کتاب هنر جنگ (The Art of War)

کتاب هنر جنگ (The Art of War) کتابی که در زمان و تاریخ نمی گنجد

میخواهیم به بررسی کتابی بپردازیم که سال ها پیش نوشته شده است و تاکنون یکی از قوی ترین کتاب ها به شمار می رود. اگر که استراتژیست هستید یا میخواهید در کسب و کار خود بهترین باشید باید این کتاب را حتما بخوانید. کتاب هنر جنگ (The Art of War) را می‌توان یکی از قدیمی‌ترین و در عین‌ حال مفیدترین کتاب‌های حوزه‌ی کسب‌وکار دانست. این کتاب که حدود ۲۵۰۰ سال پیش توسط سان تزوی چینی نوشته شده است، مربوط به اصول جنگی و استراتژی است، اما به سادگی‌ می‌توان آن‌ها را به کسب‌وکارها نیز تعمیم داد.

۲۵۰۰ سال پیش مردی به نام “سان تزو” تصمیم میگیرد تمام تعالیم جنگی اش را مکتوب کند. او کتابی مینویسد و به پادشاه وقت پیشکش میکند و نام اش را “هنر جنگ” مینامد و این کتاب تبدیل به کتاب شماره یک تاریخی در حوزه جنگاوری دنیا میشود که حتی در حوزه موفقیت, کسب و کار و تجارت نیز بسط داده میشود . کتاب هنر جنگ یک کتاب کوچک و ساده با ۱۳ فصل است. در هر فصلی استراتژی و تاکتیک های جنگی گنجانده شده است که باید فرمانده نیروی زمینی از آن پیروی کند تا بر دشمن پیروز شود.

این کتاب برای اولین بار از چینی به فرانسوی ترجمه شد و سپس توجه فرماندهان انگلیسی را جلب کرد و در سال ۱۹۰۵ به انگلیسی نیز ترجمه شد. سان تزو معتقد بود جنگ باعث ضرر اقتصادی میشود و حد الامکان نباید وارد جنگ شد مگر برای پیروزی و به گفته خودش ” پادشاهی که در ۱۰۰ جنگ ۱۰۰ بار پیروز شده کاری مضحک انجام داده. هر فرماندهی باید قبل ازینکه دشمن برایش تهدیدی به حساب بیاید نابودش کند.

کتاب هنر جنگ (The Art of War)

چرا باید کتاب «هنر جنگ» را بخوانیم

«هنر» ؟ «جنگ»؟ این کتاب علارغم نامش توانست قشر وسیعی از خوانندگان را به خود اختصاص دهد.اگر از معرفی در سریال های تلوزیونی بگذریم این کتاب یکی از کتاب های کارآفرینان و تاجران بزرگ دنیا است. این کتاب حاوی استراتژی هایی برای پیروزی است؛ پیروزی در هر جایی.

پیروزی فقط مختص به جنگ های انسانی نیست. در هر عرصه ای از زندگی باید پیروز باشیم؛ زندگی، ورزش، درس، تجارت و … این کتاب اصول پیروزی را می آموزد. این کتاب چنان اصول حرفه ای و دقیقی در خود دارد که سخنگوی سازمان دفاع آمریکا در ایراد هایش درباره چگونگی دفاع از کشورشان از «سان تزو» و کتاب «هنر جنگ» نقل قول میکند.

چطور یک کتاب در رابطه با جنگ میتواند در زندگیمان مفید باشد؟

اجازه دهید به اولین آموزه از ۱۳ آموزه ی سان تزو بپردازیم : «اگر چیزی را میخواهید بدست آورید و آن چیز برای شما ارزش زیادی دارد؛ هرگز بر رویش ریسک نکنید. فقط زمانی حرکت کنید که مطمئن هستید پیروز میشوید…»

این یک استراتژی جنگی است؛ اما نه فقط در میدان جنگ.

شما اگر بدست اوردن مقام اول در رشته ورزشی شطرنج برایتان اهمیت و ارزش زیادی دارد، باید از این اصل پیروی کنید و ریسک نکنید؛ شما باید تمام تلاشتان را برای بدست آوردن آنچه پیروزی مینامید بکنید و به امید روبرو شدن با یک حریف ضعیف وارد مسابقه نباشید.

شما نباید ریسک کنید؛ باید مطمئن و برای پیروزی وارد رقابت شوید.

برای مثال در آخرین اصل «سان تزو» به جاسوسان جنگی می پردازد و به شما میگوید به جای صرف انرژی، زمان و هزینه هنگفت برای بدست آوردن پیروزی بهتر است از جاسوسان جنگی استفاده کنید.

در زندگی جاسوسان جنگی کارایی چندانی ندارند، اما شما میتوانید قبل از اینکه وارد کسب و کاری شوید و تجارت خودتان را شروع کنید تا میتوانید اطلاعات جمع آوری کنید و بعد وارد کار شوید تا هزینه آزمون خطا و انرژی و … بیهوده تلف نشود.

چه کسانی بیشتر میتواننند از این کتاب استفاده کنند؟

هر کسی میتواند با هر دیدگاهی از این کتاب استفاده کند. اما این کتاب در دنیای پر رقابت امروز بیشتر نظر مدیران و کارآفرینان و ورزشکاران بنام دنیا را جلب کرده. مدیران، کارآفرینان و ورزشکاران دنیا کسانی هستند که مدام باید با شکست دست و پنجه نرم کنند. انرژی ،زمان و پولشان را باید بهینه مصرف کنند و کاملا استراتژیک وارد هر رقابتی شوند.

شما وقت کمی صرف خواندن میکنید و وقت بیشتری صرف فکر کردن و دلیل دیگر اینکه این کتاب توسط فرد بزرگی در زمان خودش نوشته شده که تعلیماتش در طی قرن ها آزمون شده.

از آن‌جایی که کسب‌وکارهای امروزی در میان هزاران رقیب در حال تاخت و تاز هستند، می‌توان آن را به جنگ تشبیه کرده و اصول مشابهی را برای آن در نظر گرفت. این کتاب به قدری جامع و شیوا نوشته شده است که نام آن را از هر کسی که اندکی با استراتژی و علمِ آن آشنا باشد، خواهید شنید. در این مقاله ما تعدادی از اصول جنگی سان‌تزو که مرتبط با کسب‌وکار است را معرفی خواهیم کرد.

کتاب هنر جنگ (The Art of War)

اصول سان تزو مرتبط با کسب و کار

قدرت رقبای خود را نادیده بگیرید و از ضعف آن‌ها استفاده کنید

یکی از اصول اساسی که سان تزو به آن تاکید کرده است، نادیده گرفتن قدرت رقبا و حمله به ضعف‌های آن‌ها است. سان تزو معتقد است توجه به نقاط قوت دشمن باعث ایجاد استرس در گروه‌ها خواهد شد. همین اصل برای کسب‌وکارها نیز برقرار است، اگر رقیب شما در نقطه‌ای ضعف دارد، شما می‌توانید از آن بهره بگیرید. آشنایی با نقاط ضعف رقیب به شما کمک خواهد کرد تا آن ضعف را در کسب‌وکار یا محصول خود برطرف کنید و آن را به یک مزیت رقابتی برای خود تبدیل کنید.

از پیش‌بینی‌ها برای به حداکثر رساندن هوش تجاری خود استفاده کنید

پیش‌بینی و حدس زدن حملات بعدی دشمن و تلاش برای مقابله با آن‌ها در جنگ ضروری است. این اصل هم‌چنین برای کسب‌وکارها نیز ضروری و پراهمیت است، چرا که به آن‌ها کمک می‌کند، هوش تجاری خود را بالا ببرند و در مواجهه با اتفاقات به صورت آنی عمل نکنند و پشت تصمیمات آن‌ها درایت وجود داشته باشد.

اگر دستورات صریح و روشن نباشد اشتباه فرمانده است

سان تزو در کتاب هنر جنگ خود می‌گوید؛ یک فرمانده باید دستورات خود را به صورت واضح و بدون ابهام به سربازان خود ارائه کند. اگر این کار را به خوبی انجام نداده باشد، مسئول اتفاقات بعدی است. در فضای کسب‌وکاری نیز برای همین است که به چشم‌انداز بیش از اندازه توجه می‌شود. در واقع مدیر یا رهبر یک کسب‌وکار باید بتواند اهداف و فعالیت‌های لازم برای رسیدن به آن‌ها را به وضوح در اختیار کارکنانش قرار دهد.

شناخت خود و رقیب از الزامات است

کسی که خود و دشمنش را بشناسد اگر در ۱۰۰جنگ نیز شرکت کند در خطر نخواهد بود، این جمله‌ای است که در کتاب هنر جنگ سان تزو آورده شده است. با شناخت دقیق خود و دشمن می‌توان تصمیمات صحیحی را اتخاذ کرد. در دنیای کسب‌وکار نیز شناخت مقوله‌ی بسیار مهمی محسوب می‌شود: شناخت استعدادها و توانایی‌های خود، شناخت مشتری و شناخت رقبا.

اگرچه در بازاریابی سنتی شناخت از مشتری و رقبا بسیار مشکل بود، اما با توسعه‌ی اینترنت و بازاریابی اینترنتی به مقدار زیادی از سختی آن کاسته شده است.

قبل از پیروزی شرایط را برای بعد از آن آماده کنید

ارتش برنده اول شرایط را برای پیروزی آماده می‌کند و سپس می‌جنگد، اما ارتش بازنده اول می‌جنگد و سپس تلاش می‌کند تا شرایط را آماده کند. قبل از انجام هر کاری بدانید که بعد از آن چه حرکتی انجام خواهید داد و در نهایت هدف نهایی شما از انجام این فعالیت‌ها کدام است؟

سرعت جوهره‌ی جنگ است

در کتاب هنر جنگ می‌خوانید؛ بخاطر شتاب شاهین است که شاهین بدن طعمه‌اش را در هم می‌شکند و بخاطر شتاب سیلاب است که سنگ‌های بزرگ جابجا می‌شوند. در حوزه‌ی کسب‌وکار نیز باید سرعت داشته باشید، چه در یادگیری، چه در تعیین استراتژی‌های مناسب و چه در انتخاب رویکردها.

اگر سریع نباشید، رقبای‌تان سریع خواهند بود و به سادگی میدان را به آن‌ها واگذار خواهید کرد.

ارتش‌هایی هستند که نباید با آن‌ها جنگید، زمین‌هایی هستند که نباید در آن‌ها جنگید

سان‌تزو معتقد است در برخی شرایط اصلا ورود به جنگ کار اشتباهی است. هم‌چنین برخی مکان‌ها وجود دارند که جنگیدن در آن‌ها یک اشتباه استراتژیک محسوب می‌شوند. در حوزه‌ی کسب‌وکار نیز این قاعده وجود دارد، برخی اوقات شما به هیچ وجه لازم نیست وارد بخش جدیدی از بازار شوید و یا گاها شرکت‌هایی وجود دارند که محصولات نزدیک به محصولات شما می‌فروشند و رقابت با آن‌ها اصلا لازم نیست.

از نظر سان‌تزو قبل از شروع به هر کاری می‌بایست یک استراتژی را از جنبه‌های مختلف بررسی کرد و سپس در مورد آن تصمیم گرفت.

به ضعف و کوچکی تظاهر کنید تا دشمن دچار غرور شود

دنیای آنلاین باعث شده که بیشتر زندگی ما به شوآف و تظاهر به اتفاقات خوب بگذرد. بسیاری از کسب‌وکارها را در فضای اینترنت مشاهده می‌کنید که قبل از این‌که کاری را به سرانجام برسانند، پست‌های بسیاری از آن منتشر می‌کنند و به تمجید و تعریف از خود می‌پردازند. تعریف و تمجید از خود را فراموش کنید و بگذارید نتایج شما در مورد شما بگویند.

این اصول‌‍‌ سال‌ها توسط فرماندهان بزرگی در جنگ‌ها مورد استفاده قرار گرفته است و توانسته نظم زیبایی به حرکت استراتژیک آن‌ها ببخشد. کسب‌وکارهای امروزی در یک محیط جنگی حضور دارند و بنابراین رعایت این اصول می‌تواند کمک بسیار زیادی در پیشرفت و توسعه‌ی آن‌ها داشته باشد.

کتاب هنر جنگ برای مدیران اجرایی (۱۹۹۵)

دونالد کروز نویسنده کتاب کتاب هنر جنگ برای مدیران اجرایی ایده های سان تسو را به موفقیت در مدیران در شرایط متغییر ارتباط می دهد و تاکید می کند که انسان هایی که از شخصیتی عالی برخورداند و با گذشت زمان به آن رسیده اند به طور طبیعی رهبر می شوند.

“هنرجنگ” بالاترین ارزش را به اطلاعات جاری می دهد و می گوید: بر اساس باورها یا عقاید عمل نکنید بلکه بر اساس اطلاعاتی که از آن موفقیت یا آن لحظه دارید عمل کنید. همواره ایده های متعارف را به چالش بگیرید.

استراتژی های کتاب هنر جنگ به ذخیر نیرو و به دنبال آن ضربه سخت وارد کردن و به سرعت دور شدن اعتقاد دارد. فرمانده هان دانا قاطعانه و سریع عمل می کنند. بعضی از ویژگی ها و صفات رهبران این چنینی از قرار زیر است:

  • به جای عکس العمل نشان دادن در برابر شیوه درگیری حریف؛ خودش آن شرایط را تعیین می کند.
  • برای تصرف هدف آرام و بدون تکبر گام برمی دارد.
  • هرجا هست و هیچ کجا نیست
  • استاد موقعیت های متزلزل و بی ثبات است.
  • در هنر فریب دادن حریف مهارت ویژه ای دارد.
  • برای شناخت طرف مقابل پافشاری می کند.
  • کاری می کند که همراهانش با او به عنوان یک واحد و با روحی مشترک حرکت کنند.

کتاب هنر جنگ (The Art of War)

درباره‌ی هنرجنگ؛ کتابی فراتر از تاریخ

هنرجنگ اثر سان‌تزو(سون‌تزو) فرمانده‌ی چینی دوران پادشاهی وو، پانصد سال پیش از میلاد مسیح است. هنر جنگ در سال ۱۷۷۲ به فرانسه برگردانده شد و با عنوان« Art Militaire de chinois»  به چاپ رسید. این ترجمه اولین ترجمه‌ی اروپایی هنر جنگ است. «لیونل گیلز» نویسنده و تاریخدان انگلیسی که متخصص تاریخ  چین بود، این کتاب را در سال ۱۹۱۰ به انگلیسی برگرداند. عنوان ترجمه‌ی انگلیسی کتاب «the art of war» است.

هنرجنگ یکی از  ۷ کتاب برتر استراتژی در چین قدیم بود. گفته می‌شود این کتاب مورد توجه بسیاری از رهبران و فرماندهان جنگی ۲۰۰ سال اخیر قرارگرفته است. «ژوزف استالین» دیکتاتور شوروی و «مائوتسه‌تونگ»، اولین زمامدار جمهوری خلق چین، هم خواننده‌ی این کتاب بوده‌اند. کتاب هنر جنگ در سیزده بخش نوشته شده که به شرح زیر است :

۱- طراحی نقشه  ۲- شروع جنگ  ۳- حمله مدبرانه  ۴- آرایش تاکتیکی  ۵- انرژی  ۶- نقاط ضعف و قوت  ۷- رزمایش  ۸- انواع تاکتیک  ۹- راه انداختن ارتش  ۱۰- عوارض طبیعی زمین ۱۱- انواع مختلف زمین  ۱۲- حمله با آتش  ۱۳- استفاده از جاسوسان

براساس کتاب سانتزو، پایه‌ای‌ترین هنر جنگ این است که «جنگ بر اساس فریب بنا شده است.». او اعتقاد داشت« بالاترین هنر در جنگ این است که دشمن را بدون مبارزه شکست بدهید.» کتاب سان‌تزو پر از نکات بی‌نظیری است که نه تنها در جنگ که در همه‌ی زندگی به کار شما خواهد آمد. یکی از کلیدی‌ترین مسائلی که او در کتابش به آن اشاره می‌کند این است:«اگر شما خودتان و دشمنان را بشناسید، از نتیجه‌ی صدها جنگ نیز نگران نخواهید بود، اما اگر تنها خودتان را بشناسید و از دشمنتان شناخت نداشته باشید به ازای به‌دست آوردن هر پیروزی رنج شکست را هم تحمل خواهید کرد.»

درباره سان تزو؛ فرمانده‌ی اعجاب‌آور

Sun tzu فرمانده‌ی جنگاور چینی و یکی از بزرگ‌ترین استراتژیست‌های دوران باستان است. نام زمان تولد او سوون وو بود و بعدها به سان‌تزو معروف شد. او در سال ۵۴۴ قبل از میلاد مسیح متولد شد و در ۴۸ سالگی در گذشت. البته بر سر این تاریخ‌ها اختلاف نظرهایی وجود دارد. دورانی که از آن حرف می‌زنیم در تاریخ چین «دوران پاییز و بهار» نامیده می‌شود. این دوران از ۷۷۱ سال پیش از میلاد مسیح آغاز شده و تا ۴۷۶ سال پیش از میلاد مسیح ادامه داشت. یکی از چیزهایی که باعث می‌شود بر سر دوران زندگی او اختلاف وجود داشته باشد این است که در کتاب the commentary of zuo  که تاریخ دوران پاییز و بهار نوشته شده است نامی از سان‌تزو وجود ندارد.

یکی از معروف‌ترین داستان‌هایی که درباره‌ی سان‌تزو گفته می‌شود مربوط به پیش از استخدام او در ارتش است. در این داستان آمده که پادشاه هِلو، پادشاه وقت وو،  برای آزمایش سان‌تزو از او خواست به ۳۶۰ نفر از صیغه‌های حرم‌سرایش آموزش نظامی بدهد. سان‌تزو این زنان را به دو دسته تقسیم کرد و دو زن موردعلاقه‌ی پادشاه را به عنوان فرمانده هریک از گروه‌ها تعیین کرد. ابتدا او به زنان دستور داد به راست بچرخند اما آنان خندیدند. سانتزو گفت که فرمانده مسئول این است که سربازان دستور را درست متوجه نشده‌اند. او دستور را تکرار کرد و زنان دوباره خندیدند. در این زمان سان‌تزو دستور اعدام دو زن مورد علاقه‌ی پادشاه که به عنوان فرمانده انتخاب شده بودند را صادر کرد و توضیح داد زمانی‌که سربازان دستور فرمانده را فهمیده‌اند اما از آن اطاعت نمی‌کنند مسئولیت آن با خودشان است. وقتی این زنان کشته شدند دو زن دیگر به فرماندهی گذاشته شدند اما این‌بار زنان به خوبی از دستورات پیروی کردند.

سریال «بینگ شنگ» که در سال ۲۰۰۸ در چین ساخته شد داستان زندگی Sun Tzu را روایت می‌کند. این سریال ۴۰ قسمت دارد و درونمایه‌ی آن جنگاوری و قدرت رهبری سان‌تزو است.

کتاب هنر جنگ (The Art of War)

هنرجنگ و بازار بورس

هنرجنگ یک کتاب بسیار قوی استراتژی است. گرچه در ابتدا تنها به عنوان استراتژی نبرد از آن استفاده می‌شد اما در طول زمان این کتاب استفاده‌های دیگری نیز پیدا کرد و در شرایط مختلفی مورد استفاده قرار گرفت. از جمله معروف‌ترین کاربردهای هنرجنگ استفاده از آن در بازار بورس است. سلمان امین نویسنده‌ی جوان ایرانی در سال ۹۵ کتاب «هنر جنگ در بازار بورس» را با اقتباس از هنرجنگ سان تزو نوشت. در این کتاب او تلاش کرده اصول سرمایه‌گذاری و شرایط بازار را میدان جنگ مقایسه کند و از راهنمایی‌های سان تزو برای موفقیت در بازار استفاده کند. به طور مثال او سرمایه‌ای که شخص در اختیار دارد را برابر با زاغه‌ی مهمات در میدان جنگ در نظر گرفته و بر اساس آن به مقایسه‌ها و تحلیل‌هایش ادامه داده است.

مستند the art of war

بر اساس کتاب هنرجنگ مستند ۹۰دقیقه‌ای  در سال۲۰۰۹ ساخته شده است. این مستند بخشی از اصول کتاب هنر جنگ را نمایش می‌دهد. مختصصان معتقدند بسیاری از جنگ‌های دوران مدرن را می‌توان با مقایسه با اصول جنگی که در کتاب سان تزو بیان شده است توضیح داد و حتی پیش‌بینی کرد. این مستند به فارسی دوبله شده است. این مستند را می‌توانید از سایت‌های داخلی نیز دانلود کنید و از آن لذت ببرید.

فیلم هنر جنگ در هالیوود

سال ۲۰۰۰ در هالیوود فیلمی به نام هنرجنگ به کارگردانی «کریستین دوگای» ساخته شد . عنوان این فیلم به کتاب هنرجنگ سان‌تزو اشاره دارد. شخصیت اصلی این فیلم سینمایی که «وسلی اسنایپ» نقش آن را بازی می‌کند ماموری از سازمان ملل  به نام نیل شاو است که از شیوه‌های شبه اخلاقی و روش‌های خودش برای ایجاد و حفظ صلح استفاده می‌کند. او باید از مجمعی که در آن قراردادی تجاری بین آمریکا و چین در حال شکل‌گیری است، محافظت کند. در همین مجمع سفیر چین در سازمان ملل به نام «وو» کشته می‌شود. «نیل شاو» مامور شناسایی قاتل است اما خودش هم درگیر تبهکاران می‌شود…

فیلم سینمایی هنر جنگ دو قسمت دیگر نیز دارد. قسمت دوم این فیلم «هنرجنگ: خیانت » سال ۲۰۰۸ منتشر شد و سومین و آخرین قسمت آن «هنرجنگ: مجازات» سال ۲۰۰۹ به بازار آمد.

در بخشی از هنرجنگ سان‌تزو می‌خوانیم

 رزمایش

۱-سان تزو می‌گوید: در جنگ فرمانده دستوراتش را از فرمانروا می‌گیرد.

۲- اوکه سپاه را گردآورده و قوایش را متمرکز نموده، باید قبل از برپا کردن اردوگاهش، عوامل مختلفی را با یکدیگر تلفیق نماید.

۳- بعد از آن، رزمایش تاکتیکی مطرح می‌شود، چیزی که دشوارتر از آن وجود ندارد. دشواری رزمایش‌های تاکتیکی به دلیل تبدیل بی‌راهه به مسیر اصلی و بدبیاری به خوش اقبالی است.

۴- از اینرو، در پیش گرفتن یک مسیر طولانی و پر پیچ و خم، بعد از گمراه کردن دشمن و دور شدن از مسیر اوو نقشه کشیدن برای رسیدن به هدف پیش از او، حتی اگر بعد از او حرکت کرده باشیم، نشان دهنده هنر فریب است.

۵- رزمایش برای هر ارتشی مفید است. اما با یک گروه بی‌نظم، خطرناک‌ترین چیز است.

۶- اگر یک ارتش کامل را مجهز کنید تابتوانید از یک امتیاز خاص بهره بگیرید، این احتمال وجود دارد که خیلی دیر به این امتیاز دست یابید. از طرف دیگر، گسیل کردن یک گروه پیش قراول برای تحقق این هدف، می‌تواند منجر به فدا شدن آذوقه و نیرو شود.

۷- بنابراین اگر به افرادتان دستور دهید برای یک نبرد آماده شوند، و آنها را وادار کنید شبانه روز و بدون توقف تا دوبرابر مسافت معمول یک مسیر را پیشروی کنند، یا برای دستیابی به یک امتیاز نسبت به دشمن، مسافت زیادی را طی کنند، مطمئن باشید همه این گرو‌ه‌ها به دست دشمن اسیر خواهند شد.

مطلب پیشنهادی

تماس تصویری گروهی (ویدئو کنفرانس) تا ۵۰ نفر در اسکایپ

تماس تصویری گروهی (ویدئو کنفرانس) تا ۵۰ نفر در اسکایپ اگر می خواهید که جلسه …