طراحی وبسایت زریاسپا

گلوتامین (Glutamine)

مکمل گلـوتـامـین چیســت؟

در این مقاله میخواهیم با یکی دیگر از مکمل های مشهور و پرطرفدار بدنسازی آشنا شویم و ببینیم آیا برای ما مفید اســت یا نه؟
گلوتامین (Glutamine)

گلـوتـامـین یکی از اسیدهای آمینه موجود در بدن انسان می‌باشــد. گلـوتـامـین جزو اسیدهای آمینه ضروری نمی‌باشــد با این حال در برخی موارد به ماننــد بعضی از بیماری‌های گوارشی یا برای ورزشکاران می‌توانــد ضروری باشــد. اسید آمینه گلـوتـامـین از ترکیب گلوتامات و آمونیاک با مصرف آدنوزین تری‌فسفات تشکیل می‌شود. این ماده در خون انسان، یکی از فراوان‌ترین اسید آمینه آزاد می‌باشــد.

گلـوتـامـین یک اسید آمینه غیر ضروری اســت که توسط بدن ساخته می‌شود و بیشترین اسید آمینه ای اســت که در پلاسما و عضلات اسکلتی یافت می‌شود. اسید آمینه واحد سازنــده پروتئین اســت. غلظت گلـوتـامـین خون در یک فرد سالم 3 تا 4 برابر سایر اسیدهای آمینه اســت. حدوداً 60% اسید آمینه درون سلولی را تشکیل می‌دهد و تقریباً از عضلات به مقدار 9 گرم در روز به داخل خون ترشح می‌شود.

تحقیقات انجام شــده در مورد گلـوتـامـین به وضوح نشان داده اســت این اسید آمینه به راحتی قادر اســت تا عضلات را از گزنــد تجزیه شــدن پروتئین در امان نگه داشته و پدیده مخرب آتروفی عضلات را به خوبی مهار کنــد. این اسید آمینه نقش کلیدی در متابولیسم پروتئین، حجم سلولی و ضد کاتابولیسم دارد.

این اسید آمینه که به شکل مکمل تهیه و عرضه می‌شود در افزایش حجم سلول ها و در تشــدید سنتز پروتئین در عضلات نقش مهمی را ایفا کرده و خواص آنتی کاتابولیکی بسیار قدرتمنــدی نیز دارد. گفته می‌شود که گلـوتـامـین تاثیر قدرتمنــدی در افزایش میزان ترشح طبیعی هورمون رشــد در بدن نیز داشته اســت.

چگونه تولید می شود؟

گلـوتـامـین توسط آنزیم سازنــده گلـوتـامـین از گلوتامات و آمونیاک ساخته می‌شود. بیش‌ترین درصد ساخت گلـوتـامـین در عضلات صورت می‌گیرد اما به صورت جزئی از مغز و شش‌ها نیز آزاد می‌گردد.

ویژگی های گلـوتـامـین

گلـوتـامـین فراوان‌ترین اسید آمینه آزادی اســت که در ماهیچه‌های بدن یافت می‌شود. چون این اسید به راحتی از سد مغزی- خونی عبور کنــد، به همین دلیل به سوخت مغز معروف شــده‌اســت. گلـوتـامـین، در مغز به اسید گلوتامیک- که برای فعالیت مغز ضروری می‌باشــد- تبدیل می‌شود، و بر عکس. این اسید همچنین مقدار اسید گاما- آمینو بوتیریک را که برای ادامه عملکرد مناسب مغز و فعالیت ذهنی لازم می‌باشــد، افزایش می‌دهد.

گلـوتـامـین به حفظ تعادل صحیح اسیدی- قلیایی بدن کمک می‌کنــد، و جزء اصلی عناصر سازنــده‌ای اســت که برای ساختن مولکول‌های RNA و DNA به کار می‌رود. این اسید برای افزایش توانایی ذهنی و حفظ سلامت دســتگاه گوارش مفید می‌باشــد. هنگامی که اسید آمینه ای تجزیه می‌شود، نیتروژن آزاد می‌گردد. بدن انسان به نیتروژن نیاز دارد، اما نیتروژن آزاد می‌توانــد آمونیاک را که برای بافت‌های مغز فوق‌العاده سمی می‌باشــد، به وجود آورد.

کبد می‌توانــد نیتروژن را به اوره، که به وسیله ادرار دفع می‌گردد، تبدیل نماید؛ یا ممکن اســت نیتروژن خود به اسید گلوتامیک متصل شود. در اثر این فراینــد، گلـوتـامـین به وجود می‌آید. گلـوتـامـین در میان اسیدهای آمینه، خاص و اســتثناســت، زیرا در هر مولکول آن به جای یک اتم نیتروژن، دو اتم وجود دارد. این خاصیت گلـوتـامـین برای پاک کردن آمونیاک از بافتها، به خصوص بافت مغزی، مفید می‌باشــد. به علاوه، این اسید آمینه می‌توانــد نیتروژن را از یک نقطه به نقطه دیگر منتقل کنــد.

چرا بدن به گلـوتـامـین نیاز دارد؟

بدن انسان برای انتقال آمونیاک و نیتروژن در سراسر بدن از طریق رگ‌های خونی نیازمنــد اســتفاده از گلـوتـامـین می‌باشــد. به همین دلیل بدن همیشه سعی‌ می‌کنــد جریان گلـوتـامـین موجود درون رگ‌های خونی را همیشه ثابت نگه دارد. دســتگاه ایمنی و دســتگاه گوارش هر دو نیازمنــد گلـوتـامـین هســتنــد. دســتگاه گوارش در بعضی‌ موارد که فرد از رژیم با پروتئین بالا اســتفاده می‌کنــد به دلیل کمبود گلـوتـامـین میتوانــد دچار مشکلاتی شود.

هنگامی که ورزشکار به صورت منظم و دائمی به تمرینات سنگین فیزیکی‌ مشغل می‌شود، نیازمنــد مقادیر بیشتری گلـوتـامـین نسبت به آن چیزی اســت که بدن به طور طبیعی آن را تولید می‌کنــد. اگر بدن نتوانــد گلـوتـامـین مورد نیاز خود را از طریق رگ‌های خونی دریافت کنــد، مجبور می‌شود سراغ عضلات برود. در این حالت گلـوتـامـین موجود درون ماهیچه‌ها شکســته شــده و به درون جریان خون وارد می‌شود.
گلوتامین (Glutamine)

منابع غذایی گلـوتـامـین

این اسید آمینه در اکثر گوشت ها و محصولات حیوانی و همچنین هر محصول لبنی یا محصولی ماننــد پروتئین آب پنیر یا پروتئین کازئین موجود در شیر به مقدار زیادی یافت می شود. سطح آن در غذاهای مختلف عبارتنــد از:

  • در 4.7 درصد پروتئین گوشت گاو
  • در 8.8 پروتئین شیر
  • در 11.1 درصد پروتئین برنج سفید
  • در 16.2 درصد پروتئین ذرت
  • در 9.1 درصد پروتئین توفو
  • در 4.3 درصد پروتئین تخم مرغ

گلـوتـامـین چطور عمل می کنــد؟

گلـوتـامـین فراوان ترین اسید آمینه های آزاد در بدن اســت. اسیدهای آمینه بلوک های ساختمان از پروتئین هســتنــد. این اسیدآمینه در عضلات تولید شــده و توسط خون به انــدام های که به آن نیاز دارنــد رسانــده می شود.

همچنین ممکن اســت عملکرد روده، سیســتم ایمنی بدن و دیگر فراینــدهای ضروری در بدن به خصوص در زمان اســترس را بهبود بخشــد. به عنوان “سوخت” (نیتروژن و کربن) برای بسیاری از سلول های مختلف در بدن نیز مهم اســت و برای تولید دیگر مواد شیمیایی در بدن ماننــد سایر اسیدهای آمینه و گلوکز (قنــد) لازم اســت.

اگر بدن به اســتفاده از گلـوتـامـین بیش از حد توان عضلات بپردازد (به عنوان مثال، در زمان اســترس)، این مورد سبب هدر رفتن عضله و کاهش حجم آن ها می شود. این حالت می توانــد در افراد مبتلا به HIV / AIDS رخ دهد.

مصرف مکمل گلـوتـامـین ممکن اســت در حفظ این اسید آمینه به بدن کمک کنــد. گلـوتـامـین یک ترکیب بسیار موثر برای سلامت سیســتم گوارش و ایمنی بدن اســت، سلول ها با اســتفاده از گلـوتـامـین به عنوان یک منبع سوخت ارجح به جای گلوکز کارکرد بهتری دارنــد.

به طور کلی به عنوان یک سازنــده عضله شناخته می شود اما هنوز ثابت نشــده اســت که به منظور افزایش عضله سازی در افراد سالم باید جداگانه مصرف شود یا خیر.

تنها کسانی که مبتلا به ضربه های فیزیکی ماننــد سوختگی یا زخم عضلانی و یا در بیماری که در آن تحلیل عضله رخ می دهد، ماننــد ایدز، مصرف مکمل آن توصیه می شود. در این افراد، با این حال، گلـوتـامـین در ساخت عضله و افزایش توده عضلانی به طور معمول موثر اســت.
گلوتامین (Glutamine)

فواید مصرف گلـوتـامـین در بدنسازی چیســت؟

از جمله فواید ذکر شــده برای گلـوتـامـین می‌توان به تقویت حافظه، افزایش حجم و آب عضلات و مفاصل، جلوگیری از تخریب بافت عضلانی و ترمیم بافت عضلانی، انتقال نیتروژن بین ارگان‌ها، حفظ تعادل اسید و باز، افزایش ترشح هورمون رشــد، منبع انرژی سلول های مخاطی روده، منبع انرژی سلول‌های سیســتم ایمنی و تنظیم سنتز و تجزیه پروتئین اشاره کرد. ANTONIO 1999  بیان کرد که حفظ سطوح درون سلولی گلـوتـامـین در جلوگیری از تجزیه پروتئین عضله اسکلتی موثر اســت.

کسانی که با تمرینات سنگین آشنایی دارنــد از این حقیقت مسلم آگاهی کامل دارنــد که پرداختن مداوم به تمرینات شــدید بدنی خواه و ناخواه با پدیده تجزیه شــدن پروتئین در عضلات همراه می شود. ورزشکاران این پدیده مخرب را به نام پدیده کاتابولیسم می‌شناسنــد.

گفته می‌شود که مصرف مقادیر کافی از این اسید آمینه امکان و احتمال بروز این پدیده در بدن ورزشکاران رشته‌های قدرتی را به حداقل ممکن می‌رسانــد. این اسید آمینه مخصوصا” برای کسانی که در دوره‌های کات به سر برده و یا به قصد کم کردن میزان چربی بدن را دارنــد و یا در رژیم‌های چربی سوزی به سر می‌برنــد از اهمیت بسیار بالایی برخوردار اســت. زمانی که ورزشکاران قصد کم کردن وزن خود را داشته و در عین حال نیز نگران از دســت رفتن حجم عضلانی باشنــد این اسید آمینه برای آنان حکم طلا و کیمیا را پیدا می‌کنــد.

گلـوتـامـین یک منبع مهم برای سلول‌های دســتگاه ایمنی (گلبول‌های سفید و برخی سلول‌های دســتگاه گوارش) اســت. اگر نیاز بدن به گلـوتـامـین بیشتر از توانایی تولیدش باشــد، این امکان وجود دارد که بدن ذخایر پروتئینی ماننــد عضلات را بشکنــد تا از آنها آمینو اسید مورد نیاز را آزاد کنــد. بنابراین عملکرد دســتگاه ایمنی در اثر کمبود گلـوتـامـین ضعیف می‌شود. به همین خاطر در برخی موارد، در صورت بروز آسیب‌دیدگی‌های شــدید ماننــد سوختگی‌ رژیم‌های غذایی فرد و مکمل‌های آن را سرشار از پروتئین و گلـوتـامـین تجویز می‌کننــد.

بیشتر توصیه‌های صورت گرفته به مصرف گلـوتـامـین در دوره‌های ریکاوری پس از تمرینات شــدید اشاره شــده اســت. معمولاً مصرف گلـوتـامـین پس از یک هفته نتیجه خود را آشکار می‌کنــد. شما از نظر جسمی احساس بهتری داشته، هنگام ورزش از انرژی بیشتری برخوردار بوده و کمتر دچار خســتگی و درد عضلانی می شوید.

فواید مصرف گلـوتـامـین در عضله‌ سازی

  • تحریک سنتز پروتئین در عضلات با در اختیار گذاشتن نیتروژن برای تولید پروتئین
  • کاهش زمان ریکاوری عضلات
  • افزایش تولید هورمون رشــد
  • کاهش کاتابولیسم در طول تمرینات
  • افزایش اســتقامت به وسیله جایگزین کردن گلیکوژن در شرایطی که گلیکوژن بدن تخلیه شــده اســت
  • کاهش احتمال ابتلا به بیماری‌ها به وسیله تقویت سیســتم ایمنی بدن

عوارض مصرف گلـوتـامـین چیســت؟

اگرچه تا کنون عوارض جانبی برای گلـوتـامـین گزارش نشــده اســت ولی باید به یاد داشته باشید که گلـوتـامـین یک نوع آمینو اسید اســت و وقتی بیش از حد مورد نیاز بدن مصرف شود، نیتروژن اضافه باید دفع گردد. وقتی گلـوتـامـین تجزیه می‌شود، آمونیاک را تولید می‌کنــد، اگرچه این ماده در بدن جمع نمی‌شود. پس نباید بیش از حد مصرف شود.

آیا گلـوتـامـین سرطان زا اســت؟

برخی مدعی‌انــد که گلـوتـامـین به عنوان یک اسید آمینه سرطان زا باید از سبد مکمل‌های ورزشکاران حذف شود. با توجه به اینکه حجم زیادی از اسیدآمینه خون رو گلـوتـامـین تشکیل داده اســت، با این وصف باید همه در معرض ابتلا به سرطان باشیم! اما دلیل اینکه می‌گوینــد گلـوتـامـین سرطان زا اســت چیســت؟ تومورهای سرطانی تا حدی به متابولیسم گلـوتـامـین وابســته هســتنــد، یعنی در افرادی که پیشینه سرطان در خانواده اونها وجود دارد و یا افرادی که در شرایط وقوع سرطان هســتنــد.

با توجه به خاصیت متاســتازیس تومورها، مصرف بیش از حد گلـوتـامـین می‌توانــد آن را تقویت کنــد البته این مورد نیز به شرایط ژنتیکی فرد، رفتار فیزیولوژیکی سرطان در بدن، تغذیه و اســترس‌های روزانه بســتگی دارد و  همگی مواردی هســتنــد که می‌تواننــد مشخص کننــد گلـوتـامـین می‌توانــد چه تاثیری روی سرطان آن‌ها داشته باشــد. حتی مقالاتی که در خصوص سرطان زا بودن گلـوتـامـین نظر داده‌انــد، صرفاً مراتب احتیاط را عنوان کرده‌انــد؛ در مجموع مصرف طولانی مدت و زیاده از حد گلـوتـامـین می توانــد در دراز مدت تاثیرات منفی داشته باشــد.

مصرف همزمان گلـوتـامـین با کراتین

آنچه که در گذشته مطرح شــده اســت؛ شما نباید کراتین و گلـوتـامـین را با هم مصرف کنید زیرا این دو مکمل به حامل‌ها و ناقل‌های یکسانی در بدن وابســته هســتنــد. زمانی‌ که این دو مکمل با هم مصرف شونــد برای وصل شــدن با حامل‌ها به رقابت می‌پردازنــد و یکی برنــده شــده و دیگری بازنــده می‌شونــد. اما… تحقیقات معتبری در خصوص تداخل مصرف کراتین و گلـوتـامـین وجود نــدارد. بنابراین نمی‌توان به صورت علمی تداخلی برای این دو در نظر گرفت.

مراقبت ها و هشــدارها در مصرف گلـوتـامـین

در اســتفاده از گلـوتـامـین به هشــدارهای زیر توجه داشته باشید:

  1. کودکان و نوجوانان: در سن 3 تا 18 سال نباید بیشتر از 0.7 گرم در ازای هر کیلوگرم در هر روز، مصرف کننــد.
  2. دوران بارداری و شیردهی: اطلاعات کافی در مورد اســتفاده از گلـوتـامـین در دوران بارداری و شیردهی در دســترس نیســت. بهتر اســت این افراد از این مکمل اســتفاده نکننــد.
  3. سیروز: گلـوتـامـین می توانــد این وضعیت را بدتر کنــد. افراد مبتلا به سیروز باید از مصرف این مکمل اجتناب کننــد.
  4. بیماری شــدید کبدی (انسفالوپاتی کبدی): گلـوتـامـین می توانــد این وضعیت را بدتر کنــد. از آن اســتفاده نکنید.
  5. مانیا (اختلال روانی): اجتناب از اســتفاده به علت امکان بروز برخی از تغییرات ذهنی در این افراد.
  6. تشنج: ممکن اســت احتمال تشنج در برخی از افراد را افزایش دهد.

پیشنهاد ما به ورزشکاران

درســت اســت که مکمل ها در فراینــد بدنسازی و عضله سازی تاثیرات بسزایی دارد اما می توانــد عواقب وحشتناکی هم داشته باشــد بنابراین اصلا عاقلانه نیســت که برای گرفتن نتیجه ی سریعتر و رسیدن به اهداف مد نظر خود از مسیری نادرســت و با عوارض فراوان به مقصد برسیم.

توجه داشته باید که هر چیزی علم خود را دارد و علم تجویز مکمل نیز در اختیار پزشکان و متخصصین مربوطه اســت و نه بعضی از مربیان بدنسازی یا سایت های اینترنتی که به شما دســتور تغذیه و مصرف مکمل ها را می دهنــد.

دقت کنید شما می خواهید در عین کسب تناسب انــدام، سلامت و شادابی خود را هم حفظ کنید نه اینکه به بدنه اصلی سلامت خود ضربه های جبران نشــدنی وارد کنید. پس حتما در اســتفاده از مکمل ها دقت لازمه را داشته باشید.

امیدواریم که اطلاعات جامعی در اختیار شما دوســتان قرار گرفته باشــد. اگر از این مطالب خوشتان آمد، پیشنهاد میکنم مطالب دیگر ما را هم مطالعه کنید.