بیماری تولارمی (Tularemia) یا تب خرگوشی چیست؟ از تشخیص تا درمان

بیـــماری تــولارمی (Tularemia) یا تـب خـرگوشی چیست؟ از تــشخیص تا درمــان

بیـــماری تــولارمی، یک بیـــماری باکتریایی نسبتا خطرناک می باشد که از سرتاسر دنیا گزارش شده اسـت. عامل بیـــماری باکتری Francisella tularensis اسـت. روش های انتقال بیـــماری: گزیده شدن به وسیله کنه آلـوده، تماس با لاشه حیوانات آلـوده، خوردن یا نوشیدن آب و غذای آلـوده (گوشت خام)، تنفس باکتری در محیط آلـوده، انتقال مکانیکی با خرمگس ها. از عــلائم این بیـــماری هم می توان به تب، لرز، سردرد، اسهال، درد ماهیچه و مفاصل و… اشاره کرد.

بیماری تولارمی (Tularemia) یا تب خرگوشی چیست؟ از تشخیص تا درمان

بیـــماری تــولارمی چیست

بیـــماری تــولارمی (Tularemia) چیست:

تــولارمی یا تب خرگوش یک بیـــماری باکتریایی مشترک نسبتا نادر بین انسان و حیوان اسـت؛ اگر چه خیلی از حیوانات اهلی و وحشی را می تواند آلـوده کند اما غالباً شیوع بیـــماری در خرگوش اسـت. تــولارمی یا تـب خـرگوشی یک بیـــماری قابل انتقال از حیوان به انسان می‌باشد که بوسیله باکتری فرانسیسلا تولرانسیس ایـجاد می شود. این بیـــماری اصولاً یک بیـــماری جوندگان می‌باشد و برای انتقال بیـــماری به انسان نیازمند وجود عفونت در نـاقل بنـدپا و حیوان مخزن بیـــماری اسـت.

بیـــماری تــولارمی اولین بار در سال ۱۹۱۱ توسط ماک کوی از سنجاب در کالیفرنیا جدا شد.چند سال بعد فرانسیس این باکتری را عامل تــولارمی نامگذاری کرد. این بیـــماری در بسیاری از مناطق آسیا، اروپا و آمریکا شایع اسـت. اخیرا ثابت شده اسـت که این بیـــماری ممکن اسـت به عنوان یک بیـــماری نوپدید در مناطقی که برای سال ها بیـــماری گزارش نشده اسـت بروز نماید به همین دلیل لازم اسـت مراقبت دائمی و آمادگی علیه اپیدمی و نظام گزارش دهی فوری بطور فعال وجود داشته باشد.

بیماری تولارمی (Tularemia) یا تب خرگوشی چیست؟ از تشخیص تا درمان

عــلائم بیـــماری تــولارمی چیست

عــلائم و نشانه ها بیـــماری تــولارمی (Tularemia):

بسیاری از علایم بستگی به روشهای انتقال دارد. در این موارد زمانی که شخصی مثلا از طریق دست زدن به جسد حیوان آلـوده می شود، عــلائم می تواند شامل یک رشد آهسته زخم در محلی که باکتری وارد پوست شده اسـت ( معمولاً در دست ) و التهاب غدد لنفاوی باشد. اگر هم باکتری اسـتنشاق شود یک بیـــماری شبیه پنومونی ایجاد می شود. در واقع افرادی که باکتری را از طریق گوشت خرگوش وارد دستگاه گوارش می کنند امکان دارد زخم دهان شکم درد، اسهال یا تهوع داشته باشند. همچنین عــلائم شامل: تب، سرفه، گلودرد و سردرد اسـت. غدد لنفاوی و چشم نیز امکان دارد درگیر شوند. از طرفی علایم می توانند بین ۱ تا ۱۴ روز بعد در معرض قرار گرفتن باکتری ظاهر شود اما معمولا طی ۳ تا ۵ روز نیز دیده می شوند.

بیماری تولارمی (Tularemia) یا تب خرگوشی چیست؟ از تشخیص تا درمان

انتقال بیـــماری تــولارمی توسط مگس

انتقال بیـــماری تــولارمی (Tularemia):

انتقال بیـــماری به انسان روشهای گوناگونی دارد که رایج‌ترین راه شامل تماس پوست یا غشاهای موکوسی با خون یا بافتهای حیوانات آلـوده می‌باشد. سایر روشها گزش یک کنه آلـوده و کریزوپس ، مایت درماسنتور اندرسونی، ساس ،مگس اصطبل، کک، تماس با مایعات آلـوده، دست زدن یا خوردن گوشت خرگوش کامل نپخته شده می‌باشد. راه‌های ناشایع انتقال بیـــماری شامل نوشیدن آب آلـوده، تنفس گرد و غبار آلـوده یا دست زدن به پوست یا پنجه زدن حیوان آلـوده می‌باشد.

خوشبختانه انتقال از انسان به انسان تاکنون دیده نشده اسـت. پراکندگی بیـــماری بیشتر در آمریکای شمالی و اروپا اسـت.

بیماری تولارمی (Tularemia) یا تب خرگوشی چیست؟ از تشخیص تا درمان

عوامل خطر ساز بیـــماری دولارمی

علل و عوامل خطرساز تــولارمی (Tularemia):

باکتری به نام فرانسی زلاتولارنسیس اسـت. اسامی مختلفی برای بیـــماری تــولارمی عنوان شده اسـت از جمله می توان به: شبع طاعون، تب خرگوش (Rabbit fever)، تب مگس گوزن (Deer-fly fever)، بیـــماری اوهارا (Ohareis disease) را نام برد. این باکتری درون ماکروفاژها تکثیر پیدا می کند و ارگان های هدف اصلی آن عبارتند از: عقده های لنفاوی، ریه ها، طحال، کبد و کلیه. این باکتری نسبتاً در محیط مقاوم اسـت به طوری که ۳ تا ۴ ماه در گل و لای، آب یا داخل بدن حیوانات مرده زنده می ماند. گوشت خرگوشی که در ۵ درجه فارنهایت منجمد شده اسـت بیش از سه سال عفونت زا باقی می ماند.

اگرچه احتمال سرایت بیـــماری از طریق تماس با ادرار یا ترشحات حیوان آلـوده و حتی اسـتنشاق این باکتری از راه هوا هم وجود دارد ولی سرایت از انسان به انسان نادر اسـت. عامل تـب خـرگوشی از طریق زخم های جلدی، غشاء مخاطی دهان، بینی یا چشم وارد بدن انسان می شود. عفونت ریوی از طریق تنفس ذرات آلـوده ایجاد می شود.

تــشخیص بیـــماری تــولارمی (Tularemia):

تــولارمی اغلب توسط رنگ آمیزی ایـمونوفلورسنت آنتی ژن های فرانسیسلا تولارنسیس در نمونه های بافتی یا خون و یا به روش سرولـوژی مانند الایزا، میکروآگلوتیناسیون و… تــشخیص داده می شود. تــشخیص قطعی تــولارمی با جداسازی فرانسیسلا تولارنسیس از نمونه های بالینی مانند خون و ترشحات و یا بیوپسی از یک ضایعه نه از یک عـقده لـنفاوی صورت می پذیرد.

بیماری تولارمی (Tularemia) یا تب خرگوشی چیست؟ از تشخیص تا درمان

درمــان بیـــماری تــولارمی

درمــان بیـــماری تــولارمی (Tularemia):

به دلیل آنکه خطر انتقال بیـــماری وجود دارد، بیمار بایستی در بخش ایزوله بستری گردد و بلافاصله نمونه های بالینی مناسب بر اساس عــلائم بالینی از او گرفته شود و به سرعت درمــان آنتی بیوتیکی مناسب قبل از آنکه بطور آزمایشگاهی بیمار تائید شود برای او تجویز گردد. از آنجایی که تـب خـرگوشی می تواند کشنده باشد کشف مورد مشکوک یک اورژانس پزشکی می باشد.

درمــان براساس داروهای در دسترس و سن بیمار تجویز می‌گردد. داروی انتخابی اسـترپتومایسین می باشد اگرچه بدلیل در دسترس بودن در بسیاری از کشورها از جــنتامایسین اسـتفاده می کنند به نظر می رسد به اندازه اسـترپتومایسین موثر اسـت و عوارض کمتری نیز دارد.

اسـترپتومایسین در کودکان و بزرگسالان مصرف می شود و مقدار مصرف آن در کودکان ۳۰ میلیگرم به ازای هرکیلوگرم وزن بیمار روزانه و در بزرگسالان ۲ گرم روزانه می باشد، که هر ۱۲ ساعت تجویز می شود.

جــنتامایسین در کودکان ۶ میلیگرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن روزانه در سه دوز منقسم (هر ۸ ساعت) و در بزرگسالان ۵ میلیگرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن روزانه می باشد.

کنترل بیـــماری تــولارمی (Tularemia):

  • واکسن بیـــماری تــولارمی در بسیاری از کشورها بخصوص امریکا موجود اسـت، در صورت ابتلا انسان به تــولارمی به راحتی می توان توسط آنتی بیوتیک های از جمله اسـترپتومایسین، اریترومایسین و با تاثیر کمتر کلرامفنیکل بیـــماری را تحت کنتل در آورد.
  • یک از راههای انتفال بیـــماری نیش مگس و کنه اسـت که با پوشیدن لباسهای بلند و اسـتفاده از کرمهای دافع حشرات و همچنین بررسی دقیق لباس و کفش قبل از پوشیدن از لحاظ اینکه کنه ها داخل آن قرار دارند یا خیر از انتقال بیـــماری می توان جلوگیری کرد.
  • در مناطق آلـوده افراد باید از آشامیدن، حمام کردن، شنا کردن در رودخانه ها خودداری نمایند، در این مناطق افراد در هنگام کار کردن با حیوانات حتما از دستکش اسـتفاده کنند تا از انتقال باکتری از طریق حیوانات آلـوده جلوگیری به عمل آید.
  • در صورتیکه افراد در مناطق آلـوده زندگی می کنند در زمانی که احساس تهوع، گلو درد و درد درنقاط مختلف بدن می نمایند باید توسط پزشک مورد معاینه قرار گیرند.

 

مطلب پیشنهادی

۷ راه مبارزه با خستگی قبل از عادت ماهانه (قاعدگی)

۷ راه مبارزه با خستگی قبل از عادت ماهانه (قاعدگی) گاهی ممکن است اندکی قبل …