کتاب استراتژی اقیانوس آبی (Blue Ocean Strategy)

کتاب ‌استراتژی اقیانوس آبی

چگونه فضای بازاری بدون مدعی خلق کنیم که در آن رقابت معنا ندارد

یکی از بهترین کتاب ها در زمینه ی کسب و کار و مدیریت استراتژی این کتاب است. اگر در فضای رقابتی هستید و می خواهید بیشترین استفاده را از این بازار ببرید و در این فضا شکست نخورید این کتاب را به شما توصیه می کنم.

در سال ۲۰۰۵ کتابی تحت عنوان راهبرد اقیانوس آبی که حاصل کار بیست ساله پروفسور چان کیم و پروفسور رنه مابورنیا بود، منتشر شد و در کمتر از یک سال میلیون‌ها نسخه از آن به چهل و یک زبان دنیا ترجمه و فروخته شد. استراتژی اقیانوس آبی نتیجه دو دهه تحقیق و مطالعه بر روی بیش از ۱۵۰ حرکت استراتژیک دنیا در بیش از ۳۰ صنعت متفاوت در طی ۱۰۰ سال گذشته‌است، این رویکرد بکارگیری پیروی هم‌زمان از دو نوع استراتژی تمایز و استراتژی کاهش هزینه می‌باشد. در عین حال مجموعه‌ای از متدولوژِها و ابزارهای مدیریتی برای ایجاد یک فضای بازار جدید و بی‌رقیب را در اختیار سازمان‌ها قرار می‌دهد.

مقدمه کتاب

پارادایم رقابت در فضای کسب و کار، بر ذهن بسیاری از مدیران امروز جهان سیطره دارد، مدیران تنها راه پیروزی و موفقیت سازمان خود را در پیشی گرفتن از رقبا و گرفتن سهم بیشتر از بازار تقاضای موجود می‌دانند. آزاد شدن ذهن مدیران از این پارادایم نیازمند دیگر گونه نگریستن به مفهوم استراتژی است.

نویسندگان کتاب راهبرد اقیانوس آبی معتقد هستند که تنها راه پیروزی در رقابت توقف تلاش برای پیروزی در رقابت است و به جای ورود به رقابت خونین در اقیانوس سرخ باید وارد فضای بازار نامحدود اقیانوس‌های آبی شد و دست به خلق تقاضا زد. بازاری که در آن هنوز قواعد بازی مشخص نشده است و فرصتی برای رشد بسیار سودآور وجود دارد. در یک کلام به جای گرفتن سهم بیشتر از کیک باید به دنبال بزرگتر کردن کیک بود.

در ادبیات راهبرد و در مبحث دیدگاه مبتنی بر منابع، همین نگاه را با لغات و اصطلاحات دیگری مشاهده می‌کنیم. اما آنچه این کتاب را ارزشمند می‌سازد ارائه چارچوب‌های عملی و تحلیلی، علی‌الخصوص برای تدوین راهبرد برای محیط‌های متلاطم نظیر ایران است.

بعضی از جملات این کتاب در نگاه اول ممکن است شبیه جملات قصار سان تزو در کتاب هنر جنگ (Art of the War) به نظر برسد.

او هم در آن‌جا تأکید می‌کند که ژنرال‌های بزرگ،‌ در جنگ‌ها پیروز می‌شوند؛ اما بزرگ‌ترین ژنرال‌ها اصلاً وارد جنگ نمی‌شوند و اجازه نمی‌دهند فضای جنگی شکل بگیرد. اما نباید فراموش کنیم که کتاب استراتژی اقیانوس آبی، مجموعه‌ای از دستورالعمل‌ها، توصیه‌ها و راهکارها را نیز در این زمینه در اختیار خواننده قرار می‌دهد.

کتاب استراتژی اقیانوس آبی (Blue Ocean Strategy)
استراتژی اقیانوس آبی راز سفر از اقیانوس قرمز به اقیانوس آبی

به جای رقابت با رقیبان، خود را از آنها متمایز کنید. شرکت های مختلف اصولا برای رشد و توسعه با شرکت های دیگر به رقابت می پردازند . آنها برای سود بیشتر تلاش می کنند و برای گرفتن سهم بیشتری از بازار دست به رقابت می زنند.

استراتژی اقیانوس آبی می تواند شرکت هایی که از نظر زمینه فعالیت یکسان هستند را از رقابت با هم خارج کند و هر یک را در مسیری مجزا به موفقیت برساند. نویسندگان یک چارچوب تحلیلی و ابزار موفقیتی را برای رسیدن به اقیانوس آبی به وجود آورده اند.

اقیانوس قرمز و اقیانوس آبی چیست ؟

در اقیانوس ها دو نوع کوسه وجود دارد : کوسه های با ضریب هوشی بالا و کوسه های با ضریب هوشی پایین . کوسه های با ضریب هوشی پایین در مناطقی از اقیانوس زندگی می کنند که کوسه های رقیب زیادی وجود دارند . این کوسه ها برای رفع گرسنگی خودشان معمولا باید بر سر یک طعمه با کوسه های دیگر رقابت کنند ، همدیگر را زخمی کنند و خونریزی به پا کنند و در نهایت یا طعمه ای گیر آنها نمی آید و اگر هم بیاید خیلی کم است . آن قدر کوسه ها در آن بخش از اقیانوس خونشان می ریزد که آب آن بخش از اقیانوس به رنگ قرمز در می آید.

دسته دوم کوسه های با ضریب هوشی بالا یا اصطلاحا کوسه های زرنگ هستند . این کوسه ها خیلی زیرکانه به دنبال جایی هستند که هیچ کوسه ی دیگری در آنجا وجود ندارد و از همه بهتر طعمه های زیادی در آن منطقه وجود دارد . مسلما آن بخش از اقیانوس بکر است و آن کوسه های باهوش بدون هیچ دردسر ، خونریزی و رقابت تا می خواهند طعمه برای آنها وجود دارد . چون جنگ و خونریزی در آن منطقه وجود ندارد آب آن قسمت از اقیانوس رنگ خود را حفظ می کند که اصطلاحا به آن قسمت از اقیانوس ، اقیانوس آبی می گویند.

کیم و مابورنیا در کتاب خود، برای توصیف وضعیت رقابتی از یک استعاره مفهومی استفاده می‌کنند. آن‌ها فضاهای رقابتی را اقیانوس‌های قرمز (خونین) می‌نامند.

جهان کسب و کار را می‌توان به دو فضای متمایز تقسیم کرد که ما آن‌ها را اقیانوس های آبی و قرمز می‌نامیم.

اقیانوس قرمز شامل همه‌ی صنعت‌هایی است که امروز وجود دارند و بازارهایی که به خوبی شناخته شده‌اند.

در اقیانوس قرمز، مرز صنایع تعریف شده و به رسمیت شناخته می‌شود و همه‌ی بازیگران نیز، قوانین رقابتی را می‌دانند و پذیرفته‌اند.

در چنین بازارهایی،‌ بازیگران برای پیشی گرفتن از یکدیگر، می‌کوشند تا سهم بیشتری از تقاضای موجود را به دست بیاورند و از آن خود کنند. هر چه تعداد بازیگران و حجم عرضه‌ی آن‌ها افزایش پیدا می‌کند و تراکم در این صنعت‌ها بیشتر می‌شود،‌ فرصت رشد و حاشیه سود کاهش پیدا می‌کند.

اقیانوس آبی و فضای به دور از رقابت، نویسندگان کتاب اقیانوس آبی را در مقابل اقیانوس قرمز و به صورت زیر تعریف می‌کنند:

اقیانوس های آبی، همه‌ی صنایعی هستند که امروز وجود ندارند و طبیعتاً فضای بازارهای آنها نیز ناشناخته است.

در چنین اقیانوس‌هایی، تقاضا باید خلق شود. چون هنوز تقاضایی وجود ندارد که کسب و کارها برای تصاحب سهم بیشتری از آن، با یکدیگر رقابت کنند.

کتاب استراتژی اقیانوس آبی (Blue Ocean Strategy)

امروزه اکثر کسب و کارهای ما به اقیانوس قرمز عادت کرده اند و نکته ی مهمی که مطرح کنندگان اقیانوس آبی به آن اشاره می کنند، عادت کردن اکثر کسب و کارها به این اقیانوس خونین است.

می‌توان گفت در اقیانوس قرمز، بخش مهمی از رقابت‌ها بر سر یک Trade-off بین هزینه و ایجاد ارزش است؛ در حالی که نویسندگان کتاب استراتژی اقیانوس آبی، نوآوری در ارزش را پیشنهاد می‌کنند.

کسب و کارها عادت می‌کنند که:

رقابت کشنده و شدید را به عنوان واقعیت اجتناب‌ناپذیر بازار قبول کنند.

در پی کاهش هزینه باشند تا بتوانند قیمت‌های بهتری پیشنهاد دهند.

هزینه های منابع انسانی خود را کاهش دهند یا برای جذب نیروی انسانی قوی‌تر (برای ادامه دادن به همان کار گذشته) تلاش کنند.

با سرمایه گذاری بیشتر در فعالیت‌های موجود (یا مشابه)، مقیاس خود را افزایش می‌دهند تا با صرفه جویی ناشی از مقیاس هزینه‌های خود را کاهش دهند.

استراتژی اقیانوس آبی چه ربطی به کسب و کار شما دارد؟

بسیاری از کسب و کارها در اقیانوس قرمز قرار دارند . رقیبان زیادی دارند و به خاطر یک مشتری با هم رقابت می کنند . جنگ قیمت به راه می اندازند و آن قدر قیمت را پایین می آورند که دیگر برای آنها به صرفه نیست . کسب و کار ایده آل کسب و کاری است که به اقیانوس آبی فکر کند . یعنی بخشی از بازار که هیچ رقیبی آنجا وجود ندارد و با خیال راحت سود زیادی کسب کند.

نقد و بررسی کتاب ‌استراتژی اقیانوس آبی

اکثر افراد دوست دارند که کسب و کاری پرسود و مداوم داشته باشند ولی تمام شرکت‌ها فراز و فرود را تجربه کرده‌اند و کسب و کارشان با خطر شکست مواجه شده است. رقبا یکی از چالش‌های همیشگی کسب و کار است. امروزه با گسترش فناوری و امکانات بازاریابی دیجیتالی به دانش جدیدی در حوزه‌ی کسب و کار نیاز است. کتاب استراتژی اقیانوس آبی با بررسی شرکت‌های مختلف به راه‌حل‌هایی در راستای موفقیت تجاری دست یافته است که آن‌ها را در قالب دستورالعمل‌های شفاف و کاربردی در اختیار صاحبان و مدیران قرار داده است.

کتاب استراتژی اقیانوس آبی (Blue Ocean Strategy)

خلاصه کتاب استراتژی اقیانوس آبی

این کتاب با معرفی مفهوم «اقیانوس سرخ» به معنای فضاهای رقابتی مسموم که صنایع در آن اغلب مرزهای مشخص و قوانین ثابتی دارند، از وضعیتی در کسب و کار حرف می‌زند که شرکت‌ها در آن برای پیشرفت و رسیدن به سهم بیشتر از تقاضا وارد رقابت با شرکت‌های مشابه خود می‌شوند. این شرکت‌ها با کاهش هزینه‌های منابع انسانی خود سعی می‌کنند قیمت‌های بهتری برای محصول ارائه کنند و با سرمایه‌گذرای در محصولات مشابه به رقابتی پر استرس وارد می‌شوند که همیشه به موفقیت ختم نمی‌شود.

در مقابل، «اقیانوس آبی» به این مفهوم است که شرکت‌ها به جای اصرار بر رقابت در بازارهایی با تعداد رقبای بسیار به سمت کسب و کارهایی بروند که هنوز بازار مشخصی برای آن‌ها شکل نگرفته است و ناشناخته‌اند. شرکت‌ها در این وضعیت با روی آوردن به نوآوری می‌توانند بازارهایی برای محصولات خود به ‌وجود آورند و با بی‌معنا کردن رقابت در ایجاد تقاضای جدید، ارزش شرکت را بالا برده و هزینه‌ها را کاهش دهند.

کتاب پس از شرح عواملی که شرکت‌ها را در وضعیت اقیانوس سرخ قرار می‌دهد، درباره‌ی وضعیت اقیانوس آبی مثال‌هایی از شرکت‌های موفق در این زمینه می‌آورد و ابزارها و روش‌های رسیدن به فضای بدون رقابت را بیان می‌کند. درک ماهیت فرایندی و خاصیت بازآفرینی روش‌های دستیابی به اقیانوس‌های آبی شرط اساسی برای نهادینه کردن وضعیت اقیانوس آبی در سازمان است. موفقیت هرگز یکدفعه و تصادفی رخ نمی‌دهد.

معرفی نویسندگان استراتژی اقیانوس آبی

دبلیو چان کیم، مدیرعامل موسسه استراتژی اقیانوس آبی INSEAD و استاد مدیریت استراتژی و مدیریت بین المللی است. کتاب «استراتژی اقیانوس آبی» که با همکاری رنه موربورن نوشته شده، بیش از ۳٫۶ میلیون نسخه فروخته است. این کتاب به عنوان یکی از تاثیرگذار و پرفروش‌ترین کتاب‌های استراتژیک در دنیا شناخته شده است.

رنه مابورنیا، استاد برجسته‌ی استراتژی در INSEAD، از بزرگترین مدرسه‌های کسب و کار در جهان است. او کتاب استراتژی اقیانوس آبی را با همکاری کیم نوشت و از طریق آن به موفقیت چشمگیری دست یافت. رنه مابورنیا در هیأت مشاوران رئیس جمهور «باراک اوباما» برای دو دوره‌ی ریاست جمهوری خدمت کرده است. او همچنین عضو انجمن جهانی اقتصاد است.

پیرو موفقیت‌های کتاب، کیم و مابورنیا به عنوان مشاور کسب و کار در چندین کشور فعالیت می‌کند و جزو برترین مربی و مدرس‌های مدیریتی در رتبه‌بندیMBA   قرار گرفته است. او عضو فدراسیون جهانی اقتصادی و عضو مشورتی اتحادیه اروپا است. مابورنیا هم‌چنین جایزه‌ی «Noble Colloquia» را برای رهبری کسب و کار و ارتقای تفکر اقتصادی دریافت کرد.

مروری بر سرفصل‌های کتاب استراتژی اقیانوس آبی 

  • مقدمه
  • بخش اول : استراتژی اقیانوس آبی
  • فصل ۱ : خلق اقیانوس آبی
  • فصل ۲: ابزار تجزیه و تحلیل و چارچوب ها
  • بخش دوم : تدوین استراتژی اقیانوس آبی
  • فصل ۳ : بازسازی مرزهای بازار
  • فصل ۴ : تمرکز بر روی تصویر کلی به جای اعداد
  • فصل ۵ : دستیابی به تقاضایی فراتر از تقاضای موجود
  • فصل ۶ : ترتیب مناسب برای مراحل استراتژیک
  • بخش سوم : اجرای استراتژی اقیانوس آبی
  • فصل ۷ : غلبه بر موانع کلیدی سازمان
  • فصل ۸ : گنجاندن اجرا در دل استراتژی
  • فصل ۹ : نتیجه گیری : ثبات و تجدید استراتژی اقیانوس آبی

 

 

مطلب پیشنهادی

ویژگی ورژن جدید تلگرام اصلی خاصیت پوشه سازی و آمار کانال ها

ویژگی ورژن جدید تلگرام اصلی خاصیت پوشه سازی و آمار کانال ها کسب و کار …