پیشگیری و درمان آفت دهان (Aphthous stomatitis)

پیشگیری و درمان آفـت دهـان (Aphthous stomatitis):

آفـت دهـان یکی از شایع ترین عارضه های دهان است که بر روی فضای داخل دهان، روی زبان و داخل لب ایجاد می شود و موجب آزار و سوزش در هنگام خوردن و آشامیدن و صحبت کردن افراد می شود اما راههای متنوعی برای پیشگیری و درمان آن وجود دارد که در ادامه توضیح خواهیم داد.

پیشگیری و درمان آفت دهان (Aphthous stomatitis)

آفت (Aphthous stomatitis) چیست؟

آفـت دهـان (Aphthous stomatitis) چیست:

آفت دهـان، شاید همه ما حداقل ۱ بار در داخل دهانمان زخـم های سوزنـاک و عـموما سفـید رنـگی را تـجربه کرده باشیم. اصطـلاحا به ایـن نوع زخم ها کـه در مـخاط دهان به وجـود می آیند ، آفـت دهـان می گویـند. زخـمی که مـی تواند در زنـان و مـردان به وجـود آید اما در زنـان شایع تر اسـت. ایـن زخم ها در مـدت یک ماه وجود دارند و بـعد از آن حتی بـدون درمان بـهبود می یابند. آفـت دهـان یـک عفـونت ویروسی نـیست که سرایـت کند امـا عامل ژنتـیک در آن بـسیار نـقش ایفـا می کند.

علائم آفـت دهـان (Aphthous stomatitis):

آفـت دهـان به سـه شـکل بـروز می کند کـه عبـارتند از: آفـت های کـوچک (minor) که ۸۰% شیـوع دارند، آفـت های بـزرگ (major) که ۱۰% و آفـت های تبـخالی (Herpetiform) که ۱۰% شیوع دارنـد. علـائم آفـت دهـان به صورت کلی به موارد زیـر محـدود می شود ولی با این حال امکان دارد علائم دیـگری نیز داشـته باشد که شناخـته شده نـیست.

زخم در دهان:

در آفـت دهـان ، زخـم هایی کوچـک و کم عمـق و عـموما دردنـاک که در دهـان و زبـان و عمـدتا پـشت لب هـا و زیـر لـثه ها به وجـود می آیند. حاشـیه  ایـن زخم ها تـوسط یک هاله قـرمز پـوشیده شده اسـت. ایـن زخم ها مـیتوانند در گـونه ها ، لـب ها ، کام و گلـو ظاهر شوند.

پیشگیری و درمان آفت دهان (Aphthous stomatitis)

سوزش ناشی از افت دهان (Aphthous stomatitis)

درد یا سوزش در دهان:

وجود آفـت دهـان، باعث درد های سوزناکی می شود که عموما با خوردن غـذا بیـشتر احساس می شوند. اگـر این زخـم ها روی لـب ایجاد شوند، در زمان خندیدن و یا حتی صحبت کردن نیز، درد احساس می شود.

علت بروز آفـت دهـان (Aphthous stomatitis):

آفـت دهـان عـلت مشخصی ندارد ولی مـحتمل ترین علـل بـروز آفـت دهـان در زیر به صورت گزینـه ای آمده اسـت:

  • اسـترس های مختلف نظیر عاطفی یا جسمی
  • عصبـی بودن پیش از عادت ماهانه
  • آسیـب رسیدن به مخاط دهان در اثر : خوردن غذای داغ ، مسواک خشن ، دندان مصنوعی و …
  • خـوردن غذا های آزار دهنده مانند غذاهای ترش و اسیدی یا خوراکی هایی مثل شکلات تلخ ، آجیل و یا چیپس های نمکی
  • کمـبود برخی مواد در بدن مانند آهن ، اسید فولیک و ویتامین B12
  • واکنـش ایمنی بدن نیز موجب بوز آن می شود.
  • تغیـیرات هورمونی در زنان

پیشگیری و درمان آفت دهان (Aphthous stomatitis)

تشخیص آفت دهان (Aphthous stomatitis) با استفاده ار آینه

تشخیص آفـت دهـان (Aphthous stomatitis):

از آنجایی کـه آفـت دهـان امکان دارد بـا بیمـاری عفونی هرپسـی (ناشـی از تبـخال) اشتـباه گرفتـه شود، تـشخیص آفـت دهـان نـیز مشکل است. ولی این تشخیص نیازمنـد تخـصص پـزشکی نیسـت. بـرای تشخیص آفـت دهـان از فـاکتور های زیر بهـره ببرید:

  • با استفاده از آینه به زخم آفـت دهـان خود نگاه کنید. اگـر زخم های سفیـد رنگی با حـاشیه های قرمز رنـگ پررنگ دیدی که با دست زدن به آنـها سـوزش احسـاس کردید، در تـشخیص آفــت دهـان مـوفق بوده اید.

پیشگیری و درمان آفت دهان (Aphthous stomatitis)

راههای پیشگیری از بروز آفت دهان (Aphthous stomatitis)

پیشگیری از آفـت دهـان (Aphthous stomatitis):

از آنـجایی که این زخـم ها به دلـیل واکنش سیـستم ایـمنی بدن ایـجاد می شوند، پـیشگیری چندانی نـدارد ولی عـوامل زیر، خطـر را کاهش می دهند:

  • مسواک بزنید

سعی کنید در روز ۲ نوبت ، دندان های خود را مسواک کنید و از نخ دندان برای تمیز کردن مابین دندان هایتان استفاده کنید.

  • استرس و اضطراب نداشته باشید

سعی کنید در هنگام بروز استرس ، از روش های مدیتیشن و ورزش های هوازی استفاده کنید تا استرس را از خود دور کنید.

  • به غذاهای خود نگاه کنید

ببینید که آفت بعد از خوردن چه نوع موادی رخ میدهد. بعد از مشخص شدن ، از خوردن آنها اجتناب کنید.

  • عنصر روی خود را بالا ببرید

کمبود عنصر روی سبب بروز این بیماری نیز می شود. سعی کنید از خوراکی های : حبوبات ، سبزیجات ، غلات ، آجیل و انواع مغز ها برای افزایش روی ، استفاده کنید.

  • ویتامین ب و آهن خود را بالا ببرید

استفاده از : نخود ، جگر ، عدس ، اسفناج ، کشمش و آب گوجه فرنگی ، آهن شما را افزایش می دهد. همچنین غذاهایی همچون : تخم مرغ ، لبنیات و گوشت ، مغزها و دانه ها ، اسفناج و… سرشار از ویتامین گروه ب هستند.

  • از تماس نزدیک با افرادی که عفونت دارند خودداری کنید

نکات مهم:

  • اگر آفـت دهـان بر اثر خشن بودن دندان مصنوعی یا دندان ایجاد شده است، به دندان پزشک مراجعه کنید. تا زمانی که این مشکل برطرف نشود، شما دائما دچار آفـت دهـان می شوید.
  • اگر درد آفـت ، غیر قـابل تـحمل باشد و بـهبود نیابد به پزشک مراجعه کنـید. این موضوع احـتمال بروز بیـماری های دیگـری را دارد.
  • اگر کـودکی که دهانش آفـت میزند وزن کـم کند ، حتما به پزشـک مراجعه کنید.
  • همـیشه پاکی و سـلامتی دندان هایتان را چـک کنید. چرا که یـکی از بهترین و مهمـترین اعضای بـدن هستند.
  • بعد از هر وعـده غذایی یا حداقل ۲ بار در روز مسواک بزنید.

پیشگیری و درمان آفت دهان (Aphthous stomatitis)

درمان خانگی آفت دهان (Aphthous stomatitis)

چند درمان خانگی برای درمان آفـت دهـان (Aphthous stomatitis):

آفت‌ها بیشتر بر روی زبـان یا در داخل لـب و فضـای داخلی دهان ایجاد می‌شوند که اغـلب علل آفت ناشی از اسـترس، آلـرژی، زخم یا تغییرات هورمونی است و نـاگهان ظاهر و به طور معمول، در عرض چند روز ناپدید می‌شوند.

با آب نمک دهانتان را بشویید:

یکی از سـاده‌ترین راه‌های درمان آفت دهان استـفاده از آب و نمـک است، نمک حاوی سـدیم و سایر مـواد معدنی است و به عنـوان یک ضد عـفونی کننده طبـیعی و دهانشـویه شناخته می‌شود. کافـی است تا یک قـاشق غذاخـوری نمک طبیعـی را به نصف فنـجان آب گرم اضافه کنیـد و به مدت ۳۰ ثانیه آن را در دهانـتان نگه دارید و سپس آن را از دهـانتان خالی و مـجدد این روش را تکرار کنید این روش را تا زمانی که فنجان خالی شود ادامـه دهید.

پیشگیری و درمان آفت دهان (Aphthous stomatitis)

جوش شیرین برای درمان آفت دهان (Aphthous stomatitis)

درمـان آفـت دهان (Aphthous stomatitis) با جوش شیرین:

یکی دیگر از راه حل‌های موثر برای از بین بردن آفت دهان استفاده از جوش شیرین است چرا که ترکیبات قلیایی آن باعث خنثی شدن اسیدیته دهان و مرهمی برای آفت دهانی محسوب می‌شود، همچنین جوش شیرین با از بین بردن باکتری‌های موجود در دهان به عنوان یک ضدعفونی کننده دهان شناخته می‌شود. کافی است تا یک قاشق چایخوری جوش شیرین را به نصف فنجان آب اضافه کنید و مقداری از این ترکیب را مدتی در دهانتان نگه دارید و سپس آن را خالی کنید، این روش را باید چند بار تکرار کرد تا اثربخشی لازم را داشته باشد.

درمـان آفـت دهان (Aphthous stomatitis) با سبزی ریحان: 

از قدیم الایام ریـحان یک ضد عفـونی کننده قوی در دنـدانپزشکی محسوب مـی‌شود و دارای مزایای بسیاری بـرای سلامت دهـان و دنـدان است. ریحان دارای خاصیت ضد میکروبی بوده و در درمان عفونت‌ها بسیار موثر است، باید توجه داشت که ریحان نه تنها در درمان آفت موثر است بلـکه از بروز آفت‌های دهـانی و عفونت نیز جلوگیری می‌کند. بـرای درمان آفت‌های دهانی کافی است ۴ لیوان آب را بجوشانید و برگ ریحان را به آن اضافه کنید و به مدت ۱۰ دقیقه اجازه دهید برگ‌ها در داخل آن باقی بماند و سپس محلول باقی مانده را در یخچال نگه داری کنید و روزی ۲ بار دهان خود را با این ترکیب بشوئید.

درمـان آفـت دهـان (Aphthous stomatitis) با بـابونه:

بابونه خواص ضد میـکروبی و آرام بخشـی دارد و در سلامـت دهـان موثـر است، این گیـاه دارویی یک ضد عفونی کننده طبیعی محسوب می‌شود همچـنین در جلوگیری از بروز آفت‌های دهانی موثر است. کـافی است تا کیسه چای بـابونه یا ۲ قاشق غذاخوری بابونـه خشک را به یک فـنجان آب جوشیده اضافه کنید و دهانتـان را با این نوشیدنی بشوئید.

درمان طبیعی آفـت دهـان (Aphthous stomatitis) با آلوئه ورا: 

آلوئه ورا دارای خاصیت بازسـازی کـننده پـوست بوده و در درمان بـسیاری از بـیماری‌ها و عـلائم آنهـا موثـر است. برای درمان خـانگی آفـت دهـان با آلـوئه ورا کـافی است تا قطعه کوچـکی از آن را بـردارید، ژل آن را داخـل یک قـاشق بریزیـد و سپـس، آن را مـستقیم به منطقـه آسیـب دیده اعـمال کـنید.

درمان آفت دهان (Aphthous stomatitis) با زاج:

زاج یک گندزدای طبیعی و سنتی است که از دیر باز مورد استفاده قرار گرفته است. از زاج در سفید کردن برنج هنگام خیساندن آن استفاده می شود. اما این ماده خاصیت دیگری هم دارد و آن درمان آفت دهان است. برای درمان و تسکین درد ناشی از آفت مقداری زاج را بر روی ناحیه ملتهب قرار دهید و اجازه بدهید که زاج به تدریج در دهان شما آب شود. پس از آن می توانید بدون آبکشی دهان خود به کارهای روزمره خود ادامه دهید. این کار را بسته به شدت عفونت روزی چند بار و به مدت چند روز انجام دهید.

 


بیشتر بخوانید:

فواید زنجبیل و خواص درمانی آن

آب مروارید (کاتاراکت) چیست؟ علائم، تشخیص، درمان

تشخیص تیروئیدیت (Thyroidits)،علائم و درمان

مطلب پیشنهادی

۷ راه مبارزه با خستگی قبل از عادت ماهانه (قاعدگی)

۷ راه مبارزه با خستگی قبل از عادت ماهانه (قاعدگی) گاهی ممکن است اندکی قبل …