ویتامین آ،منابع،عوارض کمبود آن وخواص آن

ویتامین آ،منابع،عوارض کمبود آن وخواص آن:

ویتامبن آ یک ویتامین محلول در چربی است. این ویتامین نقش حیاتی برای فعالیت های بدن دارد. درگروه ویتامین A، دو دسته از ترکیبات وجود دارند، رتینوئید ها و کاروتینوئیدها. رتینوئیدها معمولا منشا حیوانی دارند و شامل 3 گروه رتینول، رتینال و اسید رتینوئیک است. کاروتینوئیدها منشا گیاهی دارند و مهمترین انها بتاکاروتن است. ویتامین A درچرخه بینایی (فرم رتینال)، تقسیم سلول، تنظیم رشد (اسیدرتینوئیک)، در تولید مثل (فرم رتینول)، سنتز استخوان، حفظ سلامت اپی تلیوم و عملکرد طبیعی سیستم ایمنی نقش دارد. این ویتامین دارای فعالیت آنتی اکسیدان نیز است. دریافت مقادیر اضافی ویتامین های محلول درچربی، در کبد و اندام های دیگر ذخیره می شود و موجب مسمومیت ناشی از این ویتامین می شود.

ویتامین آ،منابع،عوارض کمبود آن وخواص آن

منابع سرشاراز ویتامین A

بهترین منابع ویتامین آ

ویتامین A به‌ طور کلی به دو شکل ویتامین A فعال و بتاکاروتن یـافت می‌شود. غـذاهای حیـوانی منبـع ویـتامین A فـعال هسـتند. به ایـن شکل از ویـتامین آ، (رتـینول) می گویند که می‌تواند در بدن به‌ صورت مستقیم مـورد استـفاده قرار گـیرد. نوع دیگر ویتامین A، عـمدتا از سـبزیجات رنـگارنگ حاصـل می‌شتود و (کاروتنوئید) نـام دارد که بعداز هضـم، به رتـینول تـبدیل می‌شود. بـتاکاروتن که در گـیاهان یـافت می‌شود، نـوعی کاروتنوئید به‌شمار می‌ رود و برای اینـکه مورد استـفاده‌‌ی بـدن قرار بـگیرد، بـاید ابتدا به ویتامین A فعـال تبدیـل شود. تحقیقات مختلف، تأثیـرات مثبـت آنـتی‌اکسیدان‌هایی مثل ویـتامین A را در سـلامتی، طـول عمر، تقـویت سیـستم ایمنی و رشـد سلـول‌ها نشان داده‌اند. متخصصین تـغذیه و پـزشکان تـوصیه می‌کنند افـراد برای تأمین ویـتامین A، به‌جای مـصرف مکـمل های غـذایی، ازمـیوه‌ها، سبـزیجات و غـذاهای طبیـعی استـفاده کنند.

مصرف هرکدام از موارد زیر، تمام ویتامین آ موردنیاز روزانه‌تان را تأمین می‌کند.

  • ۳۰ گرم جگر سیاه گاو
  • یک فنجان هویج خام
  • یک فنجان کلم‌پیچ؛و همچنین مصرفِ
  • یک فنجان اسفناج خام، ۵۷٪ نیاز روزانه‌
  • یک فنجان کاهو، ۸۲٪ نیاز روزانه‌
  • یک عدد زردآلو، ۱۳٪ نیاز روزانه‌
  • یک فنجان کلم بروکلی، ۱۱٪ نیاز روزانه‌
  • یک قاشق غذاخوری کره، ۷٪ نیاز روزانه‌
  • یک عدد تخم مرغ بزرگ، ۶٪ نیاز روزانه‌
  • یک فنجان کدو تنبل، ۱۰٪ نیاز روزانه‌
  • یک عدد طالبی متوسط، ۴۷٪ نیاز روزانه‌
  • یک فنجان فلفل دلمه‌ای قرمز، ۹۳٪ نیاز روزانه‌
  • ۹۰ گرم فیله‌ی ماهی تن، ۴۳٪ نیاز روزانه‌
  • یک فنجان انبه، ۳۶٪ نیاز روزانه‌ به ویتامین A را تأمین می‌کنند.

علائم کمبود ویتامین A

ویـتامین A بـرای بـینایی، رشـد طبـیعی استـخوان‌ها و سـلامت پـوست مفیـد اسـت. حافاظت از غـشای مـخاطی دستـگاه گـوارشی،‌ تـنفسی و ادراری دربـرابر عـفونت‌ها، ازوظایف دیگر این ویـتامین اسـت. افـرادی که بـه‌مدت طـولانی درجـذب چـربی‌ها مـشکل دارند، بـیشتر از دیـگران در مـعرض کـمبود ویـتامین A قـرار دارند. ازمهم ترین دلایل عدم جذب ویتامین آ و کمبود آن دربدن می نوان حساسـیت بـه گـلوتن، سنـدروم روده تحریـک پذیر، واکنـش‌های خـودایمنی، التـهاب روده، اختـلالات پانـکراس و … را نام برد.

در بعضی از کشورها کمبود ویـتامین A به مشـکلی جدی تـبدیل شده است. ایـن رخداد بیشتر در کشورهای کم‌درآمد آفـریقا و جنـوب شرقی آسیـا و در میـان کودکان خردسال و زنـان باردار مشاهده می‌شود. ایـن موضوع برای کودکان بسیـار خطرناک است، زیرا کمبـود این ویتامین می‌تواند منجر به بـروز اختلالات شدید در بینایی و نهایتا کوری، افـزایش خطر بیـماری‌های مزمن و حتـی مرگ شود. کمـبود ویتامین A در کـودکان می‌توانـد منجر به اسـهال کودک و سـرخک شود. علائـم کمبود این ویتامین به شرح زیر است:

ویتامین آ،منابع،عوارض کمبود آن وخواص آن

کاهش سلامت چشم از علائم کمبود ویتامین A

کاهش سلامت چشم

کمبود ویتامین A، موجب ضخیم‌شدن قرنیه و نابینایی می‌شود. کـراتومالاسیا نوعی بیمـاری است که در اثـر کمبود شدید ویتـامین A ایجاد می شودو هردو چـشم را درگیر می کند. کمبـود ویتـامین A می‌تواند به دلیل کم بودن این ویتامین در رژیـم غذایی، مشـکلات سوخـت‌وسازی یا اخـتلال در جذب آن باشد. شـب کوری و خشکی شدید چشم از علائـم اولیه‌ی کراتومالاسیا هستند. با پیشرفت این بیماری، کم کم  قرنیه دچار چـروک‌خوردگی، تـاری و نـرمی می‌شود. اگر روند نرم‌شدن قرنیه با درمان مناسبـی همراه نشود، احتـمال بروز عـفونت، پارگـی یا تـخریب بافت قرنیه افـزایش می‌یابد. نتیجه‌ی این اتفاقـات، نابینـایی فرد است.

آسیب‌های پوستی

کمبود ویتامین A می‌تواند منجـر به خشکی پـوست، پوسته‌پـوسته شدن و ضخـیم‌تر شدن فولیـکول‌های پوست شـود. کـراتینیزاسیون پدیده‌ای اسـت که در آن سـلول‌های اپیتلیال (پوششی) رطـوبت‌شان را از دسـت می‌دهند و خـشک و سخـت می‌شوند. این پـدیده می‌تواند در غـشای مخـاطی دستگـاه تنـفسی، دستـگاه گوارشـی و مجاری ادراری رخ بـدهد.

 عفونت تنفسی

سیستم ایمنی بدن در اثـر کمبـود ویتامین A ضـعیف می‌شود و درنتـیجه احتـمال بروز عـفونت‌های تنـفسی افزایـش می‌یابد. تأخیر در رشـد و عـفونت‌های نـاشی از کمـبود شدید ویتامـین A در کودکـان رایـج‌تر است. آمار مـرگ‌ومیر در کـودکانی که از کمبـود شدیـد ویـتامین A رنج می‌بـرند، بیـشتر از ۵۰٪ است.

شب‌کوری در زنان باردار

درسه‌ماهه‌ی آخر دوران بارداری، زنان باردار باید به مقدار بیشتری ویـتامین A دریافت کنند. کمبـود این ویتامین در زنان بـاردار، می‌تواند موجب بروز شـب‌کوری شود.

ویتامین آ،منابع،عوارض کمبود آن وخواص آن

خواص ویتامین A بر پوست

خواص ویتامین A

  • حفظ سلامت چشم: ویتامین A، قسمت مهمی از رنگدانه‌ی رودوپـسین است و زمـانی فعال می‌شود که نور، به سلول‌های حـساس‌به‌نور شـبکیه بتـابد. به‌دنبال این اـتفاق، سیـگنال‌هایی به مـغز فـرستاده می‌شود و درنـتیجه می‌تـوانیم اجـسام را بـبینیم. بتـاکاروتن شـکلی از ویـتامین A است که در گـیاهان یـافت می‌شود و در پـیشگیری از دژنـراسیون مـاکولا (تباهی لکه زرد) نـقش دارد. دژنـراسیون مـاکولا مـوجب نـابینایی نـاشی از افـزایش سن می‌شود.
  • تقویت سیستم ایمنی بدن: وجود مـقدار کافی ویتامین A در بدن، به‌تـنهایی موجب می‌شود بعضی از وظایف سیستم ایـمنی به‌درسـتی انجـام شوند. برخی از ژن‌هایی که در واکـنش‌های دفاعـی نـقش دارند، به کمک ویتامین A تنظـیم می‌شوند. بـنابراین وجود ویتامیـن A برای مبـارزه با بـیماری‌های جدی مثل سرطـان‌ها، مشکلات خودایـمنی و حـتی سرماخوردگـی و آنـفولانزا مـؤثر است.

بتاکاروتـن یک آنـتی‌اکسیدان قـوی است که باعث تقویت سیستم ایمنی می شود و از بروز بـسیاری از بیماری‌های مزمن پیشگیـری می‌کند. تـأثیر ویتامین A بر سیستم ایمنی کـودکان اهـمیت بیشتری دارد. در مطالعه‌ای مشاهده شد مصرف مـکمل‌های ویتامین A می‌تواند مرگ‌ومیر کودکان را در کشورهای فـقیر و کشورهایی که درآمد متوسطی دارند، تا ۲۴٪ کاهش بدهد. همـچنین این مطالعه نشان می‌داد کمبـود ویتامین A می‌تواند آسیـب‌ پذیری کودکان در بـرابر عفونـت‌‌هایی مثل اسـهال و سـرخک را افزایش بدهد.

  • پیشگیری و درمان التهاب: خواص آنتی‌اکسیدانی ویتامین A، تأثیر رادیکال‌های آزاد و آسیـب‌ آنها به بافـت‌ها و سلول‌ها را خنثـی می‌کند و از واکنش زیاد سلول‌ها جـلوگیری می‌کند. وقـتی سیستم ایمنی نسبت به پروتئـین‌ها بیش از انـدازه واکنش نشـان بدهد، حساسیـت‌های غذایی و التـهابات رخ می‌دهند. مصرف ویـتامین A می‌تواند از این پدیده پیشگیـری کند. کاهـش التهابـات موجب کاهـش بیماری‌های نورودژنراتیـو مانند آلـزایمر و پارکینسـون می‌شود. بیماری‌های نورودژنـراتیو به بـیماری‌هایی گـفته می‌شود که به‌صورت پیش‌رونده باعث اختلال در عـملکرد سلول‌هـای عصبی می‌شونـد و با افزایش سن، بیشتر شیوع می‌یابند.
  • کمک به سلامت پوست و رشد سلولی: ویتامین A برای التیام زخم‌ها و رشد مجدد سلول ضروری است. این ویتامین از سلول‌های پوششی پوست محافظت می‌کند و در مبارزه با سرطان پوست بسیار مؤثر است همچنین برای ترکیب شدن قند و پروتئین و تشکیل گلیکوپروتئین‌ها، وجود این ویتامین ضروری است. گلیکوپروتئین‌ها باعث اتصال سلول‌ها و تشکیل بافت‌های نرم می‌شوند. کمبود ویتامین A می‌تواند برای پوست مشکلات زیادی به‌وجود بیاورد. ویتامین A در درمان آکنه و حفظ سلامت پوست و مو مؤثر است، با تولید کلاژن، در از بین بردن چین و چروک پوست مؤثر است و موجب می‌شود فرد جوان‌تر به نظر بیاید.
  • پیشگیری از سرطان: براساس تحقیقات صورت‌گرفته توسط دانشگاه یورک، مصرف ویتامین A از پیشرفت سلول‌های سرطانی جلوگیری می‌کند و درنتیجه در مبارزه با سرطان‌ها مـؤثر است. رتینوئیک اسید در رشد و تمایـز سلول‌ها نقش مـهمی ایفا می‌کند و می‌تـواند سلاحی علیه سرطان باشد. مطالعات نشان می‌دهند بروز سرطـان‌ ریه، سرطـان پروستات، سرطان سینه، سرطان تـخمدان، سرطان مـثانه، دهان و پوست به کمک رتینوئیک اسید تا حد زیادی کاهش می‌یابد. محققان شواهد جدیدی از مکانیسم‌های مولکـولی رتینوئیک اسید یافته‌اند که می‌تواند از سرطانی‌شدن سلول‌ها پیشگیری کند.

مصرف زیاد اسید رتینوئیک می‌تواند برای سلول‌ها سمی باشد. بنابراین برای کنترل و پیشگیری از سرطان باید مراقب میزان مصرف آن باشید. به امید تأثیر بیشتر ویتامین A در درمان بیماری‌ها، از مصرف بیش از اندازه‌ی مکمل‌ این ویتامین خودداری کنید، زیرا این کار می‌تواند عوارضی به‌دنبال داشته باشد.

ویتامین آ،منابع،عوارض کمبود آن وخواص آن

میزان توصیه شده ویتامینA

میزان توصیه‌شده‌ی مصرف ویتامین A در روز:

بیشتر افراد می‌توانند ویتامین A موردنیازشان را از منابع غذایی تأمین کنند. ولی پزشک برای کسانی که از کمبود این ویتامین رنج می‌برند، ممکن است مکمل‌های ویتامین آ تجویز کند. کمبود ویتامین آ می‌تواند ناشی از اختلالات گوارشی یا رژیم غذایی بد باشد

عوارض جانبی احتالی:

  • مصرف زیاد مکمل‌های ویتامین A به‌تنهایی یا به همراه سایر آنتی‌اکسیدان‌ها، می‌تواند در بروز نقص عضو نوزاد، کمتر شدن تراکم استخوان و مشکلات کبدی مؤثر باشد.
  • مصرف زیاد ویتامین A می‌تواند منجر به بروز زردی، حالت تهوع، استفراغ، بی اشتهایی، کج‌خلقی و ریزش مو شود. اگر دچار بیماری های کبدی و کلیوی هستید، بدون نظر پزشک از مصرف مکمل‌های ویتامین A خودداری کنید.
  • خشکی پوست، درد مفاصل، استفراغ، سردرد و کنفوزیون (نوعی حالت گیجی و کاهش هشیاری) از علائم مسمومیت ناشی از مصرفِ زیادِ ویتامین A هستند. مکمل‌های ویتامین A ممکن است با برخی قرص های ضدبارداری، داروهای ضدانعقاد خون (مانند کومادین)، داروهای ضدآکنه (مانند آکوتان)، داروهای سرطان و بسیاری از داروهای دیگر تداخل دارویی داشته باشد.

اگر از داروی خاصی استفاده می‌کنید، قبل از مصرف مکمل‌های ویتامین A، با پزشک‌تان مشورت کنید. مصرف زیاد رتینوئید که در مکمل‌های ویتامین A وجود دارد، ممکن است باعث مسمومیت غذایی شود. غذاها به‌طور طبیعی آن‌قدر ویتامین A ندارند که موجب چنین مسمومیتی شوند.

 

مطلب پیشنهادی

برای کاهش استرس و اضطراب چه بخوریم؟

۱۰ماده غذایی ازبین برنده اســترس با نامزدتان دعوا کرده اید؟ روزخسـته کننده ای را سـرکار …