یکم اردیبهشت،روز بزرگداشت سعدی

یکم اردیبهشت،روز بزرگداشت سعدی

 

روز بزرگداشت سعدی

یکم اردیبهشت ماه در تقویم ملی ایران همزمان با تاریخ  تولد  سعدی شیرازی که  او را با  عنوان استاد سخن می‌شناسیم،روز بزگداشت  سعدی نام گرفته است.
ببشتر از یک دهه است که با مشارکت نهادها و ارگان‌های فرهنگی فارس، سعدی پژوهان و سعدی شناسان هر سال با اجتماع بر تربت استاد سخن سعدی شیرازی با نکوداشت یاداین پیام آور انسانیت به تبیین آرا و اندیشه‌های شیخ اجل می‌پردازند.

اما برای چه؟
برای آنکه بدانیم سعدی کیست؟

جایگاه این شاعر گرانمایه در شعر و ادبیات پارسی کجاست ؟

بسیاری از دانشوران و سعدی شناسان توجه به آثار واخلاق سعدی و الهام‌گرفتن از شخصیت برجسته‌استادسخن را  ضرورت زندگی امروزی می‌دانندو معتقدند:
توجه به آثار و اندیشه‌های شیخ اجل موجب بازشناسی فرهنگ غنی‌ایرانی می‌شود.

 

یکم اردیبهشت،روز بزرگداشت سعدی

روز بزرگداشت سعدی

سعدی کیست؟

ابومحمد مُشرف‌الدین مُصلح بن عبدالله بن مشرّف متخلص به سعدی، شاعر و نویسنده فارسی زبان است که در سال ۶۰۶ هجری قمری چشم به جهان گشود و در ۶۹۰ هجری قمری دار فانی را وداع گفت. او را با القاب استادِ سخن، پادشاهِ سخن، شیخِ اجل و … نیز می شناسند. وی تحصیلاتش را در نظامیه بغداد به پایان رسانید که در آن دوره مهم ترین مرکز علم و دانش جهان اسلام بود و پس از آن به عنوان خطیب راهی مناطقی از جمله شام و حجاز شد. وی پس از سفرهای متعدد به زادگاه خود در ایران بازگشت و تا آخر عمر در همان جا ماند.

زندگی او مصادف با حکومت اتابکان فارس در شیراز بود و حمله مغول به ایران و سقوط بسیاری از حکومت‌های وقت نظیر خوارزمشاهیان و عباسیان نیز در زمان حیات او رخ داد. همچنین دوران زندگی وی مصادف با اوج‌گیری تصوف در ایران شد و این جریان فکری و فرهنگی تاثیر خودش را در آثار سعدی گذاشت. در آثار او نشانه‌هایی از ارادتش به خاندان پیامبر اسلام نیز مشاهده می شود و این نشان می دهد که او طرفدار ثابت و بی‌چون و چرای قاعده ای نبوده است.

تاثیر سعدی بر زبان فارسی انکارناپذیر است و هیچ کس نمی تواند شباهت قابل توجه فارسی امروزی و زبان سعدی را نادیده بگیرد. آثار او مدت ها منبع آموزش زبان و ادبیات فارسی در مدرسه ها و مکتب خانه ها بوده و بسیاری از ضرب‌المثل‌های رایج در زبان فارسی از نوشته های او برداشت شده است. او روش ساده‌نویسی و ایجاز را برگزید؛ چیزی که کاملا بر خلاف بسیاری از نویسندگان معاصر یا پیش از وی بود. سعدی با اتخاذ این روش توانست در زمان حیاتش شهرت زیادی به دست آورد و نامش برای همیشه ماندگار شود.

همه آثار سعدی اعم از نظم و نثر در کتاب کلیات سعدی قابل دسترسی است و از بین آثاری که در این کتاب آمده، بوستان و گلستان از شهرت خاصی برخوردارند. گلستان به نظم و نثر مسجع و بوستان به نظم نگاشته شده است. به جز این ها آثار دیگری نیز در این کتاب هستند که عبارتند از: قصاید، مراثی، ملمعات و مثلثات، ترجیعات، صاحبیه، رباعیات، مفردات، غزلیات و هزلیات

بوستان، گلستان و غزلیات و هزلیات به‌ صورت مستقل نیز به چاپ رسیده‌اند. این شاعر علاوه بر گلستان، آثار دیگری نیز دارد که به نثر نگاشته شده اند و عبارتند از: نصیحهالملوک، رساله عقل و عشق و مجالس پنج‌گانه.

آرامگاه این شاعر در شهر شیراز استان فارس قرار دارد و همه روزه از علاقه مندان میزبانی می کند.

 

یکم اردیبهشت،روز بزرگداشت سعدی

اشعار سعدی

بخشی از اشعار سعدی ، مرد بزرگ ادبیات ایران

 

من بی مایه که باشم که خریدار تو باشم

حیف باشد که تو یار من و من یار تو باشم

تو مگر سایه لطفی به سر وقت من آری

که من آن مایه ندارم که به مقدار تو باشم

خویشتن بر تو نبندم که من از خود نپسندم

که تو هرگز گل من باشی و من خار تو باشم

~~~~~~~~~~~~

تا بود بار غمت بر دل بی هوش مرا

سوز عشقت ننشاند ز جگر جوش مرا

نگذرد یاد گل و سنبلم اندر خاطر

تا به خاطر بود آن زلف و بناگوش مرا

شربتی تلختر از زهر فراقت باید

تا کند لذت وصل تو فراموش مرا

هر شبم با غم هجران تو سر بر بالین

روزی ار با تو نشد دست در آغوش مرا

بی دهان تو اگر صد قدح نوش دهند

به دهان تو که زهر آید از آن نوش مرا

سعدی اندر کف جلاد غمت می‌گوید

بنده ام بنده به کشتن ده و مفروش مرا

~~~~~~~~~~~~

دوست می دارم من این نالیدن دلسوز را

تا به هر نوعی که باشد بگذرانم روز را

شب همه شب انتظار صبح رویی می‌رود

کان صباحت نیست این صبح جهان افروز را

وه که گر من بازبینم چهر مهرافزای او

تا قیامت شکر گویم طالع پیروز را

گر من از سنگ ملامت روی برپیچم زنم

جان سپر کردند مردان ناوک دلدوز را

~~~~~~~~~~~~

 

یکم اردیبهشت،روز بزرگداشت سعدی

سعدیا،مرد نکو!

 

کهن شود همه کس را به روزگار ارادت

مگر مرا که همان عشق اولست و زیادت

گرم جواز نباشد به پیشگاه قبولت

کجا روم که نمیرم بر آستان عبادت

مرا به روز قیامت مگر حساب نباشد

که هجر و وصل تو دیدم چه جای موت و اعادت

شنیدمت که نظر می‌کنی به حال ضعیفان

تبم گرفت و دلم خوش به انتظار عیادت

~~~~~~~~~~~~

دوست دارم که بپوشی رخ همچون قمرت

تا چو خورشید نبینند به هر بام و درت

جرم بیگانه نباشد که تو خود صورت خویش

گر در آیینه ببینی برود دل ز برت

جای خنده‌ست سخن گفتن شیرین پیشت

کآب شیرین چو بخندی برود از شکرت

راه آه سحر از شوق نمی‌یارم داد

تا نباید که بشوراند خواب سحرت

~~~~~~~~~~~~

 

کهن شود همه کس را به روزگار ارادت

مگر مرا که همان عشق اولست و زیادت

گرم جواز نباشد به پیشگاه قبولت

کجا روم که نمیرم بر آستان عبادت

مرا به روز قیامت مگر حساب نباشد

که هجر و وصل تو دیدم چه جای موت و اعادت

شنیدمت که نظر می‌کنی به حال ضعیفان

تبم گرفت و دلم خوش به انتظار عیادت

~~~~~~~~~~~~

تا بود بار غمت بر دل بی‌هوش مرا

سوز عشقت ننشاند ز جگر جوش مرا

نگذرد یاد گل و سنبلم اندر خاطر

تا به خاطر بود آن زلف و بناگوش مرا

شربتی تلختر از زهر فراقت باید

تا کند لذت وصل تو فراموش مرا

هر شبم با غم هجران تو سر بر بالین

روزی ار با تو نشد دست در آغوش مرا

بی دهان تو اگر صد قدح نوش دهند

به دهان تو که زهر آید از آن نوش مرا

سعدی اندر کف جلاد غمت می‌گوید

بنده‌ام بنده به کشتن ده و مفروش مرا

~~~~~~~~~~~~

 

یکم اردیبهشت،روز بزرگداشت سعدی

روز سعدی

 

با جوانی سر خوش است این پیر بی تدبیر را

جهل باشد با جوانان پنجه کردن پیر را

روز بازار جوانی پنج روزی بیش نیست

نقد را باش ای پسر کآفت بود تأخیر را

ای که گفتی دیده از دیدار بت رویان بدوز

هر چه گویی چاره دانم کرد جز تقدیر را

زهد پیدا کفر پنهان بود چندین روزگار

پرده از سر برگرفتیم آن همه تزویر را

سعدیا در پای جانان گر به خدمت سر نهی

همچنان عذرت بباید خواستن تقصیر را

~~~~~~~~~~~~

شب نیست که چشمم آرزومند تو نیست

وین جان به لب رسیده در بند تو نیست

 

گر تو دگری به جای من بگزینی

من عهد تو نشکنم که مانند تو نیست

~~~~~~~~~~~~

ممنون از همراهیتان با ما در مجله اینترنتی چارگوشه

 

مطلب پیشنهادی

اس ام اس تبریک تولد بهمن  ماه

اس ام اس تبریک تولد بهمن  ماه   بهمن ماهی که باشی میشی یه آدم …