روز جهانی مبارزه با مواد مخدر

 روز جهانی مبارزه با مواد مخدر

 

مواد مخدر و اعتیاد به انها یکى از مهمترین مشکلات اجتماعی، اقتصادى و بهداشتى است که عوارض ناشى از آن تهدیدى جدى براى جامعه بشرى محسوب شده و موجب رکود اجتماعى در زمینه‌‏هاى مختلف مى‌گـــــردد. معضل اعتیاد به مواد مخدر، بلای خانمان سوزی است که جوامع بشری را در چنگال مرگ آور خویش گرفتار ساخته است. امروزه کم تر کشوری را در جهان می توان یافت که پدیده مواد مخدر و اعتیاد، مهم ترین دغدغه یا یکی از مهم ترین مشکلات اجتماعی اش نباشد.  اعتیاد بعنوان یک آسیب اجتماعی، هیچ گاه بطور کامل ریشه‌کن نخواهد شد، اما با نگرش و تلاش  می‏توان آنرا  کنترل کرد.
روز جهانی مبارزه با مواد مخدر
سیگار کشیدن

• دلیل نامگذاری روز جهانی مبارزه با مواد مخدر

۲۶ ژوئن برابر با ۵ تیر روز جهانی مبارزه با مواد مخدر است. کنفرانس بین‌المللی مبارزه با اعتیاد و قاچاق مواد مخدر از تاریخ ۱۷ تا ۲۶ ژوئن ۱۹۸۷ در شهر وین به منظور ابراز عزم سیاسی ملت‌ها در امر مبارزه با پدیده خانمان‌سوز و شوم مواد مخدر تشکیل شد و در آن سندی با عنوان C.M.O به تصویب کشورهای شرکت‌کننده رسید.

این سند خط مشی همه‌جانبه اقدامات در امر کنترل مواد مخدر را از سوی کشورهای شرکت‌کننده مشخص و آنان را متعهد نموده است تا اقدامات بین‌المللی در خصوص مبارزه با قاچاق مواد مخدر را قاطعانه دنبال کنند. در این کنفرانس سندی در ۴ فصل تنظیم شد که بیش از ۳۵ مورد اقدام عملی را همچون ارزیابی میزان مصرف، پیشگیری از طریق آموزش، نقش رسانه‌ها در بازگشت معتادان به دامن اجتماع و معالجه آنان، ریشه‌کنی مزارع غیرمجاز خشخاش، نابودی شبکه‌های عمده قاچاق مواد مخدر، همکاری‌های حقوقی کشورها و غیره را در خود جای داده است.
این سند در ۲۶ ژوئن مصادف با ۵ تیرماه به اتفاق آراء مورد تأیید و تصویب کشورهای شرکت‌کننده قرارگرفت و سالروز تصویب این سند به نام روز جهانی مبارزه با مواد مخدر اعلام شد.

 

• تاریخچه مواد مخدر در جهان

بر اساس برخی اسناد موجود ، سابقه آشنایی بشر با مواد مخدر حدود ۴۰۰۰ سال پیش از میلاد برآورد شده است. « پلین » دانشمند رومی قرن اوّل میلادی ، اولین کسی است که شیره غلیظ خشخاش را به نام اپیوم عرضه کرد. ” اپیوم ” از ریشه ” اٌپوس ”  “OPOS ” به معنی شیره  است که از کلمه ” اهی پی نا ” ” AHIPENA ” از زبان سانسکریت گرفته شده و بنا  به تلفظهای دیگر ” اٌفیون ” یا ” هپیون ” خوانده می شود.

 

روز جهانی مبارزه با مواد مخدر

اعتیاد

 • تاریخچه مواد مخدر در ایران

دٌوّل استکباری و در رأس آنها انگلیس ، همزمان با رسوخ در ارکان ،مواد مخدر را رواج دادند که حتی برخی از شاهان صفوی نیز به آن روی آورده  و معتاد شدند. با شروع حکومت قاجار بر مبنای سیاست انگلیس که خواهان تضعیف همسایگان هندوستان بود ، تریاک کشی چنان در ایران رواج یافت که حتی تصویر ” ناصرالدین شاه ” را همانند نقش سکه بر حقه های وافور منقوش ساختند و بدینسان به آن رسمیت بخشیدند و در همین ایام نیز کشت  خشخاش را ترویج کردند و برای اولین بار در ” ماهان ِ کرمان ” مرغوب ترین نوع این محصول را کاشتند.

در زمان حکومت سلسله پهلوی ، سطح زیر کشت تا میزان ۳۳۰۰۰ هکتار افزایش یافت و علاوه بر تریاکهای سناتوری که اسباب عیش طبقه اشراف و ثروتمندان ، وکلا و نمایندگان مجلس ، درباریان و خوانین بود ، برای اولین بار مرزهای کشور به روی هروئین گشوده شد و از حدود سال ۱۳۴۰ جوانان این مرز و بوم در معرض یکی از مهمترین توطئه های قدرتمندان ( مواد مخدر ) قرار گرفتند و ایران که در مسیر ترانزیت مواد مخدر آسیا به اروپا قرار دارد ، بزرگترین لطمه ها را متحمل شد.استکبار جهانی که  شکست عظیمی را از انقلاب اسلامی متحمل شده بود جهت غوطه ور کردن جوانان کشور در دام اعتیاد ، با توطئه ای حساب شده توزیع مواد مخدر را در ایران افزایش داد.

 

آمریکا و ترویج مواد مخدر

در زمان سلطه طالبان بر افغانستان که آمریکا نیز از این گروه حمایت می کرد، کشت خشخاش و تولید انواع مواد مخدر به بالاترین حد خود رسید. طالبان با حمایت آمریکا و با پشتیبانی تسلیحاتی از باندهای قاچاق مواد مخدر، به طور رسمی از قاچاقچیان، مالیات دریافت می کردند و مرزهای جمهوری اسلامی را به شدت ناامن ساخته بودند. رهبران طالبان که دست پروردگان آمریکا بودند، با صدور تروریسم و تریاک، حیات افغانستان و سلامت کشورهای همسایه آن، از جمله جمهوری اسلامی ایران را تهدید می کردند. با این وجود، آمریکا از این رژیم حمایت می کرد و هیچ گونه اقدام قاطعی در برابر صدور تریاک از افغانستان به ایران و دیگر کشورها انجام نمی داد. این در حالی است که در آن زمان نیز نابود ساختن لابراتوارهای تولید انواع مواد مخدر در افغانستان و پاکستان، برای آمریکا امری ممکن و بسیار آسان به شمار می رفت.

 

روز جهانی مبارزه با مواد مخدر

روز جهانی مبارزه با مواد مخدر

 

تبلیغ همگانی درباره ضد ارزشی بودن مواد مخدر

بی شک، امروزه وظیفه تبلیغ درباره ضدارزشی بودن اعتیاد و مواد مخدر، به رسانه ها محدود نمی شود، بلکه این امر باید در همه سطوح اجتماعی اجرا شود. امکانات جمهوری اسلامی بی تردید، محدود نیست، ولی بهره برداری صحیح از آن ها به تخصص و آموزش نیاز دارد. این تبلیغات باید از مدرسه و خانواده آغاز شود تا با معتاد و قاچاقچیان مواد مخدر و تبلیغاتی که انجام می دهند، مبارزه شود. نکته مهم در تبلیغ برضد پدیده اعتیاد و مبارزه با مواد مخدر این است که تبلیغات و مبارزه با آن به صورت کارشناسانه صورت پذیرد، یعنی هر کس، به صرف این که با مواد مخدر یا اعتیاد مخالفتی دارد، نباید عهده دار تبلیغات شود. اگر تبلیغات و مبارزه اندکی بدون ضوابط اجرا شود، نتیجه عکس به بار خواهد آورد.

 

• تاریخچه مبارزه با قاچاق مواد مخدر در ایران

مبارزه با قاچاق مواد مخدر با رهنمودهای امام خمینی رحمهالله و با همّت جوانان مسلمان در قالب کمیته های انقلاب اسلامی آغاز شد. این مبارزه ، با تشکیل ستاد مبارزه با مواد مخدر در سال ۱۳۶۷ و تصویب قانون جدید مبارزه با مواد مخدر ، مصوبه مجمع تشخیص مصلحت نظام در تاریخ ۱۹/۵/۶۸ به تدریج شکل سازمان یافته به خود گرفت و با ادغام نیروهای انتظامی موج فزاینده ای به خود گرفته است و ستاد مبارزه با مواد مخدر که ریاست آن را رئیس جمهور بر عهده دارد ، هماهنگی لازم را در زمینه ادامه این مبارزه انجام می دهد.

 

مبارزه اساسی با پدیده مواد مخدر

امروزه پژوهش گران دریافته اند که آن چه سبب تخفیف و تقلیل جرایم می شود، تنها شدت مجازات نیست، بلکه پذیرش نادرستی کار نیز تأثیر زیادی در افراد بهنجار دارد. به این ترتیب، باید گفت ناپسند دانستن مواد مخدر در ذهن آحاد جامعه، تنها با آموزش شکل خواهد گرفت و تأثیر آن، به گفته پژوهش گران علوم اجتماعی به مراتب از عامل تهدید و قانون بیش تر است. از این رو، به نظر می رسد که این مسئله باید به صورت یک واحد درسی در دبستان ها، دبیرستان ها و دانشگاه ها آموزش داده شود. تبلیغات درست و آموزش کارآ در این ارتباط نیز به مرکزی نیاز دارد که بتواند تبلیغات را متناسب با شرایط هر منطقه جغرافیایی پیش ببرد. همچنین نیروهایی را پرورش دهد که بتوانند در مراحل گوناگون با اعتیاد مبارزه کنند.

 

روز جهانی مبارزه با مواد مخدر

drug

مواد مخدر و رسالت خانواده ها

یکی از راهکارهای مؤثر در پیش گیری از اعتیاد، افزایش آگاهی خانواده ها است؛ زیرا یکی از علل اصلی اعتیاد و روی آوری به مواد مخدر، گسستگی خانواده و نظارت نداشتن این نهاد بر افراد است. والدین باید بدانند که فرزندشان هر اندازه مطمئن و صالح باشد، باز به اقتضای سن خویش و کنجکاوی، ناشی از بی تجربه بودن، ممکن است به انحراف کشیده شود. این امر در پسران بیش تر صادق است؛ زیرا از آزادی اجتماعی و خانوادگی بیش تری برخوردارند. والدین باید بکوشند به طور منطقی، فرزندان خود را با آموزه های اصیل و راه گشای آیین اسلام آشنا سازند. وظیفه دیگر خانواده، فراهم آوردن وسایل و زمینه های سرگرمی و فعالیت های سالم برای فرزندان است. سرگرمی های مبتذل مانند ویدیو و ماهواره، فساد اخلاقی را افزایش داده، زمینه اعتیاد و گرایش به مواد مخدر را مهیا می کنند.

 

مواد مخدر و راهکارها

امروزه، کنترل عرضه و فروش داروهای آرام بخش و خواب آور می تواند در کاهش اعتیاد به مواد مخدر مؤثر باشد. این وظیفه بر عهده وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است. راهکارهای دیگری که می توانند در کاهش خطر اعتیاد به مواد مخدر مؤثر واقع شوند، عبارت اند از:

۱٫ اجرای دقیق آزمایش مواد مخدر در هنگام استخدام، به ویژه در مشاغل حساس، ازدواج، ورود به دانشگاه، صدور گواهینامه های معتبر و…

۲٫ پیش گیری از اعتیاد در سازمان ها و کارخانه ها به ویژه در مناطق آلوده یا در معرض آلودگی.

۳٫ توجه عمیق و ماهیتی به عوامل مؤثر در اعتیاد.

 

ستاد مبارزه با مواد مخدر و بهره گیری از تجربه ها

برخی کشورها در امر مبارزه با مواد مخدر، موفقیت های چشمگیری داشته اند. این کشورها می توانند به عنوان الگویی برای مبارزه در نظر گرفته شوند. تشکیل کمیته ویژه و کارآمد برای بررسی و بهره برداری از این تجربه ها، می تواند بسیار مفید باشد. کشورهایی مانند ژاپن، هنگ کنگ، تایلند و چین در این زمینه بسیار فعال هستند. برای مثال، تلاش های زیربنایی چین برای بازگویی زیان های اعتیاد، بهبود شرایط اقتصادی و فرهنگی و افزایش سطح آموزش همگانی، این کشور را به یکی از نمونه های موفق در جهان تبدیل کرده است. دولت جمهوری اسلامی، به ویژه ستاد مبارزه با مواد مخدر، می تواند با بهره گیری از تجارب این کشورها افق های جدیدی را در مبارزه با این پدیده شوم و ویرانگر بگشاید و از این رهگذر آسیب های اجتماعی را کاهش دهد.

اعتیاد، پایان کار نیست

اعتیاد، پایان کار یک انسان نیست؛ زیرا ترک آن امری امکان پذیر است و با کمی همت از چنگال آن می توان رها شد. هر چند همت فرد، شرط لازم برای این کار است، ولی نباید فراموش کرد که اطرافیان نیز در این زمینه، وظیفه بسیار مهمی دارند. هنگامی که اطرافیان به کمک معتاد می آیند، انگیزه و توانایی وی برای ترک چند برابر خواهد شد. برخورد خانواده، جامعه و مراکز بازپروری با معتاد در هنگام ترک، به عوامل ویژه ای بستگی دارد. توجه به ویژگی های جسمی و روانی معتاد و حفظ اصول کلی معالجه و ترک اعتیاد، اهمیت بسیاری دارد. بر این اساس، نباید معتاد را تحقیر و توهین کرد، بلکه باید دست وی را گرفت و با راهنمایی های فردی و جمعی، وی را از غرقاب هلاکت نجات بخشید.

 

ممنون از همراهیتان با ما در مجله ی اینترنتی چارگوشه

 

مطالب مرتبط:

روز جهانی مبارزه با کار کودکان درسال ۲۰۲۰