زندگینامه سعدی شیرازی

زندگینامه سعدی شیرازی

 

 

سعدی شیرازی متولد سال ۶۰۶ هجری قمری، در شیراز، به دنیا امد. وی شاعر به نامی می باشد. به این صورت که افراد زیادی در سراسر  جهان  وی را میشناسند و اشعارش را دوست دارند.

نام اصلی او ابومحمد مصلح الدین ابومحمد عبدالله بن مشرف بن مصلح بن مشرف است ، در نوجوانی برای ادامه تحصیل در نظامیه بغداد، دانشگاه ساخته شده توسط نظام الملک طوسی راهی انجا شد.

 

زندگینامه سعدی شیرازی

مقبره ی سعدی شیرازی

خانواده سعدی:

 

خانواده او  از عالمان بزرگ دینی  بودند و پدرش از کارکنان دربار اتابک بوده که سعدی نیز از همان دوران کودکی تحت اموزش در پدرش قرار گرفت. ولی در همان دوران کودکی پدرش را از دست داد و تحت سرپرستی  جد مادری خود قرار گرفت.

 

در باره ی ازدواج سعدی:

 

در مورد تعداد همسران و فرزندان او اطلاعات دقیقی وجود ندارد  ولی از نوادگان وی که در شیراز و تهران زندگی می کنند،هستند.

 

 

مذهب:

 

سعدی در نظامیه بغداد تحصیل کرده‌است و هدف از تأسیس مدارس نظامیه، پرورش افرادی بود که فقه شافعی و کلام اشعری را تدریس کنند

شافعی نام یکی از مذاهب چهارگانه اهل سنت است ،این طور احتمال میرود که او سنی بوده است.

با وجود دلایل مجکم  از سنی مذهب بودن وی نشانه‌هایی از ارادت وی به خاندان پیامبر اسلام مشاهده می‌ شود بههمین دلیل، برخی از علما مانند قاضی نورالله شوشتری وی را شیعه قلمداد کرده‌اند وی مدعی است که سعدی در ملاقات خود با خواجه نصیرالدین طوسی شیعه بودن خود را اظهار کرده‌ است.

 

زندگینامه سعدی شیرازی

روز بزرگداشت سعدی

اساتیدش:

 

مقدمات علوم شرعی و ادبی را در شیراز آموخت و سپس در دوران جوانی به بغداد رفت که این سفرآغاز سفرهای طولانی سعدی بود

او در بغداد در مدرسه نظامیه مشغول به تحصیل شد که در همین شهر بود که به محضر درس جمال الدین ابوالفرج عبدالرحمن محتسب رسید و از او به عنوان مربی و شیخ یاد می کند

 

تا سن ۴۶ سالگی از عراق امروز، سوریه قد‌یم (شامل لبنان )، مصر، حجاز و قسمت‌ هایی از آناتولی د‌ید‌ار کرد‌ در مدت اقامت در دمشق، به علت دلگیری از دوستان خود، از آنها کناره‌گیری می‌ کند و سر به بیابان می‌ گذارد. اما اسیر فرنگیان می‌ شود و در شهر طرابلس به کار اجباری گماشته می‌ شود که د‌ر آنجا توسط یک تاجر باز خرید‌ و آزاد‌ شد‌

 

بازگشت به ایران

 

تقریبا در سال ۱۲۵۶ میلادی در اواخر سن ۴۶ سالگی به زادگاه خود شیراز بازگشت، وی تحت حمایت اتابکان فارس (گروه فدرتمند ترکمی)، بویژه سعد بن ابوبکر، قرار داشت

 

زندگی وی همزمان با حمله مغول به ایران و سقوط یکایک حکومت‌های وقت نظیر خوارزمشاهیان، عباسیان و اتابکان فارس بود

 

گلستان و بوستان

 

سعد‌ی که این نام او از اسم سعد‌ ابن زنگی حکمران وقت فارس گرفته شد‌ه است د‌ر سال ۱۲۵۷ کتاب بوستان که عمد‌تا نثر است را نوشت

 

سپس با این فکر که عمر خود را به بطالت گذرانده و به ایام پیری رسیده‌ است دچار افسردگی  اما با تحریک دوستان نگارش کتاب گلستان را شروع کرد و در مدت ۵ – ۶ ماه آنرا به پایان رسید

 

این کتای که خیلی از آن بعنوان معجزه نام می برند نظم و نثر سعد‌ی که تا آن زمان چنین سبک و روشی سابقه ند‌اشت فصاحت زبان فارسی را به د‌رجه اعلا رسانید‌

 

سبک فعالیت هایش:

 

سعدی در ابتدا همان سبک متداول زمان خویش را در نویسندگی در پیش گرفت بعد به سبک خواجه عبدالله انصاری تمایل پیدا کرد اما طولی نکشید که سبک خاص و مشخصی برای خود ابداع نمود

 

 

زندگینامه سعدی شیرازی

زندگینامه سعدی

شهرت  یافتن وی:

 

سعدی تا پیش از نگارش بوستان و گلستان، شاعری نام‌ آشنا نبود.

نگارش گلستان و بوستان سرآغاز شهرت و بلندآوازگی او شد. سعدی پس از سکونت در شیراز، زندگی خود را صرف سرودن شعر و مراقبه نمود و روزگار خود را با تقدیم شعری یا نصیحتی به امیران و وزیران و طرفداران خود و پذیرش هدایای آنها می‌ گذراند

 

علاقه اش به شاهنامه:

 

سعدی به شاهنامه فردوسی علاقه‌مند بود و از آن تأثیر می‌پذیرفت؛

چنان‌که بارها از شاهنامه یاد کرده‌است و اشاره‌های مختلفی به نام‌های اساطیری شاهنامه، ابیات شاهنامه و خودِ فردوسی داشته‌ است. این تاثیرپذیری را به‌خصوص در کتاب بوستان می‌ توان دید که سعدی آن را در وزن و قالب شعری شاهنامه سروده‌ است

 

اثار:

سعدی، علاوه بر بوستان و گلستان، آثار دیگری نیز به نثر دارد، که عبارتند از:

  •  نصیحهالملوک
  •  رساله عقل و عشق
  •  مجالس پنج‌گانه

 

چند نمونه از اشعار وی:

 

درخت، غنچه برآورد و بلبلان مستند

جهان جوان شد و یاران به عیش بنشستند

 

بساط سبزه لگد کوب شد به پای نشاط

ز بس که عارف و عامی ،به رقص بر جستند

 

دو دوست قدر شناسند عهد صحبت را

که مدّتی ببریدند و باز پیوستند

 

به در نمی رود از خانگه یکی هشیار

که پیش شحنه بگوید که صوفیان مستند

 

یکی درخت گل اندر میان خانه ماست

که سرو های چمن پیش قامتش پستند

 

اگر جهان همه دشمن شود به دولت دوست

خبرندارم از ایشان که درجهان هستند

 

مثال راکب دریاست ،کشته عشق

به ترک بار بگفتند و خویشتن رستند

 

*******************

 

ای ساربان آهسته ران کارام جانم می‌رود

وان دل که با خود داشتم با دلستانم می‌رود

 

من مانده ام مهجور از او بیچاره و رنجور از او

گویی که نیشی دور از او بر استخوانم می‌رود

 

گفتم به نیرنگ و فسون پنهان کنم ریش درون

پنهان نمی ماند که خون بر آستانم می‌رود

 

محمل بدار ای ساربان تندی مکن با کاروان

کز عشق آن سرو روان گویی روانم می‌رود

 

او می‌رود دامن کشان من زهر تنهایی چشان

دیگر مپرس از من نشان کز دل نشانم می‌رود

 

برگشت یار سرکشم بگذاشت عیش ناخوشم

چون مجمری پر آتشم کز سر دخانم می‌رود

 

با این همه بیداد او وان عهد بی بنیاد او

در سینه دارم یاد او یا بر زبانم می‌رود

 

گفتم بگریم تا ابد چون خر فرو ماند به گل

وین نیز نتوانم که دل با کاروانم می‌رود

 

باز آی و بر چشمم نشین ای دلستان نازنین

کاشوب و فریاد از زمین بر آسمانم می‌رود

 

صبر از وصال یار من برگشتن از دلدار من

گر چه نباشد کار من هم کار از آنم می‌رود

 

در رفتن جان از بدن گویند هر نوعی سخن

من خود به چشم خویشتن دیدم که جانم می‌رود

 

سعدی فغان از دست ما لایق نبودی بی وفا

طاقت نمی‌دارم جفا کار از فغانم می‌رود

*******************

هزار جهد بکردم که سر عشق بپوشم

نبود بر سر آتش میسرم که نجوشم

 

به هوش بودم از اول که دل به کس نسپارم

شمایل تو بدیدم نه صبر ماند و نه هوشم

 

حکایتی ز دهانت به گوش جان من آمد

دگر نصیحت مردم حکایت است به گوشم

 

مگر تو روی بپوشی و فتنه بازنشانی

که من قرار ندارم که دیده از تو بپوشم

 

مرا به هیچ بدادی و من هنوز بر آنم

که از وجود تو مویی به عالمی نفروشم

 

به زخم خورده حکایت کنم ز دست جراحت

که تندرست ملامت کند چو من بخروشم

 

مرا مگوی که سعدی طریق عشق رها کن

سخن چه فایده گفتن چو پند می‌ننیوشم

 

به راه بادیه رفتن به از نشستن باطل

و گر مراد نیابم به قدر وسع بکوشم

 

زندگینامه سعدی شیرازی

اشعار سعدی

درگذشت:

 

تاریخ درگذشت سعدی را در منابع گوناگون، یکی از سال‌های ۶۹۰ تا ۶۹۵ هجری قمری ذکر کرده‌ا ند اما مورد اعتمادترین روایت این است که وی در ذیحجه سال ۶۹۰ هجری درگذشته و در همان خانقاهی که اقامت گزیده‌ بود، به خاک سپرده شده‌ است

 

بعد از فوت:

 

چهل و سه سال پس از فوت شیخ، یکی از فضلا و عرفا به نام علی ابن احمدبن ابی سکر معروف به بیستون اقدام به تنطیم اشعار سعدی و ترتیب آنها با حروف تهجی نمود

 

سعدیه:

 

بنای قبلی سعدیه در دهه ۱۳۲۰ عملاً به بنایی مخروبه و کثیف و زیستگاه مگس‌ها تبدیل شد، کلنگ احداث بنای فعلی در سال ۱۳۲۷ به دست اشرف پهلوی زده‌ شد

 

این بنا با صرف هزینه ۹۸۰ هزار تومان، در سال ۱۳۳۱ آماده و در روز یازدهم اردیبهشت همان سال با حضور شاه وقت و دکتر حسابی، وزیر وقت فرهنگ، افتتاح شد

 

 

ممنون از همراهیتان با ما در مجله اینترنتی چارگوشه.

 

مطلب پیشنهادی

متن شعر “آمد بهار جان ها” -مولوی

متن شعر “آمد بهار جان ها” -مولوی     آمد بهار جان‌ها ای شاخ تر …