افسردگی در دوران بارداری

افـسردگـی در دوران بارداری

 اغلب خانم ها زمانی که باردار هستنــد دچار افـسردگـی می‌شونــد. اما آیا این حالت طبیعی اســت؟

اگر چه غالباً حاملگي به صورت دوراني لبريز از شادي و شعف به تصوير كشيده مي‌شود، اين امر براي همه زنان واقعيت نــدارد. دست كم از هر ده زن حامله يك نفر از دوره هاي افسردگي رنج مي برد. سالها متخصصين به اشتباه معتقد بودنــد كه هورمون هاي حاملگي از زنان در برابر افسردگي محافظت مي‌كننــد و تنها پس از تولد نوزاد به خاطر اين¬كه ميزان اين هورمون ها كاهش مي يابد، در برابر بيماري ها آسيب پذيرتر مي شونــد. آنها اكنون معتقد هستنــد كه بالا رفتن سريع سطح هورمون ها در آغاز حاملگي مي‌توانــد شيمي مغز را به هم زده و به افسردگي منتهي شود.

همچنين، تغييرات هورموني مي توانــد موجب شود بيش از حد طبيعي احساس اضطراب كنيد. اضطراب شرايط ديگري اســت كه مي توان و بايد در دوران حاملگي به درمان آن پرداخت. افسردگي و اضطراب ممكن اســت تشخيص داده نشونــد چون كه زنان غالباً احساسات خود را انكار كرده و آنها را به حساب بدخلقي موقتي مي‌گذارنــد كه اغلب به همراهِ حاملگي پيش مي‌آيد. بنا بر اين در گفتن اين گونه احساسات به پزشك يا ماما احساس شرمنــدگي نكنيد.

سلامت رواني شما به انــدازه سلامت جسمي‌تان اهميت دارد و در حقيقت مي‌توانــد سلامت جسمي‌تان را تحت تأثير قرار دهد. به طور مثال، تحقيقات نشان مي‌دهنــد كه افسردگي و اضطراب مي‌توانــد خطر زايمان زودرس را افزايش دهد. همچنين اين شرايط مي‌توانــد توانايي شما را در مراقبت از خود و نوزاد در حال رشدتان مختل كنــد.

چگونه بفهمیم كه در معرض خطر افسردگي يا اضطراب در حين بارداری هستیم؟

افسردگی در دوران بارداری

تاريخچه خانوادگي يا شخصي افسردگي يا اضطراب:

اگر در گذشته با افسردگي يا اضطراب بيش از حد دست به گريبان بوده ايد (يااگر افسردگي در خانواده شما وجود داشته اســت)، در دوران حاملگي احتمال بيشتري دارد كه به افسردگي دچار شويد. حتي اگر هيچ وقت دوره هايي از افسردگي كامل را تجربه نكرده ايداما در شرايط نا معلوم يا اســترس زا به مضطرب يا افسرده شدن تمايل داشته ايد، ممكن اســت اكنون بيشتر در معرض افسردگي قرار داشته باشيد.

مشكلات رابطه اي

اگر درگيرِ رابطه اي هستيد كه دچار مشكل شده اســت و به عنوان يك زوج نمي‌توانيد با صحبت كردن مسائل را حل كنيد به مشاور مراجعه كنيد. اين فكر كه با ورود نوزادتان همه چيز حل مي‌شود، كاملاً اشتباه اســت. اين تازه وارد فشاري را كه به رابطه شما وارد مي‌شود بيشتر خواهد كرد. بنابراين همين حالا براي بهبود رابطه خود نزد مشاور برويد و آن را به زمان ديگري موكول نكنيد به ويژه اگر قرباني سوء اســتفاده جنسي نيز هستيد.

ناباروري

اگر براي حامله شدن مشكل داشته ايد، احتمالاً فشار رواني زيادي را متحمل شده ايد. همچنين اگر شيوه هاي باروري متعددي را تجربه كرده ايد، ممكن اســت هنوز هم با تأثيرات جانبي رواني ماه ها يا حتي سال ها تحت درمان بودن و انتظار اضطراب آور دست به گريبان باشيد.

سابقه داشتن حاملگي ناموفق

اگر در گذشته سقط جنين كرده يا نوزادي را از دست داده ايد، جاي تعجب نيست كه نگران سلامت اين حاملگي باشيد. همچنين اگر از دست دادن جنين به تازگي رخ داده يا در سال گذشته چنــدين بار سقط جنين كرده ايد، ممكن اســت وقت كافي براي بهبودي كامل عاطفي و جسمي را نــداشته‌ايد. همين طوراگر تحت درمان باروري هستيددربرابر افسردگي يا اضطراب بيشتر آسيب پذير مي‌شويد.

مشكلات مربوط به حاملگي

يك حاملگي پيچيده يا با ريسك بالا مي‌توانــد هزينه عاطفي زيادي را در بر داشته باشد به ويژه اگر مجبور هستيد هفته ها در رختخواب اســتراحت كرده يا آزمايش هاي متعدد ژنتيك را تحمل كنيد (زناني كه نوزادان دو قلو باردار هستنــد در اين دسته قرار مي‌گيرنــد). تحمل كردن فشار ناشي از روش هاي دشوار همراه با نگراني از سلامت نوزاد، معولاً كار دشواري اســت.

همچنين اگر قادر به كار كردن نباشيد يا نتوانيد چيزهاي ديگري را كه به انجامشان عادت كرده ايدانجام دهيد، حفظ تعادل عاطفي برايتان سخت تر مي‌شود. با پزشكتان در مورد سلامت رواني خود صحبت كنيد. در پيش گرفتن گام‌هاي مناسب نيز مي‌توانــد خطر بروز مشكلات پس از تولد نوزاد را براي شما كاهش دهد و كمكتان مي‌كنــد تا بهتر بتوانيد از نوزادي كه براي به دنيا آوردنش آن همه زحمت كشيده ايد، لذت ببريد.

پيشامدهاي اســترس زاي زنــدگي

نگراني هاي مالي، نقل مكان، تصميم در مورد تغيير شغل، پس از سال ها كار كردن، برنامه ريزي نمودن براي مانــدن در خانه؟ هر كدام از اين نگراني ها يا تغييرات زنــدگي به علاوه جدايي، مرگ يك دوست نزديك يا يكي از اعضاي خانواده و يا از دست دادن شغل، مي‌توانــد براي شما اســترسي جدي در پي داشته باشد.

سابقه سوء اســتفاده جنسي

زناني كه مورد سوء اســتفاده رواني، جنسي، جسمي يا كلامي قرار گرفته انــد، ممكن اســت اعتمادبه نفس پاييني داشته باشنــد و احساس درمانــدگي يا

تنهايي بكننــد كه همه اينها خطر ابتلا به افسردگي را بالا مي برد. حاملگي مي‌توانــد خاطرات دردناك مربوط به سوء اســتفاده جنسي در گذشته را درحالي كه آماده مادر شدن مي‌شويد زنــده كنــد. همچنين از دست دادن كنترل بر روي بدن در حال تغييرتان ممكن اســت همان درمانــدگي را كه وقتي مورد سوء اســتفاده قرار گرفتيد، درشماايجاد كنــد.

ديگر عوامل خطر

اگر سن كمي داريد، تنها هستيد يا حاملگي تان نا خواســته اســت، در آن صورت خطر ابتلا به افسردگي برايتان بيشتر خواهد بود.

افسردگی در دوران بارداری

علائم افسردگي چه هستنــد؟

برخي از علائم از قبيل خستگي يا خواب آشفته، در ميان زنان سالم در دوران حاملگي رايج اســت اما وقتي كه اين علائم با احساس غم و انــدوه و درمانــدگي آميخته شود يا در عملكرد شما اختلال ايجاد كننــد، دست كم مي توان تا حدي افسردگي را مقصر دانست.

اگر احساس مي كنيد قادر به انجام مسئوليت هاي روزانه خود نيستيد يا فكر آسيب زدن به خود به سراغتان مي‌آيد، بلافاصله با پزشك يا ماماي خود جهت ارجاع به مشاور تماس بگيريد. ديدن درمانگر يا روان پزشك به به معناي ضعيف بودن نيست. برعكس، نشان دهنــده اين اســت كه مي‌خواهيد اقدامات لازم را براي حفظ سلامت و امنيت خود و نوزادتان انجام دهيد. اگر سه يا تعداد بيشتري از علائم زير را به مدت بيش از دو هفته تجربه كرديد، با پزشك خود در مورد اين كه آيا بايد به روان درمانگر مراجع كنيد يا خير، صحبت كنيد.

ویژگی های فرد افسرده چیست؟

  •  داشتن اين حس كه ديگر هيچ چيزي لذت بخش يا سرگرم كننــده نيست.
  •  احساس گرفته بودن، غمگيني يا “تهي بودن” هر روز و در بيشتر مواقع.
  •  مشكل تمركز كردن.
  •  برانگيختگي يا آشفتگي بيش از حد و يا گريه كردن فراوان.
  •  اختلال در خواب يا دائماً در خواب بودن.
  •  خستگي بسيار زياد يا بي پايان.
  •  ميل به خوردن به طور مداوم يا اصلاً به خوردن تمايل نــداشتن.
  •  احساس گناه بي دليل يا احساسات مربوط به بي ارزش بودن يا درمانــدگي.

نهايتاً، نوسانات روحي كه در آن دوره هايي از افسردگي با دوره هايي از شادي بي حد و حصر و غير طبيعي (شامل فعاليت زياد، نياز كمتر به خوابيدن يا خوردن، افكار سريع و گذرنــده، رفتار اجتماعي نامتناسب يا قضاوت ضعيف) جايگزين مي‌شود، علايمي از يك اختلال به نام اختلال دو قطبي هستنــد كه نيازمنــد درمان فوري هستنــد. اگر اين علائم را داريد با پزشك خود تماس بگيريد.

افسردگی در دوران بارداری

اگر احساس مي‌كنيد بر آشفته يا عصبي هستيد و يا اينكه علايم زير را داريد، با پزشك يا ماماي خود تماس بگيريد:

  • حملات اضطرابي
  • اين حملات بدون هيچ گونه هشداري آغاز مي شونــد و افزايش ضربان قلب، گيجي يا ضعف، عرق كردن كف دست، تنگي نفس و اين احساس كه داريد سكته قلبي مي كنيد يا بيهوش مي‌شويد را شامل مي‌شونــد.
  • نگراني مداوم در مورد سلامتي خود يا نوزادتان يا داشتن مكرر اين احساس كه چيز وحشتناكي در شرف رخ دادن اســت.

افسردگي و اضطراب حاملگي چگونه درمان مي شونــد؟

هم روان درماني و هم داروهاي ضد افسردگي را مي توان براي درمان اين شرايط در دوران حاملگي مورد اســتفاده قرار داد. از پزشك يا ماماي خود بخواهيد كه شما را به روان شناس يا روان پزشك ارجاع دهد يا مي‌توانيد از شركت بيمه خود فهرستي از مراكزي را كه خدمات رواني ارائه مي‌دهنــد، تهيه نماييد. سعي نكنيد خود را با انواع مواد گياهي يا ديگر داروها درمان كنيد. سالم بودن اين داروها در طي دوران حاملگي مشخص نيست و همچنين جايگزيني مؤثري براي كمك تخصصي نيستنــد.

افسردگی در دوران بارداری
چگونه مي توانم از بروز افسردگي و اضطراب در دوران حاملگي جلوگيري كنیم؟

افسردگي و اضطراب در نتيجه تغييرات بيو شيميايي حادث مي‌شونــد بنابراين در صورتي كه در معرضشان قرار بگيريد، ممكن اســت نتوانيد به طور كامل از آنها دوري كنيد اما مراقبت نمودن از خود به لحاظ عاطفي مي‌توانــد به شما كمك كنــد تا علائم آن را خفيف تر كرده و روحيه خود را خوب نگه داريد.

به خود سخت نگيريد

در برابر اين طرز فكر كه قبل از اين كه نوزاد به دنيا بيايد تا مي توانيد بايد كارهاي لازم را انجام دهيد، مقاومت كنيد. ممكن اســت فكر كنيد كه قبل از رفتن به مرخصي زايمان، لازم اســت اتاق شيرخوار را آماده كنيد، خانه را تميز كنيد يا تا آنجا كه مي توانيد كار كنيد اما در حقيقت چنين نيست. خود را بر تمامي اين كارها ارجح بدانيد. وقتي كودكتان به دنيا بيايد ديگر وقت چنــداني براي رسيدن به خود نــداريد. كتابي بخوانيد، صبحانه را در رختخواب صرف كنيد يا به يك پياده روي طولاني و لذت بخش برويد. كاري را انجام دهيد كه موجب مي شود احساس خوبي داشته باشيد. مراقبت كردن از خود بخشي ضروري براي مراقبت كردن از نوزادتان محسوب مي شود.

پيونــد خود با همسرتان را حفظ كنيد

اطمينان حاصل كنيد كه وقت كافي را براي بودن با همسرتان و تغذيه اين رابطه اختصاص مي‌دهيد. اگر امكان دارد همين الان به مسافرت برويد. هر كاري مي‌توانيد براي مستحكم‌تر كردن رابطه خود انجام دهيد تا هنگامي كه نوزاد به دنيا آمد، بتوانيد بر آن تكيه كنيد.

در مورد مسائل موجود صحبت كنيد

ترس ها و نگراني هاي خود در خصوص آينــده را با همسر، دوستان و خانواده تان مطرح كنيد.
اســترس خود را كنترل كنيد. اجازه نــدهيد يأس و نا اميدي بر زنــدگي تان چيره شود. راه هايي را براي مراقبت نمودن از خود بيابيد. به خود اســتراحت بدهيد، زياد بخوابيد، ورزش كنيد و به خوبي تغذيه كنيد. اگر اضطراب به درون تان راه يافت، سعي كنيد به كلاس هاي يوگاي مخصوص زنان حامله برويد يا مديتيشن انجام دهيد

 

برای جلوگيري از بروز افسردگي پس از زايمان چه مي توانم بكنم؟

حدود نيمي از زناني كه از افسردگي در دوران حاملگي رنج مي برنــد، افسردگي پس از زايمان را نيز تجربه خواهنــد كرد اما در صورتي كه اين افسردگي در دوران حاملگي درمان شود، احتمال تداوم آن به پس از زايمان به ميزان قابل ملاحظه اي كاهش مي يابد. دراينجا به چنــد مورد ديگر كه مي توانــد سودمنــد باشداشاره مي‌كنيم:

  • هم اكنون عادت مراقبت از خود را فرا بگيريد تا به صورت بخشي از كارهاي روزمره تان در آيد. روش‌هايي را اتخاذ كنيد تا بتوانيد هنگامي كه نوزاد به دنيا آمد، زماني را براي اســتراحت پيدا كنيد.
  • با همسرتان در مورد نحوه تقسيم وظايف خانگي، مراقبت از يكديگر و همچنين رسيدگي به نوزاد صحبت كنيد.
  • حال، شبكه اي حمايتي را درست كنيد (شبكه اي تشكيل شده از دوستان، اعضاي خانواده، همسرتان و پزشك يا درمانگر) تا قبل از اين كه نوزاد به دنيا بيايد از بابت كمك ديگران آسوده خاطر باشيد.

كساني را پيدا كنيد كه در انجام كارهاي آشپزي، نظافت يا مراقبت از كودك ياري تان دهنــد تا فرصت دوش گرفتن، اســتراحت كردن يا قدم زدن را داشته باش.