سرخجه یا (Rubella) چیست؟ از تشخیص تا درمان

سـرخجه یا (Rubella) چـیست؟ از تشخیص تا درمـان

سـرخجه (Rubella) یک بـیماری مسری تنفسی اسـت، این بـیماری در بین کودکان مدرسه ای شایع تر اسـت و بیشتر در اوایل بهار و زمستان رخ می دهد. عـلائم این بـیماری آبریزش بینی، تـب خفیف و ایجاد دانه هایی بروی پوست تمام بدن اسـت. از مهمترین راههای پیشگیری تـزریق واکـسن اسـت. این بـیماری یک بـیماری ویـروسی اسـت و برای درمـان آن نباید از آنتی بیوتیک و یا آسپرین اسـتفاده کرد.این بـیماری نیاز به درمـان خاصی ندارد باید مایعات زیاد مصرف کرد و اسـتراحت کرد.

سرخجه یا (Rubella) چیست؟ از تشخیص تا درمان

سرخجه (Rubella) چیست

سـرخجه (Rubella) چـیست؟

سـرخجه (Rubella) یک بـیماری تنفسی اسـت که نسبتا خفیف، اما مسری اسـت. از بعد از همگانی شدن تـزریق واکـسن MMR طبق برنامه واکسیناسیون کشوری در ایران، بـیماری سـرخجه کاهش چشمگیری یافته اسـت. اما قبل از اینکه واکـسن سـرخجه در سال ۱۹۶۹ ساخته شود، سـرخجه (Rubella) در بین بچه های دبستانی و پیش دبستانی بسیار شایع بوده و اغلب در اواخر زمستان و اوایل بهار دیده می شد. کودکی که به سـرخجه (Rubella)  مبتلا می شود دانه های پوستی یا بثورات شبیه به سـرخک می زند و مـمکن اسـت تـب خفیفی هم داشته باشد، اگر چه گاهی یک کودک می تواند بدون بروز هیچ علامتی هم به سـرخجه مبتلا شده باشد. سـرخجه را به نام سـرخک آلمانی یا سـرخک سه روزه نیز می شناسند، در حالیکه واقعا سـرخک نیست و عامل آن ویـروسی متفاوت از ویـروس ایجاد کننده سـرخک اسـت.

سرخجه یا (Rubella) چیست؟ از تشخیص تا درمان

اثرات سرخجه (Rubella) بر زنان باردار

مادران باردار و سرخجه (Rubella):

اما برای جنین قبل از تولد، بخصوص در سه ماه اول بارداری، بسیار خطرناک و آسیب زننده اسـت. در حقیقت واکـسن سـرخجه اولین بار برای پیشگیری از ابتلا به سـرخجه در دوران حاملگی برای زنانی که در سنین باروری قرار داشتند ساخته شد. ابتلا به سـرخجه در یک خانم حامله، بخصوص در سه ماهه اول بارداری، تا ۸۵% منجر به بروز سندرم سـرخجه مادرزادی یا congenital rubella syndrome (CRS) می شود.

همچنین می تواند سبب سقط جنین، تولد زودرس و نقایص شدید مادرزادی در جنین مانند کری، کوری و نقایص دیگر در قلب و مغز شود. زنان حامله ای که در بچگی واکـسن سـرخجه را دریافت کرده اند، نسبت به این بـیماری ایمن هستند در حالیکه آنها که به این بـیماری در دوران بچگی مبتلا شده اند مـمکن اسـت نسبت به آن ایمن نشده باشند. بنابراین به خانمهایی که قصد حاملگی دارند توصیه می شود که یک تست از نظر میزان آنتی بادی و مقاومت بدنشان نسبت به بـیماری سـرخجه انجام دهند و اگر مشخص شد که نسبت به بـیماری ایمن نیستند حداقل ۳ ماه قبل از حاملگی اقدام به واکسیانسیون نمایند. پیش از ساخته شدن واکـسن بر علیه سـرخجه و عمومی شدن اسـتفاده از آن، اختلالات مادرزادی به علت سـرخجه بسیار بیشتر از امروز دیده می شد.

سرخجه یا (Rubella) چیست؟ از تشخیص تا درمان

علائم سرخجه (Rubella) چیست

عـلائم سـرخجه (Rubella) چـیست؟

اولین علامت بثورات خارش دار مخصوص سـرخجه (Rubella) اسـت که ابتدا در صورت، گردن و بعد در تمام بدن پدیدار می شود. دانه های سـرخجه (Rubella) امکان دارد به شکل نقاطی به رنگ صورتی یا قرمز کم رنگ به نظر آیند که بعدا می توانند با هم ترکیب شده و شبیه به یک لکه بزرگتر شوند. بطور معمول دو تا سه روز نیز این عـلائم به طول می انجامند. سایر عـلائم مـمکن اسـت بصورت تـب خفیف (بین ۳۷.۷ تا ۳۸.۳ سانتیگراد) که می تواند ۲۴ ساعت طول بکشد.

  • گرفتگی یا آبریزش از بینی
  • قرمزی و التهاب چشم ها
  • تورم و بزرگ شدن غدد لنفاوی در قاعده جمجمه، پشت گوش ها و پشت گردن باشند. بیشتر بچه های مبتلا به سـرخجه به طور کامل و بدون عارضه از بـیماری بهبود می یابند.
  • بالغینی که سـرخجه می گیرند مـمکن اسـت دچار عوارضی مثل آرتریت (التهاب مفاصل) و آنسفالیت (التهاب مغز) شوند.

سرخجه یا (Rubella) چیست؟ از تشخیص تا درمان

سرخجه از طریق استنشاق منتقل می شود

انتشار بـیماری سـرخجه (Rubella) به چه صورتی اسـت:

قدرت سرایت و انتشار سـرخجه (Rubella) به اندازه سـرخک و آبله مرغان نیست، اما کودکی که واکـسن سـرخجه نگرفته باشد در صورتی که از هوایی اسـتنشاق نماید که به بزاق و ترشحات فرد مبتلا به سـرخجه (Rubella) آلوده شده اسـت (مثلا بواسطه عطسه و سرفه فرد بیمار)، می تواند به بـیماری مبتلا شود. فرد بیمار یک هفته قبل از پیدایش دانه های سـرخجه (Rubella) و یک هفته بعد از پیدایش آنها می تواند بـیماری را به دیگران انتقال دهد. بیشترین واگیری بـیماری زمانی اسـت که دانه ها بیررون ریخته باشند. اگر خانم حامله ای در مقابل سـرخجه ایمن نشده اسـت، باید از کودک مبتلا به سـرخجه (Rubella)، حتی یک هفته بعد از ناپدید شدن دانه ها نیز دوری کند .

اگر کودک من مشکوک به سـرخجه (Rubella) باشد، لازم اسـت به پزشک اطلاع دهم:

بله، از آنجا که بـیماری سـرخجه (Rubella) مسری اسـت و باید به اطلاع مقامات بهداشت و سلامت رسیده شود، بنابراین بهتر اسـت به پزشک کودکتان اطلاع دهید. به علاوه سـرخجه (Rubella) امکان دارد با سـرخک و مخملک اشتـباه گرفته شود، معاینه پزشک برای افتراق این بـیماری ها از یکدیگر لازم اسـت. در صورت نیاز و صلاحدید پزشک آزمایش خون جهت تایید بـیماری انجام می شود. اگر تـب فرزندتان از ۳۹.۵ درجه سانتیگراد بالاتر رفت یا عـلائمی غیر از تـب و دانه های پوستی داشت به پزشک او اطلاع دهید

سرخجه یا (Rubella) چیست؟ از تشخیص تا درمان

درمان سرخجه چگونه است

درمـان سـرخجه (Rubella) چگونه اسـت:

اگر کودک شما مبتلا به سـرخجه (Rubella) شده اسـت، کاری لازم نیست انجام دهید زیرا این یک بـیماری خفیف اسـت. به این دلیل که عامل بـیماری ویـروس اسـت نه باکتری، آنتی بیوتیک نیز موثر نخواهد بود. مـمکن اسـت برای پائین آوردن تـب او لازم باشد که از اسـتامینوفن یا ایبوپروفن اسـتفاده کنید. اما هرگز از آسپیرین اسـتفاده نکنید، زیرا مـمکن اسـت سبب بروز سندرم Reye شود که بـیماری نادر اما بسیار خطرناک و کشنده اسـت.

سرخجه یا (Rubella) چیست؟ از تشخیص تا درمان

پیشگیری از سرخجه (Rubella) توسط واکسن MMR

پیشگیری از بـیماری سـرخجه (Rubella):

با انجام واکسیناسیون MMR که طبق برنامه واکسیناسیون کشوری، معمولا دوز اول آن در سن ۱۲ تا ۱۵ ماهگی تـزریق شده و یادآور آن در سنین ۴ تا ۶ سالگی انجام می شود. اگر هر گونه شکی در مورد واکسیناسیون کامل فرزندتان دارید حتما برنامه واکسیناسیون فرزندتان را با کارشناس مرکز بهداشتی و درمـانی یا پزشک وی کنترل کنید. این بـیماری، سـرخک آلمانی یا سـرخک سه روزه نیز نام دارد زیرا تـب بـیماری بعد از سه روز قطع می‌شود. گاهی اوقات ضایعات پوستی سـرخجه، شبیه سـرخک یا مخملک ظاهر می‌شود.

دوره نهفتگی: دوره نهفتگی این بـیماری ۱۴ تا ۲۱ روز اسـت.
دوره سرایت : این دوره از یک هفته قبل از بروز ضایعات پوستی شروع می‌شود و تا حداقل چهار روز پس از آن ادامه می‌یابد. سـرخجه(Rubella) یک بـیماری به شدت مسری اسـت. نوزادانی که مبتلا به سـرخجه (Rubella) مادرزادی هستند مـمکن اسـت تا ماه‌ها بعد از تولد، ویـروس را دفع کنند.
عـلائم سـرخجه: سـرخجه (Rubella) با تـب و کوفتگی عمومی خفیف شبیه سـرخک و با بزرگی غدد لنفاوی ناحیه پشت سر و گردن همراه اسـت.
دانه‌های پوستی در سـرخجه (Rubella) معمولاً در پشت گوش پدیدار می‌شوند و سپس به صورت و گردن و بقیه نقاط بدن گسترش می‌یابد. از نشانه‌های بالینی مشخص سـرخجه التهاب غده‌های لنفاوی واقع در پشت گوش یا ناحیه پشت گردن اسـت.

مخزن بیماری سـرخجه (Rubella):

انسان تنها مخزن این ویـروس اسـت.

سرخجه یا (Rubella) چیست؟ از تشخیص تا درمان

سرخجه (Rubella) در بارداری

مدت جداسازی بیماری سرخجه (Rubella):

جداسازی بیمار مبتلا به سـرخجه (Rubella) توصیه نشده اسـت اما زنان باردار به ویژه در سه ماه اول بارداری نباید با بیمار مبتلا به بـیماری سـرخجه (Rubella) تماس داشته باشند. برای زنان بارداری که با بیمار مبتلا به سـرخجه (Rubella) تماس داشته داشته اند، باید بررسی‌های لازم برای وجود آنتی کور و تایید بـیماری به عمل آید.

سرخجه یا (Rubella) چیست؟ از تشخیص تا درمان

کنترل بیماری سرخجه (Rubella)

اقداما‌ت لازم در همه‌گیری بـیماری سـرخجه (Rubella):

  • تمام موارد تأیید شده بـیماری یا موارد مشکوک باید فوراً به مقامات بهداشتی گزارش شوند برای کنترل همه‌گیری لازم اسـت که تمام تماس‌های حساس واکسینه شوند. جامعه پزشکی و مردم باید از وجود همه‌گیری مطلع شوند تا بتوانند زنان باردار را مشخص کرده و آنها را محافظت کنند.
  • هر فرد با یک بار مبتلا شدن به بـیماری سـرخجه (Rubella)، برای تمام عمر نسبت به این بـیماری مصونیت می‌یابد. کسانی که پس از یک سالگی نیز از واکـسن سـرخجه (Rubella) اسـتفاده کرده باشند، مصونیت دائمی پیدا می‌کنند.
  • نوزادانی که مادران‌شان به سـرخجه (Rubella) ایمنی دارند، به طور معمول پادتن‌های مادری را ۹-۶ ماه پس از تولد، در خون خود دارند و علیه سـرخجه (Rubella) مصون هستند.
  • بهترین روش پیشگیری از سـرخجه (Rubella)، واکـسن اسـت. اکنون کودکان در ایران علیه سـرخجه (Rubella) واکسینه می‌شوند.
  • بسیاری از جوانان و نوجوانان تصور می‌کنند که نسبت به بـیماری سـرخجه (Rubella) مصونیت دارند، حال آن که به یاد نمی‌آورند در دوران کودکی به این بـیماری مبتلا شده اند و یا واکـسن آن را تـزریق کرده اند یا خیر؟ اما دانستن این مطلب به خصوص برای زنان باردار بسیار اهمیت دارد. زنان غیر باردار در سنین باروری، اگر قبلاً به این بـیماری مبتلا نشده باشند یا واکـسن آن را دریافت نکرده باشند، باید علیه این بـیماری واکسینه شوند(البته تا سه ماه پس از دریافت واکـسن نباید حامله شوند).
  • خانم‌های جوان اگر در مورد واکسینه یا مبتلا شدن به سـرخجه (Rubella) در دوران کودکی خود شک دارند باید آزمایش خون بدهند تا مشخص شود که آیا در خون آن‌ها پادتنی علیه سـرخجه وجود دارد یا خیر؟ چنانچه پادتنی پیدا نشد، باید در اولین فرصت، خود را واکسینه کنند.
  • به زنان بارداری که در تماس با بیمار مبتلا به سـرخجه (Rubella) بوده اند و قبلاً مبتلا نشده یا واکـسن دریافت نکرده‌اند، باید گاماگلوبولین (پادتن) تـزریق شود. اگر گاماگلوبولین بدون تأخیر پس از تماس با فرد آلوده تـزریق شود، مـمکن اسـت از بروز بـیماری پیشگیری کرده یا شدت آن را کاهش دهد.

مطلب پیشنهادی

۷ راه مبارزه با خستگی قبل از عادت ماهانه (قاعدگی)

۷ راه مبارزه با خستگی قبل از عادت ماهانه (قاعدگی) گاهی ممکن است اندکی قبل …