تنبلی تخمدان یا PCOS

تنبلی تخمدان یاPCOS چیست:

تنـبلی تخـمدان یا سـندرم تخمـدان پلی کیـستیک (Polycystic ovary syndrome) ،از اختـلالات شایـع (آنـدوکریـنوپاتی) است.تنبلی تخمدان شرایطی است که در آن شاهد قاعده گی نامنظم،جوش های چرکی، ریزش موی سر و پرمویی صورت وبدن و اضافه وزن وناباروری ناشی از عدم تخمک گذاری هستیم.علت این نامگذاری وجود کیست های کوچک بر روی تخمدان ها است.ازعوارض این بیماری افزایش ریسک ابتلا به سرطان سینه وآندومتر و دیابت و اختلالات قلبی و عروقی و… می توان نام برد، که در ادامه به شرح آنها خواهیم پرداخت.

تنبلی تخمدان یا PCOS

علل ایجاد سندرم تنبلی تخمدان

علت ایجاد سندرم تخمدان پلی کیستسک(PCOS) چیست؟

ترشح هورمون تولیدکننده جسم زرد وهورمون تحریک کننده مو برعهده غده هیپوفیز است،و وطیفه کنترل رشد و آزادسازی تخمک هارا برعهده دارند.تخمدان ها استروژن و پروژسترون ترشح می کنندکه دیواره رحم را آماده دریافت تخم بارور می کندو همچنین تولید هورمون تستوسترون رانیز برعهده دارندکه یک هورمون مردانه است.درصورت عدم بارداری بعداز تخمک گذاری،ماکاهش استروژن وپروژسترون و درنتیجه ریزش دیواره رحم را داریم.دراین بیماری فعالیت تخمدان ها نرمال نیست و ماافزایش تستوسترون راخواهیم داشت که باعث اختلالات قاعدگی می شود.

اگرچه علت وقوع اصلی سندرم تنبلی تخمدان مشخص نیست ولی عوامل زیر می توانند نقش داشته باشند:

انسولین بالا:
هورمون انسولین توسط پانکراس تولید می‌شود و به سلول‌های بدن اجازه می‌دهدکه از قند (گلوکز) استفاده کنند.منبع اولیه انرژی قند بدن است. اگر شما دچار مقاومت به انسولین باشید، اختلال درتوانایی بدن برای استفاده بهینه انسولین ایجاد می کند و پانکراس برای تهیه گلوکز مورد نیاز سلول‌ها، انسولین بیشتری تولید می‌کند. تصور می‌شود که انسولین بالا، باعث افزایش تولید آندروژن‌ها در تخمدان‌ها می‌گردد.

درجه‌های پایین التهاب:
گلبولهای سفید خون در طی فرایند التهاب، برای مبارزه با عفونت ماده‌ای را ترشح می‌کنند. مصرف از بعضی از غذاهای خاص در افراد مستعد می‌تواند باعث به وجود امدن پاسخ التهابی شود. در این شرایط گلبول‌های سفید ماده‌ای را ترشح می‌کنند که باعث مقاوت به انسولین و تجمع کلسترول در رگ‌های خونی شود. (آترواسکلروز). آترواسکلروز موجب بیماری‌های قلبی می‌گردد. تحقیقات نشان می‌دهد که زنان مبتلا به PCOS، درجات پایین التهاب دارند.

وراثت:
درصورت ابتلا خواهران یا مادر شمابه PCOS ، احتمال مبتلا شدن شمانیز بالااست. دانشمندان به دنبال امکان ارتباط ژن‌های جهش یافته با PCOS هستند.

رشد غیر نرمال جنینی:
تحقیقات جدید نشان می‌دهد که روبه رو شدن زیاد با آندروژن‌ها در طول دوره جنینی می‌تواند ژن‌های نرمال را به‌طور همیشگی ازفعالیت نرمال خود بازدارد. به این ترتیب ممکن است الگوی مردانه گسترش چربی‌ها در شکم که ریسک مقاوت به انسولین و درجات پایین التهاب را افزایش می‌دهد، رخ دهد.

تنبلی تخمدان یا PCOS

علائم سندرم تنبلی تخمدان

نشانه های سندرم تخمدان پلی کسیتیک :

زنان با چنین وضعیتی ممکن است:

  • کمتر از ۸ قاعدگی در سال داشته باشند.
  • موهای ضخیم و تیره در محلهائی که فقط در مردان چنین موهائی رشد میکنند، مثل لب فوقانی، چانه، دو طرف صورت، قفسه سینه و شکم رشد میکنند.
  • افزایش وزن و چاق شدن که حدود 50% بانوان مبتلا به این سندرم دچار چاقی می شوند.
  • آکنه دارند (پوست چرب و جوش چرکی روی صورت)
  • ریزش موهای سر با الگوی مردانه
  • ناباروری که ممکن است برای بارداری به استفاده از دارو احتیاج داشته باشند.
  • پوست تیره و ضخیم در ناحیه زیر بغل (گاهی ظاهری مخملی پیدا می‌کند)
  • افزایش فشار خون، افزایش قند خون یا مشکلاتی در کلسترول

تنبلی تخمدان یا PCOSسندرم تخمدان پلی کیستیک

تظاهرات همراه با سندرم تنبلی تخمدان:

  • دیابت (قند خون بالا)
  • افزایش سطح چربی خون از نوع کلسترول
  • آپنه خواب (نوعی اختلال خواب است که در هنگام خواب به مدت کوتاهی دچار وقفه تنفسی میشوند)
  • افسردگی یا اضطراب
  • خطر ابتلاء به بیماری قلبی ممکن است در زنان مبتلاء به سندرم تخمدان پلی کیستیک بالاتر باشد، اما برای اینکه چنین ادعائی اثبات شود به تحقیقات بیشتری نیاز داریم.

تنبلی تخمدان یا PCOS

تشخیص سندرم تنبلی تخمدان

تست آزمایشگاهی وتشخیص سندرم تنبلی تخمدان:

با استفاده از سونوگرافی می‌توان تخمدان‌های بزرگ دارای کیست را مشخص کرد، اما برخـلاف آنـچه از نـام آن پیدا است، تنها با وجود تخـمدان‌های پـلی کیستیک نمی‌تـوان تـشخیص قـطعی داد. بـرای تشخیص قـطعی سنـدرم تـخمدان پـلی کیستیک وجـود دوره‌هـای قاعـدگی نامنـظم یا عـلائم نـاشی از میزان آنـدروژن بالا نیـز لازم است. ممکن است برخی از زنان با وجود تخمدان‌های پلی کیستیک در سونـوگرافی به سندرم تـخمدان پلی کـیستیک مبـتلا نبـاشند. از طـرف دیـگر نیز ممـکن است در بعضی از افراد مبتلا به این سندرم، تخمدان‌ها در سونوگرافی طبیعی باشند.

پزشک معالج بر اساس سن، علائم، و وضعیت هر بیمار تصمیم میگیرد کدام تست را انجام بدهید.

تست خون برای اندازه گیری سطوح هورمونی، قند خون و کلسترول
تست بارداری در صورتیکه تاخیر عادت ماهانه وجود داشته باشد.
سونوگرافی لگن- در این تست با استفاده از امواج ماورای صوت تصویر رحم و تخمدانها گرفته میشود.
پزشک با استفاده از این تستها به تشخیص بیماری پی میبرد.

تنبلی تخمدان یا PCOS

درمان سندرم تخمدان PCOS

درمان سندرم تخمدان پلی کیستیک:

قرصهای جلوگیری از بارداری شایعترین درمان آن است. اما داروهای دیگری نیز برای کنترل علائم بیماری استفاده میشوند.

  • قرصهای جلوگیری از بارداری –درمان اصلی سندرم تخمدان تخمدان پلی کیستیک است. قرصها باعث علاج بیماری نمیشوند. اما آنها میتوانند باعث بهبود بسیاری از علائم بیماری مثل بی نظمی عادت ماهانه ، آکنه و موهای صورت شوند. قرصهای جلوگیری از بارداری همچنین میتوانند باعث محافظت زنان از سرطان رحم شوند.
  • داروهای ضد هورمون مردانه – این داروها با مسدود کردن هورمونهائی که باعث علائمی مثل آکنه و موهای زائد صورت میشوند برخی علائم بیماری را کنترل میکنند. اسپیرونولاکتون (با نام تجاری آلداکتون) داروی ضد هورمون مردانه است که بسیاری از پزشکان ممکن است از آن استفاده کنند.
  • پروژستین – این هورمون میتواند عادت ماهانه شما را منظم کند، اما باید هر ماه آنرا مصرف کنید. همچنین این دارو خطر ابتلاء به سرطان رحم را کاهش میدهد.
  • اکثر پزشکان از مدروکسی پروژسترون (با نام تجاری پروورا یا مدروفم یا مپرات) یا پروژسترونهای طبیعی (با نام تجاری پرومتریوم)
  • مت فورمین (با نامهای تجاری رهامت، گلوکوفاژ و …) – این دارو میتواند به منظم شدن عادت ماهانه بانوان کمک کند. اما فقط در نیمی از بانوان استفاده کننده از آن موثر است. در بانوان مبتلاء به دیابت میتواند به کنترل قند خون کمک کند.
  • محلول طبى مخصوص شستشويا ضد عفونى کردن صورت (لوسیون) یا آنتی بیوتیکها برای درمان آکنه

اگر شما تمایلی به بارداری ندارید، پزشکتان احتمالاً می‌تواند با استفاده از داروهای ضدبارداری و متفورمین این مشکل را کنترل کند. همچنین بدانید که هیچ راهی برای جلوگیری از سندرم تخمدان پلی‌کیستیک وجود ندارد، اما تشخیص به‌موقع بهترین راه برای کنترل علائم آن است.

 

 

 

 

مطلب پیشنهادی

۷ راه مبارزه با خستگی قبل از عادت ماهانه (قاعدگی)

۷ راه مبارزه با خستگی قبل از عادت ماهانه (قاعدگی) گاهی ممکن است اندکی قبل …