مارگزیدگی، راه های پیشگیری و کمک اولیه میدانی (قسمت دوم)

 

کمک‌های اولیه

این که بدانید هنگام مــارگزیدگی چه کار‌هایی باید انجام دهید تا سم از بدن خارج شود یا به بقیه اندام‌ها سرایت نکند، می‌تواند جان مصدوم را نجات دهد. به عنوان یک ناجی این نکات را بخوانید و به خاطر بسپارید:

اگر گزیدگی‌ها در ناحیه دست و پا‌ها اتفاق افتاده، با اســتفاده از پارچه یا باندی که حـدود ٤ تا ٥سانتی‌متر عرض داشته باشد، بالا و پایین محل گزیدگی را ببندید. البته این کار باید با رعایت اصول انجام شود. باند یا پارچه را طوری ببـندید که یک انگشت به راحتی از زیر آن عبور کند و مانع مسدود شدن خون سرخرگی نشود.

در صورتی که محل گزش در نزدیکی مفاصل اســت، از قراردادن نوار در دو سمت مفصـل خودداری کنید و نوار را فقط در بالای زخم یعنی سمتی که به تنه مصدوم نزدیک‌تر اســت ببندید.

زیورآلات، ساعت یا لباس‌های تنگ را از اندام گزیده شده خارج کنید.

مارگزیدگی، راه های پیشگیری و کمک اولیه میدانی (قسمت دوم)

اســتفاده از دستگاه پمپ مکنده مخصوص در ٣٠دقیقه اول مــارگزیدگی توصیه می‌شـود. در صورتی که پس از ٥ تا ١٠دقیقه بعد از مــارگزیدگی به بیمــار رسیدید، توسط ساکشن کردن می‌توانید ٢٥ تا ٥٠درصـد زهر را خارج کنید. در صورت در اختیار داشتن محلول آنتی سپتیک یا صابون سطح زخم را با آن شست‌وشو دهید.

با اســتفاده از تیغه چاقو که آن را روی آتش گرفته و ضد عفونی کرده‌اید یا تیغ اســتریل یک شکاف خطی در محل گزش ایجاد کنید. یادتان باشد روی ناحیه گزش را برش ضربدری ندهید؛ این کار ریسک بریده شـدن اعصاب و عروق خونی را افزایش می‌دهد.

زخم باید حدود ٢٠ دقیقه مکیده شود. اگر دهان شما زخم یا خراش دارد یا دچار گلو درد و سـرماخوردگی هستید از مکیدن محل گزش خودداری کنید. مایع زخم که توسط ساکشـن‌دهانی خارج می‌شود باید مرتبا دور ریخته شـود، با این حال اگر احتمالا بلعیده شد، جای نگرانی نیست، زیرا زهر در معده بی‌اثر می‌شود.

مارگزیدگی، راه های پیشگیری و کمک اولیه میدانی (قسمت دوم)

 

این نکات را رعایت کنید

در صورت امکان اطلاعات صحیحی در مورد شکل مــار به دسـت آورید.

هرگز به بیمــار اجازه ندهـید که راه برود.

مصدوم را سریعا به مراکز درمانی منتـقل کنید.

اســتفاده از کمپرس سرد در مــارگزیـدگی ممنوع اســت.

هیچ وقت روی محل گزیده شده یخ نگذارید چون سـم را در نقطه ای مـتمرکز می کند و می تـواند آسیب های جدی به اندام وارد کند.

فقط از داروهای تجویز شده اســتفاده کنید.

مارگزیدگی، راه های پیشگیری و کمک اولیه میدانی (قسمت دوم)

 

روش‌های پیشـگیری از مــارگزیدگی

از قدیم گفته‌اند پیشـگیری بهتر از درمـان اســت. این نکـات را بخوانیـد و در اردو‌ها و گردش‌هایتان آن‌ها را رعایت کنید تا اتفاقی نیفتد:

یک مکان خنک و سایه‌دار مثل یک شکاف سنگی، یک غار یا تورفتگی سنگی، سنگ‌های کنار چشمه‌ها، شاخه‌های سایه‌دار درخت‌ها و… همان‌قدر که برای شما می‌تواند جذاب باشد، برای یک مــار هم که در طول روز مجبور به خنک نگه داشتن خود اســت، جذاب اســت. پس، قبل از وارد شدن به این مکان‌ها خیلی دقت کنید و با سر و صدا کردن باعث فرار مــار از این مکان‌ها شوید.

مارگزیدگی، راه های پیشگیری و کمک اولیه میدانی (قسمت دوم)

هنگام راه رفتن بین علف‌های بلند حتما با دقت به زیر پای خود نگاه کنید و از یک چوب دست، عصا، باتوم و… اســتفاده کنید و با کشیدن آن به زمین و ضربه زدن به سنگ‌ها و یا شاخه‌های جلوی پایتان مــار را از ورود خود آگاه کنید تا او شما را غافلگیر نکند.

٨٥ درصد مــارگزیدگی‌ها در ناحیه زانو به پایین اتفاق می‌افتد، پس بهتر اســت از کفش مناسب اســتفاده کنید و با پوشیدن جوراب‌های ضخیم از پای خود محافظت کنید.

اگر هوس گل چیدن کردید، بدون دقت و بی‌محابا دستتان را زیر سنگ‌های بزرگ و توده‌های علفی فرو نبرید. معمولا این جور جا‌ها محل زندگی مــار‌ها اســت.

مارگزیدگی، راه های پیشگیری و کمک اولیه میدانی (قسمت دوم)

بعضی‌ها با دیدن مــار وظیفه خود می‌دانند که یا او را بکشند یا بگیرند که این امر خود دلیل اصلی ٥٠درصد از مــارگزیدگی‌ها اســت. پس اگر در طبیعت با مــار مواجه شدید سر به سرش نگذارید و خیلی آرام بدون تحریک او عقب‌نشینی کنید.

سر و صدا باعث می‌شود مــار‌ها از جلوی راهتان کنار بروند. پس، از سوت زدن و آواز خواندن دریغ نکنید!

هیچ وقت کوله پشتی خود را با در باز بر روی زمین رها نکنید.

لباس‌های خود را برای مدت طولانی بر روی زمین رها نکنید. اگر کفشتان را درآورده‌اید، هنگام دوباره پوشیدن آن دقت کنید که چیزی توی آن نرفته باشد.

اگر چادر زده‌اید، همیشه در آن را بسته نگه دارید و شب‌ها وسایل و مخصوصا کفش‌های خود را به داخل چادر بیاورید. اگر هم به هر دلیلی ناچار به بیرون گذاشتن برخی لوازم از جمله کفش‌های خود شدید، حتما آن‌ها را داخل یک کیسه غیر قابل نفوذ قرار دهید. به علاوه ریخـتن تنبـاکوی خیس شـده به دور چادر سبب دور شدن مــار‌ها از آن می‌شود.

مارگزیدگی، راه های پیشگیری و کمک اولیه میدانی (قسمت دوم)

اول خوب نگاه کنـید، بعدا بپـرید! هیچ وقـت به جـایی که آن را نمـی‌بینـید (پشـت یک سـنگ، یک توده علفـی و…) نپرید. از کجا می‌دانیـد، شـاید کنار یک افعی فرود بیایید!

هرگز به یک مـــار حتی اگر مرده به نظر برسـد، دسـت نزنید.

اگر در فاصله بـسیار نزدیک (یکی دو قدم) با مــار بودید و دیدید که حالـت دفاعی به خود گرفـته، خونسردی خود را حفظ و سـعی کنید بدون این که برگردید، با برداشتن چند قدم به عقب خیلی آرام از آن دور شوید.

مارگزیدگی، راه های پیشگیری و کمک اولیه میدانی (قسمت دوم)

اگر متوجه وجود مــار در نزدیکی کسـی شدید، بدون این که هول شـوید و بترسانیدش، با صدای بلند او را راهـنمایی کنید تا از منطقه خطر دور شود.

این فکر که مــار‌های کوچک خطری ندارند، کاملا نادرسـت اســت. شـاید یک بچه افعی رو به رویتان باشـد و خودتان خبر نداشته باشید. بد نیست بدانید مــار جعفری که از سمی‌ترین انواع افعی‌های ایران به حسـاب می‌آید، مــاری بسـیار زیبا، کوچک، ظریف و با قطری کم اســت. با تاریک شدن هوا مــار‌ها هم برای شکار از لانه‌شان بیرون می‌آیند. پس اگر در شب قصـد پیاده‌روی دارید از چراغ اســتفاده و جلوی پای خود را به دقت نگاه کنید.

مارگزیدگی، راه های پیشگیری و کمک اولیه میدانی (قسمت دوم)

صبح زود مــار‌ها از سرمای دم صبح بی‌حال می‌شوند و برای گرم شـدن خود را به مکان‌هایی که آفتابگیر اســت می‌کشانند. پس مراقب چنین مکان‌هایی باشید.

 

مطالب مرتبط:

مارگزیدگی، راه های پیشگیری و کمک اولیه میدانی (قسمت اول)