گیاه شیرین بیان و خواص دارویی آن

گـیاه شیـرین بـیان و خـواص دارویـی آن

شیـرین بـیان یک گـیاه دارویـی اسـت که دارای خـواص بسیاری اسـت و از آن برای درمـان سرفه، دستگاه گوارش، تقویت سیستم ایمنی، تسکین آفت دهـان، اختلالات معده، بیماری‌های تنفسی، سندروم پیش از قاعدگی، زخم معده و مشکلات یائسگی و در مبارزه با انواع مختلف عفونت مانند تبخال، HIV، هپاتیت و زونا و … اسـتفاده می شود. این گـیاه دارای مواد معدنی و ویتامین های فراوانی اسـت و همچنین خاصیت ضـدویروسی و ضـد باکتری نیز دارد که در ادامه بیشتر توضیح خواهیم داد.

گیاه شیرین بیان و خواص دارویی آن

گیاه شیرین بیان

تاریخچه‌ی شیـرین بـیان

شیـرین بـیان ریشه‌ی گـیاهی اسـت که «Glycyrrhiza glabra» نام دارد که در فارسی به آن «مَهْک» می گویند. این گـیاه بومی اروپا و آسیاسـت و در این مناطق در دسته‌ی علف‌ها طبقه‌بندی می‌شود. مصریان باسـتان عاشق ریشه‌ی شیـرین بـیان بودند. آنها از چای ریشه‌ی شیـرین بـیان به‌عنوان درمـانی برای همه‌ی دردها اسـتـفاده می‌کردند. بعدها شیـرین بـیان وارد چین شد و به گـیاه مهمی در طب سنتی چین تبدیل شد.

گیاه شیرین بیان و خواص دارویی آن

خواص دارویی گیاه شیرین بیان

خـواص گـیاه شیـرین بـیان

  • التهاب و عفونت پوست:

ریشه این گـیاه امکان دارد به درمـان اگزما کمک کند. اگزما می تواند باعث خارش، قرمزی ، پوسته پوسته شدن و التهاب شود. عصاره ریشه شیـرین بـیان ممکن اسـت در برابر باکتری هایی که می توانند پوست را آلوده کنند، مؤثر باشد.

  • ناراحتی معده و زخم معده:

عصاره دارای گلابریدین و گلابرون، که فلاونوئیدهای موجود در ریشه شیـرین بـیان هستند، در تسکین ناراحتی معده مؤثر اسـت. عصاره سبب کاهش حالت تهوع، درد معده و سوزش سردل می شود.

  • هپاتیت C:

عصاره شیـرین بـیان حاوی ترکیبات مختلفی بوده که مهمترین آن گلیسریزین می‌باشد. گلیسیریزین ممکن اسـت به درمـان هپاتیت C، ویروسی که کبد را آلوده می کند، کمک کند. بدون درمـان، هپاتیت C می تواند باعث التهاب و آسیب طولانی مدت کبد شود.

  • پوسیدگی دندان:

براساس تحقیقات انجام شده شیـرین بـیان ممکن اسـت به از بین بردن باکتری های موجود در دهـان که باعث پوسیدگی دندان ها می شود.

  • گلو درد:

گلیسیریزین که یکی از ترکیبات مهم موجود در شیـرین بـیان اسـت به کاهش التهاب در مجاری تنفسی کمک زیادی می کند. این ترکیب مـفید مانع رشد و اثرات بیماری زای اکثر ویروس ها می شود. امروزه این ماده در ترکیب داروهای مربوط به بیماری های تنفسی قرار داده می شود و برای تسکین علائمی مانند سرفه و گلودرد موثر عمل می کند. این گـیاه همچنین باعث روان شدن خلط شده و مجاری تنفسی را باز می کند. در واقع شیـرین بـیان ویروس هایی که مجاری هوایی را تهدید می کنند نابود می سازد.

  • درمـان آفت یا زخم‌های دهـانی:

زخم‌های آفتی مکرر و دردناک که به زخم‌های دهـانی معروف‌اند، نیز با شیـرین بـیان بهبود می‌یابد. زخم‌های دهـانی یا آفت‌ها زخم‌های غیرمسری کوچکی هستند که در بافت داخل دهـان و روی لثه‌ها ایجاد می‌شوند.

  • حفاظت از کبد:

طبق تحقیقات انجام شده شیـرین بـیان حاوی «گلیسیریزین» اسـت که با کاهش میزان سمّیت در درمـان بیماری های کبد مؤثر اسـت و به تثبیت وضعیت عملکردی طبیعی کبد کمک می‌کند. مطالعه‌ی تحقیقاتی دیگری شواهدی را ارائه داده اسـت که نشان می‌دهد «فلاونوئیدِ ازوئگوئتیدین» موجود در شیـرین بـیان از خـواص آنتی اکسیدانی و مهارکنندگی برخوردار اسـت که به حفاظت از سلول‌های کبدی دربرابر چربی بالا، صدمات ناشی از رژیم غذایی و آسیب ایجاد شده توسط اسـترس «اکسیداتیو» کمک می‌کند.

  • درمـان اختلالات معده

از ریشه‌ی شیـرین بـیان برای تسکین مشکلات گوارشی اسـتـفاده می‌شود. عصاره‌ی ریشه‌ی شیـرین بـیان در موارد مسمومیت غذایی، زخم معده و سوزش سردل می‌تواند بهبود پوشش داخلی معده را تسریع کند و موجب برقراری دوباره‌ی تعادل شود. این ویژگی به‌دلیل خـواص ضـدالتهابی و تقویت سیستم ایمنی بدن موجود در «اسید گلیسیریزیک» اسـت.

  • کاهش اسـترس

اسـترس طولانی‌مدت و تولید همیشگی آدرنالین و کورتیزول درطول زمان، غدد فوق کلیوی را خسته می‌کند. شیـرین بـیان می‌تواند به غدد فوق‌کلیوی کمی اسـتراحت بدهد. عصاره‌ی ریشه‌ی شیـرین بـیان غدد فوق کلیوی را تحریک می‌کند و موجب می‌شود که میزان هورمون کورتیزول در بدن در سطح سالمی قرار داشته باشد.

گیاه شیرین بیان و خواص دارویی آن

عوارض ناشی از مصرف بیش از حد شیرین بیان

عوارض ناشی از شیـرین بـیان

اسـتـفاده مقادیر نامناسب مکمل های شیـرین بـیان می تواند موجب ایجاد عوارض جانبی شود. همچنین کسانی که دارای فشار خون بالا هستند و یا پتاسیم پایینی ندارند، باید از مصرف شیـرینی شیـرین بـیان و مکمل های گلیسیرریزین به طور کلی خودداری کنند.

براساس گفته سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) ، این می تواند منجر به موارد زیر شود:

  • ضربان قلب غیر طبیعی
  • فشار خون بالا
  • ورم
  • بی حالی
  • نارسایی احتقانی قلب

زنان باردار نباید مقادیر زیادی شیـرین بـیان مصرف کنند. طبق مطالعات انجام شده گلیسیریزه موجود در شیـرین بـیان می تواند به مغز در حال رشد جنین آسیب برساند و بعدا منجر به ایجاد مشکلات شناختی در زندگی شود. یک مطالعه قدیمی نشان داد که مصرف زیاد شیـرین بـیان در دوران بارداری می تواند منجر به تولد زودرس شود.

گیاه شیرین بیان و خواص دارویی آن

تداخلات دارویی که گیاه شیرین بیان دارد

تداخلات دارویـی گـیاه شیـرین بـیان:

داروهایی که با شیـرین بـیان تعامل دارند عبارتند از:

  1. داروهای پتاسیم کم
  2. داروهای فشار خون
  3. دیورتیک ها ، قرص های آب نیز نامیده می شوند
  4. داروهای ضربان قلب
  5. رقیق کننده خون مانند وارفارین
  6. اسـتروژن ، هورمون درمـانی
  7. کورتیکواسـتروئیدها

اشکال مختلف شیـرین بـیان

  • عصاره‌ی مایع
  • پود
  • چای شیـرین بـیان

ارزش غذایی شیـرین بـیان

در شیـرین بـیان انواع مختلفی از موادمغذی مـفید و «فلاونوئیدها» وجود دارد. شیـرین بـیان منبع خوبی از ویتامین B1 (تیامین)، B2 (ریبوفلاوین)، B3 (نیاسین)، B5 (اسید پانتوتنیک) و ویتامین E (توکوفرول) اسـت. شیـرین بـیان از موادمعدنی‌ای مانند فسفر، کلسیم، کولین، آهن، منیزیم، پتاسیم، سلنیوم، سیلیکون و روی نیز برخوردار اسـت. شیـرین بـیان مخزنی از مواد مغذی گـیاهی شامل «بتاکاروتن»، «گلیسیریزین»، «گلابریدین» (glabridin)، «ازوئگوئتیدین» (isoliquiritigenin)، «تیمول»، «فنول»، «اسید فرولیک» و «کورستین» اسـت.

 

 

مطلب پیشنهادی

عرق نعنا چیست؟ چه فوایدی دارد؟ همه چیز درباره معجزه‌ای به نام عرق نعنا

عـرق نـعنا چـیست؟ چه فوایدی دارد؟ از عـرق نـعنا بعنوان یکی از عـرقیات دارویی برای …