شربت اکسپکتورانت Expectorant برای چیست

شربت اکسپکتورانت (Expectorant) برای چیست؟

نام تجاری: Coufex – Pectoramin – Pectorant

نام علمی: Expectorant

رده درمانی: خلط آور، ضد سرفه

Expectorant ها موادی هستند که ترشحات راه هوایی را افزایش می دهند. آنها این کار را با افزایش محتوای آب ترشحات که باعث کاهش چسبندگی آنها می شود، انجام می دهند و سرفه کردن آنها را آسان تر می کنند.

شربت اکسپکتورانت (Expectorant) دارویی ضد سرفه است که برای درمان سرفه‌های ناشی از سرماخوردگی و حساسیت یا عفونت‌های تنفسی توسط پزشک تجویز می‌شود. با سرد شدن هوا احتمال مبتلا شدن به سرفه و گلودرد هم افزایش می‌یابد. در این مواقع ترغیب می‌شویم به سراغ داروهای ضد سرفه برویم. شربت اکسپکتورانت یکی از این داروهاست.

با ما همراه باشید. مجله اینترنتی چارگوشه

شربت اکسپکتورانت Expectorant برای چیست

اکسپکتورانت

مکانیسم اثر دارو

اکسپکتورانت از ترکیب سه دارو تولید شده‌است. این سه دارو عبارت‌اند از: گایافنزین، کلرفنیرآمین و سودوافدرین. برآیند اثر این داروها، سبب رقیق شدن خلط و بیرون‌آمدن آن از شش و راه‌های هوایی می‌شود.

از این سه دارو، گایافنزین سبب کاهش چسبندگی خلط و آسان شدن خروج آن می‌شود، کلرفنیرآمین با اثرهای آنتی هیستامینی خود تأثیر می‌گذارد و سودوافدرین به عنوان یک داروی آدرنرژیک و با اثرات سمپاتیک خود، به صورت یک ترکیب ضداحتقان عمل می‌کند. بدین ترتیب اکسپکتورانت در نهایت سبب تسکین سرفه‌های خشک و همچنین نرم‌شدن مخاط شش و تخلیه خلط می‌گردد.

شربت ضد سرفه دیفن هیدرامین چطوره؟

موارد مصرف اکسپکتورانت (Expectorant)

پزشکان با هدف آسان تر کردن سرفه، جلوی سرفه را نمی گیرند. این مهم است زیرا سرفه تولیدی نباید سرکوب شود زیرا این روش بدن برای از بین بردن اضافی مخاط، ذرات خارجی یا میکروارگانیسم ها از مجاری هوایی است. اکسپکتورانت (Expectorants) همچنین به تسکین احتقان قفسه سینه که به دلیل سرماخوردگی، آنفولانزا یا آلرژی منجر می شود کمک می کند.

گوایفنسین بیشتر برای درمان سرفه های قفسه سینه، مرطوب، مولد یا خلط استفاده می شود، که به طور معمول با سرماخوردگی رخ می دهد. از یدید پتاسیم برای افزایش میزان ترشحات در آب و بهبود تنفس در افرادی که دارای بیماری هایی مانند آسم، برونشیت مزمن یا آمفیزم هستند استفاده شده است.

به طور کلی مورد مصرف این دارو، درمان علامتی سرفه و احتقان بینی ناشی از سرما خوردگی، آلرژی و عفونتهای تنفسی می‌باشد. اکسپکتورانت برای کاهش غلظت وچسبندگی خلط وتسهیل خروج آن ازریه‌ها، کاهش موکوس ریوی وتبدیل سرفه‌های خشک به سرفه ترشحی وخلط آوراستفاده می‌شود.

تفاوت بین اکسپکتورانت ها در چیست؟

اگرچه گایفنزین و یدید پتاسیم هر دو با افزایش ترشحات دستگاه تنفسی کار می کنند، اما در گرایش آنها برای عوارض جانبی تفاوت هایی وجود دارد. عوارض جانبی با یدید پتاسیم که فرم نمکی پتاسیم ید است بسیار بیشتر است. ید یک عنصر کمیاب است، به این معنی که فقط در مقادیر بسیار کمی توسط بدن مورد نیاز است، و اگر عناصر کم مصرف به مدت طولانی مصرف شوند باعث اتفاقات بدتری می شوند.

مقدار و نحوه ی مصرف اکسپکتورانت (Expectorant)

  • بزرگسالان: ۵ تا ۱۰ میلی گرم (۵ تا ۱۰ سی سی) از راه خوراکی، هر ۶ ساعت تجویز می‌شود.
  • کودکان سنین ۶ تا ۱۲ سال: ۲٫۵ تا ۵ سی سی از راه خوراکی، هر ۶ تا ۸ ساعت تجویز می‌شود. (تا حداکثر ۲۰ سی سی در روز)
  • کودکان سنین ۲ تا ۶ سال: ۱٫۲۵ تا ۲٫۵ سی سی از راه خوراکی، هر ۶ تا ۸ ساعت تجویز می‌شود.(تا حداکثر ۱۰ سی سی در روز)

شربت تیمکس یک ضد سرفه ی گیاهی قوی 

عوارض جانبی اکسپکتورانت (Expectorant)

در شربت های اکسپکتورانتی که از گایافنزین استفاده شده عوارض زیر شایع است:

  • یبوست
  • سرگیجه
  • سردرد

عوارض جانبی که با مصرف ید پتاسیم همراه بوده:

  • گیجی
  • بزاق بیش از حد
  • خستگی
  • اثرات دستگاه گوارش (مانند ریفلاکس اسید ، اسهال ، حالت تهوع ، استفراغ و درد معده)
  • ضربان قلب نامنظم
  • تهوع
  • سوزن سوزن شدن
  • درد یا ضعف در دست یا پاها
  • سردرد شدید
  • زخمهای پوستی
  • لثه ها
  • اختلالات مزه (از جمله طعم برنجی یا فلزی موجود در دهان)

شربت اکسپکتورانت Expectorant برای چیست

اکسپکتورانت

تداخلات دارویی اکسپکتورانت (Expectorant)

اکسپکتورانت ممکن است با داروهای زیر تتداخل داشته باشد:

آمی تریپتیلین- ایزوفلوران- ایمی پرامین- ایندومتاسین- بروموکرپتین- پروپرانولول- پروکاربازین- ترازودون- ترانیل سیپرومین- تریمی پرامین- دسیپرامین- دوکسپین- دی هیدرو ارگوتامین- دیگوکسین- سلژیلین- سووفلوران- فنی توئین- فورازولیدون- ماپروتیلین- متیل ارگونوین- متیل دوپا- نورتریپتیلین- کابرگولین- کلومیپرامین- ارگوتامین- ارگونوین- لینزولید- آموکساپین- سدیم اکسی بات- فنلزین- پروتریپتیلین- رزرپین- دسفلوران- ایزوکربوکسازید- راساژیلین (رازاگیلین)- گوانیتیدین- متوکسی فلوران- گوانادرل- دوسولپین- لوفپرامین- میانسرین- ارگولوئید مسیلات- دوکساپرام- مکامیلامین- بتا بلوکرها (مثلا پروپرانولول)- مهار کننده های کاتکول اُ متیل ترانسفراز(تولکاپون)- مهارکننده های MAO (مثلا فنلزین) یا ضدافسردگی های سه حلقه ای(مثلا آمی تریپتیلین)- دروکسی دوپا

برای کودکان

اگرچه به محض سرفه کردن کودکمان نگران می شویم، اما واقعیت این است که سرفه، پاسخ طبیعی و مفید بدن برای خارج کردن ترشحات و خلط ریه است. پس، نباید آن را با داروهایی مثل دکسترومتورفان یا دیفن هیدرامین سرکوب کنیم.

در سرفه های خلط دار می توانید از شربت اکسپکتورانت که خلط را نرم و رقیق می کند، استفاده کنید؛ البته بهترین خلط آور، بُخور و نوشیدن شش تا هشت لیوان آب ولرم در روز است.این نکته فراموش نشود که به کودکان زیر دو سالمان شربت اکسپکتورانت ندهیم.

تفاوت دیفن هیدرامین و اکسپکتورانت در فرمول آنهاست. شربت اکسپکتورانت از ترکیب سه داروی pseudoephedrine ، Chlorpheniramine,Guaifenesin درست شده است که خلط آور، انتی هیستامین و ضد احتقان است در صورتی که diphenhydramine یک داروی آنتی هیستامین بلوک کننده H1 نسل اول هست.

موارد مصرف اکسپکتورانت کدئین

این دارو تنها علاوه بر فرمول قبل کدئین هم دارد که برای مصرف این دارو با پزشک خود مشورت کنید. گایافنزین با کاهش چسبندگی خلط و تسهیل خروج آن، فنیل پروپانول آمین با تحریک سمپاتیک و تنگی عروق مخاط بینی و در نتیجه کاهش احتقان وادم و کدئین با اثر مستقین بر مرکز سرفه در بصل النخاع و تضعیف رفلکس سرفه، موجب روز اثرات درمانی این دارو می شوند.در مبتلایان به ضعف تنفسی شدید نباید مصرف شود.

شربت اکسپکتورانت(Expectorant) در بارداری و شیر دهی

شربت اکسپکتورانت را نباید در دوران بارداری مصرف کرد. (داروهای گروه C فقط باید با تجویز پزشک مورد مصرف قرار بگیرد. خطرات ناشی از مصرف این گروه از داروها هنوز رد نشده است و یا اینکه مطالعات انسانی انجام نشده است و پزشک زمانی که احساس کند فواید مصرف این گروه از داروها از مضرات احتمالی آن بسیار بیشتر است و مصرف آن برای بیمار ضروری است تجویز انجام می‌دهد.) ترشح این دارو در شیر ناشناخته است.از شیردهی حین مصرف این دارو خودداری کنید.

توصیه ها

  • مصرف اکسپکتورانت با یا بدون غذا تفاوتی ندارد.
  • دوز فراموش شده را به محض یادآوری مصرف کنید.اگر نزدیک دوز بعدی است از آن صرف نظر کنید.
  • این دارو میتواند موجب سرگیجه، خواب آلودگی یا تاری دید شود.از رانندگی، کار با دستگاه یا سایر کارهای نیازمند هوشیاری تا زمانیکه اثر دارو بر شما مشخص نشده است خودداری کنید.
  • از مصرف همزمان داروهای کنترل کننده اشتها بدون مشورت با پزشک خودداری کنید.
  • از مصرف فرآورده های دیگر حاوی کلرفنیرامین یا سودوافدرین خودداری کنید.
  • بیش از دوز یا مدت زمان تجویز شده مصرف نکنید.
  • در صورت عدم بهبود علایم در عرض ۵-۷ روز یا بدتر شدن آن به پزشک خود مراجعه کنید.
  • این دارو موجب افزایش حساسیت به نور خورشید می شود.از مواجهه با خورشید، لامپ خورشیدی و اتاق برنزه کننده تا زمانی که اثر دارو بر شما مشخص نشده است خودداری کنید.در صورت بیرون رفتن برای مدت طولانی از ضد آفتاب استفاده کنید.

نتیجه گیری

همیشه به یاد داشته باشید که دارو های شیمیایی علاوه بر تاثیرات مثبت عوارض جانبی نیز دارد. تا جای ممکن از داروهای ضد سرفه گیاهی برای بهتر شدن استفاده کنید و در صورت ادامه روند به پزشک مراجعه کنید.

از همراهی شما سپاسگذاریم. مجله اینترنتی چارگوشه

مطلب پیشنهادی

گرمازدگی (هایپرترمی) چیست، درمان و پیشگیری از گرمازدگی و عوارض آن

گرمازدگی (هایپرترمی) چیست، درمان و پیشگیری از گرمازدگی و عوارض آن بدن انسان معمولا می …