اسامی اصیل ایرانی (پارسی)

آبان دخت : دخـتـرآبان ، نام زن داريوش سوم
آبتين : نام پدر فريدون پادشـاه پيشدادي
آتوسا : قدرت و توانمندي – دخـتـر کورش وزن داريوش اول
آفر : آتش – ماه نهم سال شمسي
آفره دخت : دخـتـر آتش – دخـتـري که در ماه آذر به دنيا آمده اســت .
آذرنوش‌: شيرين و دل انگيز
آذين : زيور، طاق نصرة‌، تزئين ، آرايش
آراه : نام فرشته موکل روز بيست و يکم ازماه پنجم درآئين زردشت
آرزو : کام ، مراد ، معشوق ، اميد
آرش: درخشان ، آفتاب ، جد بزرگ اشکانيان – پهلوان کمانگير ايراني در لشگرمنوچهر
آرتین: عاقل و زیرک,نام پهلوان ایران در زمان منوچهر پادشـاه پیشدادی
آرتام:والی فریگه در زمان کوروش هخامنشی
آرتمن:نام برادر بزرگ تر خشایار شـاه پـسـر داریوش شـاه
آرشام : بسيار قوي – پدر بزرگ داريوش بزرگ هخامنشي
آرمان : آرزو – خواهش – اميد
آرمين : آرام گرفتن – پـسـر کيقباد پادشـاه پيشدادي
آرميتا: آرامش يافته ، کلمه اي زردشتي اســت
آريا فر: دارنده شکوه آریـایـی
آريا : آزاده نجيب – يکي از پادشـاهان ماد – مهمترين نژاد هند و اروپـایـی
آريا مهر : دارنده مهر ايران – از سرداران داريوش سوم
آرين : سفيد پوست آریـایـی
آزاده : دلير و بي باک ، رها
آزرم : شرم ، مهر ، محبت ، عشق
آزرمدخت : يکي از ملکه هاي ساساني
آزيتا : آزاده
آناهيتا : الهه آب
آونگ : شبنم – نام کردي
آهو: شـاهد ، معشوق، يکي از همسران فتحعلي شـاه قاجار
آيدا : شاد، ماه – نام تذکمنب

اتسز : لاغر و اســتخواني – از پادشـاهان خوارزم
اختر : ستاره ، علم ، درفش
ارد : خير وبرکت ، فرشته نگهبان ثروت – نام چند تن از پادشـاهان اشکاني
ارد شير : شير زيبا – اردشير بابکان بنيانگذار سلسله ساسانيان
اردوان : نام پادشـاهان معروف اشکاني
ارژن : درختي با چوب بسيار سخت و محکم – نام کردي
ارژنگ : آرايش – کتاب ماني نقاش – ديوي که رستم در هفتخوان اورا کشت
ارسلان : شير، دلير و شجاع – نام پادشـاه سلجوقي
ارغوان : نام درختي با گل و شکوفه هاي سرخ رنگ
ارمغان : هديه ، تحقه ، سوغات
ارنواز: نوازش شده اهورا – دخـتـر جمشيد شـاه پيشدادي
اروانه : نام گلي کوهي اســت – نامي کردي
اســتر : ستاره – بردارزاده مردخاي وزن خشايارشـاه
اسفنديار : پاک آفريده شده – پـسـر گشتاسب که بدست رستم کشته شد
اشکان : منسوب به اشک – بنيانگذار سلطنت پارتها
اشکبوس : پهلوان کوشاني که به کمک افراسياب آمد، اما به دست رستم کشته شد
افسانه : داســتان ، سرگذشت ، حکايت گذشتگان
افسون : سحر و جادو ، حيله و تزوير
افشين : با همت .
اميد : انتظار ، آرزو
انوش (‌ آنوشا ) : اســتوار و جاويد – دخـتـرمهرداد ششم
انوشروان : دارنده لوح جاويدان – لفب خسرو اول پادشـاه ساساني
اورنگ : عقل و کياســت ، تخت پادشـاهي
اوژن : شکست دهنده ، دشمن برانداز
اوستا : نام کتاب آسماني زردشت
اهورا : صاحب ، فرمانرواي دانا
اياز : بزرگ و پاينده – نام غلام ترک سلطان محمود غزنوي
ايران : محل زندگي آریـایـیها
ايراندخت : دخـتـر ايران
ايرج : ياري دهنده آریـایـیها – پـسـرفريدون ، پادشـاه و پهلوان ايراني
ايزديار : کشي که خداوند يار اوست

بابک : پدر کوچک ، جد اردشير ، پـسـر ساسان
باپوک : کولاک ، نامي کردي
باربد : پرده دار ، موسيقي دان و نوازنده دربار خسرو پرويز
بارمان : لايق – نام سردار افراسياب
بامداد : پگاه ، سپيده دم – نام پدر مزدک
بامشاد : کسي که در سحرگاهان شاد اســت – نوازنده مشهور دربار ساسانيان
بانو : خانم ، ملکه ، لقب آناهيتا الهه نگهبان آب
بختيار : خوشبخت ، خوش اقبال – اســتاد رودکي در موسيقي
برانوش : مهندس رومي که پل شوشتر را در زمان شاپور ساساني
برديا : پـسـر کورش و برادر کمبوجيه
برزو : بلند قامت – پـسـر سهراب و نوه رستم دستان
برزويه : طبيب مشهور انوشيروان و مترجم کليله ودمنه از هندي به پهلوي
برزين : بلند و تنومند – ازپهلوانان ايران – نام پـسـر گرشاسب
برمک : از وزيران ساساني – نام اجداد و نگهبانان آتشکده بلخ
بزرگمهر : خورشيد بزرگ – نام وزير دانشمند انوشروان ساساني
بنفشه : گلي رنگارنگ و زينتي با عمر نسبتا طولاني
بوژان : رشد کرده – نامي کردي
بويان : خوشبو – مامي کردي
بهار : شکوفه و گل – سه ماه اول سال شمسي
بهارک : بهار کوچولو
بهاره : بهاري
بهتاش : خوب ومانند
بهداد : نيک آفريده شده
بهرام : پيروز ، ايزد پيروزي درآئين زردشت ، لقب برخي از پادشـاهان ساساني
بهديس : خوش رنگ ، خوشگل
بهرخ : زيبا چهره ، قشنگ
بهرنگ : خوش رنگ
بهروز : خوشبخت ، نيکبخت
بهزاد : نيک نژاد – مينياتوريست مشهور صفويان – نام اسب سياوش
بهشاد : خوشحال وشاد
بهمن : نيک انديش – برف انبوه که از کوه فرو ريزد – جانشين اسفنديار
بهناز : خوش ناز‌، باناز ، طناز
بهنام : نيک نام
بهنود : سلامت ، عافيت
بهنوش : کسي که نيک مينوشد
بيتا : بي همتا ، بي مانند
بيژن : ترانه خوان ، جنگجو – پـسـر گيو و دلداده منيژه

پارسا : پاکدامن ، زاهد
پاکان : پاکها – نامي کردي
پاکتن : نيکو چهر پاکيزه تن
پاکدخت : دخـتـر پاک
پانته آ : همسر آرتاداس که مادها او را به کورش هديه کردند امانپذيرفت
پدرام : آراســته ، نيکو ، شاد
پرتو : روشن ، تابش
پرشنگ : تابش ، آتشپاره
پرتو : روشن ، تابش ، فروغ
پرستو : پرنده مهاجر
پرويز : پيروز – لقب خسرو دوم ، پادشـاه ساساني
پرديس : بهشت ، باغ و بستان
پرهام : ازاشخاص بسيار ثروتمند در زمان بهرام گور
پژمان : افسرده ، غمگين
پژوا : بيم و هراس
پرنيا : پارچه حرير
پشنگ : ميله آهني – نام پدرافراسياب
پروانه : حشره اي زيبا که خود را به شعله مي زند
پروين : ثريا ، ستارگان کوچک نزديک به هم
پري : فرشته ، جن ، همزاد
پريچهر : زيبا روي – نام زن جمشيد شـاه
پريدخت : دخـتـر پري ، همسر سام نريمان و مادر زال
پريسا : همچون پري
پرناز: پري ناز دار
پريوش : پري روي ، فرشته روي
پريا : کبوتر بال شکسته اي که به دنبال آشيانه مي گردد.
پوپک : هدهد
پوران : جانشين ، يادگار
پوراندخت : نام دخـتـر خسروپرويز
پوريا : پهلوان محمد خوارزمي ملقب به پورياي ولي
پولاد : آهن سخت و کوبيده ، نام پهلوان ايراني زمان کيقباد
پويا : رونده و دونده – نامي کردي
پونه : گياهي خوش عطر و بو که در کنار جويها مي رويد.
پيام : الهام ، وحي ، پيغام
پيروز: کامياب ، فاتح ، نام چند نفر از پادشـاهان ساساني
پيمان : عهد ، قول وقرار – عنوان اسامي مردان در فارسي دري

تابان : تابنده ، منور
تاباندخت : دخـتـر تابناک
تاجي : تاجدار ، نام و عنواني در فارسي دري
تارا : ستاره
تاويار : آتشبان – نامي کردي
ترانه : زيبا و صاحب جمال ، سرود ، نغمه
تناز : نازنين ، با ناز و کرشمه – نامي کردي
توران : نام دخـتـر خسروپرويز – سرزمين تور
توراندخت : دخـتـري از توران
تورج : دلاور ، يکي از سه پـسـر فريدون شـاه
تورتک : خروس صحرايي ، قرقاول
توفان : باد سخت
توژال : برف اندک – نامي کردي
تير داد : داده تير ، اشک دوم پادشـاه اشکاني
تينا : گل ، نامي کردي
تينو : تشنه ، نامي کردي

جابان : سردار ايراني يزدگرد
جامين : اسم يکي از قهرمانان ايران زمين ، نامي کردي
جاويد : پايدار ، هميشگي
جريره :‌ نام دخـتـر پيران ويسه که همسر سياوش شد.
جمشيد : پـسـر طهمورث چهارمين پادشـاه پيشدادي
جوان : برنا ، دلير ، شاداب
جويا : جوينده – پهلوان مازندراني بود که بدست رستم کشته شد.
جهان : دنيا ، عالم ، گيتي ، کيهان
جهانبخت : شانس و اقبال جهان
جهانبخش : بخشنده جهان
جهاندار : نگهبان جهان
جهانگير : فاتح جهان – نام پـسـر رستم
جهان بانو : بانوي جهان ، ملکه جهان
جهاندخت : دخـتـر گيتي
جهان ناز : مايه فخر عالم
جيران : آهو ، نامي ترکي

چابک : زرنگ ، چالاک
چالاک : سريع و زبردست
چاوش : پيشرو و پيش قراول کاروان
چترا : دوازدهمين پادشـاه سلسله ماد
چوبين : کنيه و لقب بهرام چوبين سردار انوشيروان
چهرزاد : نام دخـتـر بهمن اســت که سي سال پادشـاهي کرد

خاوردخت : دخـتـر مشرق زمين
خداداد : خدا داده
خدايار : دوست خدا – فرمانرواي بخارا بوده اســت
خرم : شاد و خندان – پهلوان خرم از عهد شـاه شجاع اســت
خرمدخت : دخـتـر شاد و خندان
خسرو : مشهور ، نيک نام – لقب چند تن از پادشـاهان ساساني
خشايار : قهرمان ، نيرومند – نام پـسـر داريوش کبير هخامنشي
خورشيد : درخشنده آفتاب – معشوقه جمشيد درداســتان جمشيد و خورشيد

دادمهر : زاده آتش ، نام اســتاندار پارسي طبرستان
دارا : مالدار، ثروتمند ، از نامهاي خداوند
داراب : نام پـسـر بهمن پادشـاه کياني
داريا : دارنده ، ازنامهايي که در اوستا آمده اســت
داريوش : نگهبان نيکي – فرزند ويشتاسب از شـاهان بزرگ هخامنشي
دانوش : از اسمهائي که در کتاب وامق و عذرا آمده اســت
داور‌:‌ حاکم عادل ، قاضي
دايان : ماما ، نامي کردي
دريا : بحر ، نام فرزند علاالدين عماد شـاه
دل آرا : محبوب و معشوق
دل آويز : دلچسب ، دلکش ، آويزه دل
دلارام : مايه آرامش دل / معشوقه بهرام گور
دل انگيز : گوارا ، مطلوب
دلبر : برنده دل ، يار و معشوق
دلبند : عزيز و گرامي
دلربا : رباينده دل ، محبوب
دلشاد : شادمان و خوشحال
دلکش : جذب کننده دل ، دلربا ، دلپذير
دلناز : آنکه قلب و دلش ناز اســت
دلنواز : مهربان ، مشفق
دورشاسب : نام جد پنجم گرشاسب ، دور از اسب پادشـاه
دنيا : عالم و گيتي
ديااکو: اولين پادشـاه مادها در قرن هفتم پيش از ميلاد
ديانوش : دزد دريائي در داســتان وامق و عذرا
ديبا : پارجه ابريشمي رنگي ، روي زيبا
ديبا دخت : دخـتـر زيبا ، دخـتـري همچون پرنيان

رابو : نام گلي بهاري – نامي کردي اســت
رابين : مشاور ، متعمد – نامي کردي اســت
رادبانو : بانوي بخشنده و جوانمرد
رادمان ( رادمن ) : نام سپهسالار خسرو پرويز ساساني
رازبان : راز دار – عنوان مردان بزرگ در پارسي دري
راژانه : رازيانه – نامي کردي براي دخـتـران
راسا : هموارو صاف – نامي کردي
رامتين : آرامش تن – موسيقي دان عهد ساسانيان
رامش : فراغت ، آسودگي ، راحتي ، نام هيربد زردشتي
رامشگر : خواننده و نوازنده ، خنياگر
رامونا : نگهبان عاقل
راميار : چوپان و گوسفند چران
راميلا : خداي بزرگ ، نامي آشوري اســت
رامين : معشوقه ويس ، نام يکي از سرداران ايران
راويار : شکارچي – نامي کردي
رژينا : مانند روز – نامي کردي
رخپاک : داراي چهره پاک
رخسار : چهره ، سيما
رخشانه : منسوب به رخش
رخشنده : تابان ، کنايه از خورشيد اســت
رزميار : رزمنده ، مبارز
رستم : تنومند و قوي اندام ، جهان پهلوان ايراني و قهرمان بزرگ شـاهنامه
رکسانا : نوراني ، روشن
روبينا : ياقوت سرخ
رودابه : فرزند تابان ، زن پـسـرزا ، نام قلعه اي در غرب ايران
روزبه : خوشبخت : بهروز، از موبدان بهرام گور ساساني
روشنک : مشعل دار ، همچنين نام دارويي گياهي اســت
روناک : روشن
رهام : نام پـسـر گودرز
رهي : راهي شده ، روان ، مسافر
ريبار : رهگذر ، نامي کردي
راسپينا : پائيز ، لغت زند و پازند

زادبخت : خوشبخت ، خوش اقبال
زاد به : بهزاد ، نيک زاده شده
زاد چهر : داراي نژاد پاک و اصيل
زاد فر : زاده روشني
زال : فرزند سپيد موي سام نريمان و پدر رستم قهرمان ملي ايرانيان
زادماسب : برادر شاپور ساساني ، نام يکي از قضات ساساني
زاوا : داماد ، نامي کردي
زردشت : صاحب شتر زرد و زرين ، پيامبر ايران باســتان
زرنگار : طلا کوب ، زرين
زري : طلائي ، زربفت
زرين : طلائي رنگ ، منصوب به زر
زرينه : آنچه منسوب به زر اســت
زمانه : روزگار ، دهر
زونا : گياهي با گل کبود رنگ ، نامي کردي
زيبا : خوشگل ، قشنگ ، خوب ونيکو
زيبار : قبيله اي از کردها ، نامي کردي
زيما : زمين ، لغت اوستائي
زينو : زنده ، پابرجا – نامي کردي

ژاله : شبنم ، قطره
ژالان : گلهاي داراي قطره و شبنم – نامي کردي
ژيار : زندگي ، زندگي شهري – نامي کردي
ژينا : زندگي و حيات – نامي کردي
ژيوار : زندگي

سارا : صحرا ، کوه و دشت – نامي کردي
سارک : سار کوچک ، پرنده اي سياه رنگ وبزرگتر از گنجشک
سارنگ : نام سازي شبيه به کمانچه
ساره : بامداد ، فردا – نامي کردي
ساسان : سوال کننده ، رئيس معبد آناهيد اســتخر که خاندان ساسانيان به او منسوبند
ساغر : پياله شرابخوري ، جام
سام : سيه چرده – جهان پهلوان ايراني وجد رستم
سامان : ترتيب ، نظام ، زندگي
سانا : سهل و آسان
ساناز : کمياب ، نادر، نام گلي اســت
سانيار : حامي و يار و پشتيبان – نامي کردي
ساويز : خوش اخلاق ، مهربان – نامي کردي
ساهي : آسمان صاف – نامي کردي
ساينا : خانداني از موبدان زردشتي ، سيمرغ
سايه : منطقه تاريک پشت هر جسم ، حمايت
سپنتا : مقدس ، محترپ
سپند : اسفند
سپهر : آسمان ، نام فرزند کيخسرو
سپهرداد : بخشيده اسمان – داماد داريوش هخامنشي
سپيدار : درخت سفيد
سپيد بانو : بانوي سفيد و درخشان
سپيده : سحرگاه ، سپيدي چشم
ستاره : کرات آسماني که در شب مي درخشند
ستي : دخـتـر ، سيتا
سرافراز : سربلند ، متکبر
سرور : رئيس ، پيشوا
سروش : شنيدن و فرمانبرداري – فرشته مظهر اطاعت
سرور : شادماني ، خوشحالي
سوبا : شناگر ، فردا
سوبار : اسب سوار – لغت زند و پازند
سنبله : يک خوشه گندم
سودابه : دخـتـر زا – سود ده
سوري : سرخ رو ، نام دخـتـر اردوان پنجم
سورن : خانواده اي در دوره اشکانيان که قدرتمند بودند
سورنا : سردار دلير و خردمند پارتي
سوزان : سوزنده ، ملتهب
سوزه : سبزه ، نامي کردي
سوسن : گلي به رنگهاي سفيد، کبود ، زرد و حنايي
سومار : نام قبيله اي از کردها
سولان : نام گلي اســت ، نامي کردي
سولماز : زني که پيرو پژمرده نمي شود
سوگند : شـاهد گرفتن خدا يا بزرگي را گويند
سهراب : سرخ روي ، نام پـسـر رستم که در جنگ با رستم فرمانده سپاه تورانيان بود
سهره : پرنده اي خوش آواز، با پرهاي سبز و زرد
سهند : کوه آتشفشان قديمي در آذربايجان
سيامک : مجرد – نام پـسـر کيومرث
سياوش : دارنده اسب سياه ، فرزند کيکاووس که ناجوانمردانه و بي گناه به قتل رسيد
سيبوبه ‌: مانند سيب ، دانشمند شهير ايراني ، منصف الکتاب
سيما : چهره ، رخ
سيمدخت : دخـتـر نقره اي و سفيد
سينا : مرد دانشمند ، نام پدر شيخ ابوعلي سينا
سيمين : نقره اي ، سفيد ، روشن
سيمين دخت : دخـتـر نقره اي و سفيد

شاپرک : پروانه
شادي : شادماني ، خوشحالي ، شور شادان : شادمان
شادمهر : مهربان ، با محبت
شاران : گردنبند درست شده از بادام – نامي کردي
شـاهپور : پـسـر شـاه ، شـاهزاده – نام چند تن از شـاهان ساساني
شـاهدخت : دخـتـر شـاه ، شـاهزاده خانم
شـاهرخ : شـاه منظر ، کسي که رخساري همچون شـاه دارد
شـاهين : پرنده اي شکاري
شـاهيندخت : دخت شـاهين
شايسته : سزاوار ، لايق
شباهنگ : بلبل ، ستاره کاروان کش
شب بو : نام گلي اســت که شب هنگام باز مي شود
شبديز: سيه فام ، سيه چرده ، نام اسب خسروپرويز
شبنم : رطوبتي که شب هنگام روي گلها مي نشيند
شراره : گرماي سوزان ، عشق فراوان ، نامي کردي
شرمين : شرمسار ، خجل
شروين : يکي از سرداران معاصر شاپورذوالاکتاف ساساني
شکوفه : گل درختان ميوه دار ، شکفته
شکفته : خندان ، بشاش
شمشاد : درختي زينتي و تقريبا هميشه سبزکه دستمايه بسياري از شاعران اســت
شمين : خوشبو، خوش عطر
شوان : شبان ، چوپان – نامي کردي
شميلا : از نامهاي ارمني ايراني به معني بانوي بزرگوار
شورانگيز : فتنه انگيز ،‌ ايجاد کننده شور و شوق
شوري : خوش قيافه ، قد بلند- نامي کردي
شهاب : شعله آتش ، سنگ آسماني ، ستاره دنباله دار
شهبار : درخورشـاه ، لايق شـاه
شهباز : باز سفيد رنگ ، شـاه باز
شهبال : پر بزرگ پرندگان
شهپر: پرشـاهانه
شهداد : داده و بخشيده شـاه
شهرآرا: آنکه به زيبايي مايه آرايش شهراســت ، آرايش دهنده شهر
شهرام : رام و مطيع شـاه
شهربانو : بانوي شهر ، ملکه
شهرزاد : شهرزاده ، بومي – نقال قصه هاي هزار و يک شب
شهرناز : خواهر جمشيد و همسر ضحاک ماردوش
شهرنوش : شيريني شهر
شهره : مشهور و نامي
شهريار : پادشـاه ، يارشهر ، نام پـسـر برزوپـسـر سهراب
شهرزاد : شـاهزاده ، فرزند شـاه
شهلا : زن سيه چشم
شهنواز : نوازش شده شـاه
شهين : منسوب به شـاه
شيبا : نسيم شبانه – نامي کردي
شيدا : آشفته و عاشق
شيده : ‌خورشيد ، درخشان
شيردل : پهلوان و دلاور
شيرزاد : شير بچه ، همچون شير
شيرنگ : به رنگ شير ، مانند شير
شيرو : پهلوان معاصر با گشتاسب ، نام سردار فريدون
شيرين دخت : دخـتـر شيرين
شيما : دخـتـرانه ، نامي کردي
شينا : قدرتمند ، توانا – نامي کردي
شيرين : مطبوع و گوارا ، معشوقه خسرو پرويز
شيوا : شيرين بيان ، خوش زبان ، ايزد بزرگ هنديان باســتان

طوس : فرزند نوذر پهلوان ايراني شـاهنامه
طوطي : پرنده سبز رنگ و سخنگوست و نام برخي زنان در فارسي دري اســت .
طهماسب : داراي اسب قوي – نام پـسـر منوچهر
طهمورث : روباه تيزرو و قوي ، پادشـاه پيشداديان و پدر جمشيد

غوغا : آشوب ، هياهو
غنچه : گل نشکفته ، کنايه از دهان معشوق

فتانه : از نامهاي کردي براي دخـتـران
فدا : قرباني ، نامي کردي
فراز : بلندي و شکوه
فرامرز : شکوه مرزداري – نام پـسـر رستم دستان
فرانک : سياه گوش ، نام مادر فريدون ، نام همسر بهرام گور ساساني
فراهان : محل شکوه و جلال
فربد : مناعت ، بزرگي
فربغ : شکوه خداوند
فرجاد : دانشمند و فاضل
فرخ : تابان و زيبا – نام يکي از اميران سيستان در عهد سلجوقيان
فرخ پي : نيک پي و نيک قدم
فرخ داد : مبارک آفريده شده
فرخ رو : داراي صورت زيبا
فرخ زاد : مبارک زاد ، خجسته زاد ، رستم فرخزاد سردار معروف ساسانيان اســت
فرخ لقا : دراي چهره زيبا ، خوشگل
فرخ مهر : زيبا چون خورشيد
فرداد : داده شکوه وزيبائي
فرديس : بهشت ، بوستان
فرين : يگانه ، شکوه دين ، مخفف فروردين ماه اول بهار
فرزاد : زاده فرو شکوه
فرزام : شايسته و لايق – نامي کردي
فرزان : عاقل ، حکيم ، دانشمند
فرزانه : دانشمند ، عاقل و عالم
فرزين : عالم ، وزير دربار
فرشاد : شا دمان ، مسرور ، خوشحال
فرشته : فرستاده الهي و آسماني
فرشيد : درخشانتر ، نام برادر پيران ويسه
فرمان : دستور ، حکم
فرناز : داري ناز فراوان
فرنگيس ( فري گيس ) : نام دخـتـر افراسياب و همسر دوم سياوش
فرنود : دليل و برهان
فرنوش : شکوه ، نام پادشـاه باســتاني ماد
فرنيا : نامي براي پـسـران
فروتن : افتاده حال ، متواضع
فرود : پائين – نام پـسـر سياوش ، نام پـسـر کيخسرو نام پـسـر خسرو پرويزو شيرين
فروز : روشنائي ، روشني
فروزان : تابان ، درخشان
فروزش : روشني ، تابناک
فروزنده : درخشان ، درخشنده
فروغ : روشنائي ، تابش
فرهاد : عاشق افسانه اي شيرين
فرهنگ : شکوه ، ادب ، تربيت
فرهود : صداقت و راســتي در دين
فربار : همراه خوب و شايسته
فريبا : زيبا و فريبنده
فريد : بي همتا، نامي کردي
فريدخت : دخـتـر بي همت
فريدون : داراي شکوهي اينچنين ، پادشـاه پيشداري که بر ضحاک ماردوش غلبه کرد
فريمان : فر و شکوه ايمان
فريناز : عشوه گر ، پريناز
فرينوش : شکوه شيرين
فريوش : زنگ ، همان پريوش هم هست
فيروز : پيروز و مظفر
فيروزه : سنگي گرانبها با رنگ فيروزه اي

قابوس : معرب کاووس اســت
قباد : سرور گرامي ، شـاه محبوب ، پدر کيکاوس از پادشـاهان کياني
قدسي : بهشتي ، روحاني

کابان : کدبانو ، نامي کردي براي دخـتـران
کابوک : کبوتر ، نامي کردي براي دخـتـران
کارا : فعال و کوشا
کارو : از نامهاي ارمني ايراني به معني نويد دهنده
کاراکو : نام يکي از سرداران ماد
کامبخت : کسي که بخت به کام اوست
کامبخش : آرزو دهنده ، مراد بخش
کامبيز : صورت فرانسوي (( کمبوجيه )) پـسـر کورش اســت
کامجو : کامجوينده
کامدين : يکي از دانايان دين زردشت
کامران : سعادتمند و خوشبخت
کامراوا : به مقصود و مراد رسيدن
کامک : آرزو و خواهش کوچک
کامنوش : کامروا ، خوشبخت
کاميار : کامروا و پيروز
کانيار : معدن شانس ، نامي کردي
کاووس : پادشـاه توانا – از پادشـاهان کياني و پـسـر کيقباد
کاوه : آهنگر معروف ايران باســتان که عليه ضحاک قيام کرد
کتايون : جهان بانو ، دخـتـر قيصر روم و مادر اسفنديار
کرشمه : ناز و غمزه
کسري : معرب خسرو اســت
کلاله : موي پيچيده ، دخـتـري با موهاي مجعد
کمبوجيه : نام پـسـر کورش کمبوجيه اســت
کوشا : کوشنده ، ساعي
کهبد : خداوند کوه ، عابد
کهرام : رام شده کوه نام برادر و سردار افراسياب
کهزاد : زاده کوه ، کسي که در کوه زائيده شده اســت
کيارش : شهريار بزرگ
کيان : پادشـاه ، اميران
کيانا : فرستاده ، نامي کردي
کيانچهر : داراي چهره پادشـاهان
کياندخت : شـاهدخت ، دخـتـر شـاه
کيانوش : بسيار شيرين ، نام يکي از دو برادر فريدون در شـاهنامه
کياوش : بزرگوار – نام پدر کيقباد
کيخسرو : پادشـاه نيکنام ، نام پـسـر سياوش و سومين پادشـاه کيانيان
کيقباد : پادشـاه محبوب – پدر کيکاوس و سر سلسله کيانيان
کيکاووس : سياه چرده ، سبزه ، نام پـسـر کيقباد و پدر کياوش
کيوان : سياره زحل و دومين سياره منظومه شمسي پس از مشتري اســت .
کيوان دخت : دخـتـر سياره کيوان
کيومرث : نخستين انسان ، و به گفته شـاهنامه نخستين پادشـاه
کيهان : جهان و گيتي
کياندخت : دخـتـر گيتي
کيهانه : جهان کوچک

گرد آفريد : پهلوان زاده شده
گردان : پهلوانان ، يلان
گرشا : به ر وايت شـاهنامه همان کيومرث اولين پادشـاه اســت
گرشاسب : صاحب اسب لاغر ، پهلوان ايراني و جد رستم
گرشين : شعله آبي ، نامي کردي براي دخـتـران
گرگين : منسوب به گرگ ، پـسـر ميلاد از پهلوانان زمان کيخسرو
گزل : زيبا ، نامي ترکمني اســت
گشتاسب : صاحب اسب رمنده ، پدر داريوش هخامنشي
گشسب : دارنده اسب نر
گشسب بانو : دخـتـر رستم و زن گيو
گل : گياهان رنگي کوچک که دستمايه شاعرانند
گل آذين : حالت قرار گرفتن گلها روي شاخه ها
گل آرا‌ :‌ آراينده گل
گلاره : تخم چشم ، نامي کردي
گل افروز : فروزنده گل
گلاله : دسته گل
گل اندام : آنکه اندامش مانند گل اســت
گلاويز : گياهي براي زينت گل
گلباد : داري بوي گل
گلبار : پرگل ، گل افشان
گلبام : گلبانگ
گلبان : نگهدارنده گل
گلبانو : بانوي چون گل
گلبرگ : هر يک از برگهاي يک گل ، مثل برگ گل
گلبو : معطر ، خوشبو
گلبهار : مثل گل بهاري
گلبيز : گل افشان
گلپاره : تکه گل ، پاره اي از گل
گلپر : برگ گل ، پر گل
گلپري : پري همچون گل
گلپوش : پرازگل ، پوشيده از گل
گل پونه : کسي که چهره اش به لطافت گل اســت
گلچين : باغبان ، عاشق گل ، کسي که گل مي چيند .
گلدخت : دخـتـر گل
گلديس : به رنگ گل ، مانند گل
گلربا : رباينده گل
گلرخ : بسيار زيبا همچون گل
گلرنگ : به رنگ گل ، شرابي رنگ
گلرو : زيبا و سرخ رو
گلشن : گلزار و گلستان
گلريز : ريزنده گل
گلزاد : زائيده گل
گلزار : گلستان ، جاي پرگل
گلسا : مثل گل
گلشيد : درخشان چون گل
گلنار : گل انار ، شکوفه انار
گلناز : کسي که ناز و غمزه اش مثل گل اســت
گلنسا : گل بانو ، خانم گل
گلنواز : نوازش شده گل
گلنوش : شيرين مثل گل
گلي : مانند گل ، قرمز رنگ
گودرز : از پهلوانان عهد کاوس وکيخسرو و يکي از پادشـاهان معروف اشکاني
گوماتو : انقلابي زمان مادها که براي براندازي مادها و هخامنشيان قيام کرد
گهر چهر : آنکه چهره اش همچون گوهر اســت
گوهر ناز : کسي که همچون گوهر نازش گرانبهاســت
گيتي : دنيا ، جهان ، عالم
گيسو : موي بلند زنان
گيلدا : طلا
گيو : پهلوان نامي شـاهنامه و پدر بيژن

لادن : گلي به رنگهاي زرد و نارنجي
لاله : گلي که رنگهاي گوناگون دارد و معروفترين آن لاله سرخ و صحرائي اســت
لاله رخ : کسي که روي همچون لاله دارد
لاله دخت : دخـتـر لاله
لبخند : تبسم
لقاء : چهره ، سيما
لومانا : نام محلي در کردستان ، نامي کردي براي دخـتـران
لهراسب : داراي اسب تندرو ، از پادشـاهاي کياني و پدر گشتاسب

مارال : آهو ، نامي ترکي
ماري : کبک ماده ، نامي کردي
مازيار : اورا مزدايار – پـسـر قارون فرمانرواي طبرستان
ماکان : نام پـسـر يکي از سران ديالمه
مامک : مادر کوچک و مهربان
مانا : نام خداوند بزرگ و نام يکي از دولتهاي ماد ، نامي کردي
ماندانا : دخـتـر آژدهاک و مادر کورش هخامنشي
مانوش : کوهي که منوچهردربالاي آن متولد شده اســت
ماني : پيامبر ايراني در زمان شاپور ساساني
مانيا : خسته شده ، نامي کردي
ماهان : منسوب به ماه
ماهاندخت : دخـتـر ماهان
ماه برزين : يکي از بزرگان دولت ساسانيان
ماه جهان : زيباي جهان
ماهچهر : زيبا رو ، قشنگ
ماهدخت : دخـتـر ماه
ماهور : تابناک – نامي کردي
ماهرخ : آنکه صورتي چون ماه زيبا دارد
ماهزاد : زاده ماه
مردآويز: جنگنده و دلاور
مرداس : مرد آسماني – نام پدر ضحاک که مرد نيکي بود و بدست پـسـرش کشته شد
مرزبان : مرزدار – مرزبان بن رستم نويسنده کتاب مرزبان نامه
مرمر : ازسنگهاي آهکي که صيقلي و جلا پذير اســت ، سنگ مرمر
مزدک : خردمند کوچک – مردي که در زمان ساسانيان ادعاي پيغمبري کرد اما کشته شد
مژده : نويد ، بشارت
مژگان : مژه ها
مستان : شادان ، شادمان
مستانه : خوشحال ، مانند مست
مشکاندخت : دخـتـر خوشبو
مشکناز : مشک ناز دار
مشکين دخت : دخـتـر مشک آلود و معطر
منيژه : پاک و سفيد روي – نام دخـتـر افراسياب
منوچهر : کسي که چهره بهشتي دارد – از پادشـاهان پيشدادي
مهبانو : بانوي بزرگ ، بانوي همچون ماه
مهبد : يکي از وزيران انوشيروان ساساني
مه داد : از فرماندهان نظامي پارسيان ويکي از نامهاي دوران هخامنشي
مهتاب : ماه تابان ، ماه تابناک
مهديس : ماهرو ، زيبا ، خوشگل
مه جبين : انکه پيشانيش مانند ماه درخشان اســت
مه دخت : ماه دخت ، دخـتـر ماه
مهر آذر : يکي از موبدان پارس در زمان انوشيروان – خورشيد آذر
مهر آرا : آرايش دهنده مهر
مهر آسا : همچون خورشيد زيبا روي
مهر آفاق : خورشيد افقها
مهر افرين : عشق آفرين ، آفريننده عشق
مهرآب : کسي که فروغ خورشيد دارد – نام جد مادري رستم
مهرداد : بخشنده ماه
مهر افزون : بالا برنده عشق و محبت
مهرام : رام شده ماه
مهران : منسوب به مهر اســت و يکي از خاندانهاي عصر ساساني
مهراندخت : دخـتـر مهر و محبت
مهرانديش : داراي انديشه با مهر و محبت
مهرانفر : شکوه
مهرانگيز : ايجاد کننده مهر و محبت و عشق مهرپويا : پوينده مهر
مهرداد : داده خورشيد- خورشید عدالت – نام چند تن از پادشـاهان اشکاني – خزانه دار بزرگ کوروش بزرگ
مهر دخت : دخـتـر آفتاب
مهرزاده ‌: زاده خورشيد ، زيبا روي
مهرناز : ناز خورشيد
مهرنوش : خورشيد جاويدان – يکي از پـسـران اسفنديار که بدست فرامرز کشته شد
مهرنکار : آرايش دهنده خورشيد ، مهر آرا- نام يزدگرد
مهرنيا : ازنژاد مهر
مهروز : آنکه روزي چون خورشيد دارد
مهري : منسوب به مهر ، منسوب به خورشيد
مهريار : دوست خورشيد
مهسا : مانند ماه زيبا روي
مهستي : ماه هستي ، ماه روزگار ، گرانبهاترين
مه سيما: آنکه صورتي چون ماه دارد
مهشاد : ماه شادمان
مهشيد : پرتوماه
مهنام : آنکه نامش چون ماه اســت
مهناز : نازماه
مهنوش : ماه هميشگي
مهوش :‌ مانند ماه
مهيار : يار ماه ، نام پـسـر داريوش سوم هخامنشي
مهين : ماه زيبا رو
مهين دخت : دخـتـر بزرگ
ميترا : دوستي و محبت و مهر
ميخک : گلي زيبا به رنگهاي قرمز، سفيد ، صورتي وزرد
مينا : گلي کوچک و زينتي ، گردنبند
مينا دخت : دخـتـر مينا
مينو : بهشت ، جنت
مينودخت : دخـتـر بهشت ، دخـتـر پاک
مينو فر : داراي شکوه بهشتي

نادر : کمياب ، بي همتا – نادر شـاه افشار سر سلسله افشاريه درايران
ناز آفرين : معشوقي که ناز فراوان مي کند
نازبانو : بانوي ناز دار
نازپرور : پرورش يافته در ناز
نازچهر : کشي که چهره ناز دارد
نازفر : داراي شکوه
نازلي : پرناز و غمزه – نامي ترکي براي دخـتـران
نازي : با ناز ، اهل ناز
نازيدخت : دخـتـر ناز
نامور : مشهور ، ارزنده
ناهيد : پاک و بي آلايش – نام مادر اسفنديار
ندا : آواز ، بانگ ، فرياد
نرسي : فرشته وحي در اوستا – نام پـسـر شاپور نوه اردشير بابکان
نرگس : گلي خوشبو و زيبا
نرمک : زيبا و لطيف – نامي کردي براي دخـتـران
نرمين : لطيف و ملايم
نريمان : پهلوان ، دلير – نام پدر سام
نسترن : گلي سفيد و زيبا از گونه هاي نرگس
نسرين : گلي سفيد و پر برگ
نسرين دخت : دخـتـر نسرين
نسرين نوش : نام همسر بهرام گور
نکيسا : نوازنده و خواننده دربار خسرو پرويز ساساني
نگار: نقش ، بت ، صنم
نگاره : شکل داراي نقش و نگار
نگارين : نقاشي شده
نگين : گوهر قيمتي
نوا : ناله ، آواز
نوش ( انوش ) : زندگي جاويد
نوش آذر : آتش جاويدان – از آتشکده هاي عصر ساساني
نوش آور : چيزي که زندگي و حيات مي آورد
نوشا : نوشنده ، آشامنده
نوش آفرين : افريننده شادي و شيريني
نوشدخت : دخـتـر شاد
نوشروان ( انوشيروان ) : جاويدان ،‌ اولين خسرو ساساني
نوشفر : شکوه جاويد
نوشناز : داراي ناز و اداي شيرين
نوشين : گوارا و شيرين
نويد : مژده و بشارت
نوين : تازه ، جديد
نوين دخت : دخـتـر تازه به دنيا آمده
نيش ا : خال و نشانه – نامي کردي براي دخـتـران
نيک بين : خوش بين
نيک پي : پاک نژاد
نيک چهر : خوشگل و زيبا
نيک خواه : شخص خير خواه و خيرانديش
نيکداد : بخشنده نيکي
نيکدخت : دخـتـر پاک و نيکو
نيکدل : دل پاک
نيکزاد : زاده نيکي و پاکي
نيلوفر : گل پيچک و زينتي به رنگهاي سفيد و سرخ وآبي
نيما : لقب علي اسفندياري پدرشعر نو درايران ، نيما يوشيج

وامق : دوست دارنده ، عاشق – عاشق عذرا
ورجاوند : ارجمند – به اعتقاد زردشتيان کسي که درآخر زمان ايران را آباد مي کند
وريا : پيدار، آگاه – نامي کردي براي پـسـران
وشمگير : شکارچي بلدرچين – نام نام پـسـر وردانشـاه از مولوک ديالمه
وهرز : نام مرزبان کشور يمن درعهد انوشيروان
وهسودان : نيک آسوده و آرام – عنوان يکي از سلاطين آذربايجان
ويدا : آموزنده و تعليم دهنده
ويس : نام معشوق رامين در داســتان ويس و رامين
ويشتاسب : صاحب اسبان فراوان
ويگن : از اسمهاي ارمني ايراني به معني جهش و پرش

هژير : خوب چهره ، نام يکي از پـسـران گودرز که بدست سهراب کشته شد
هخامنش : دوستار انديشه – نام جد کورش کبير
هربد( هيربد ) : حاکم آتشکده ، موبد موبدان
هرمز : اهورمزدا ، خداي بزرگ ايرانيان – نام پـسـر بهمن و نام پـسـر انوشروان
همايون : مبارک ، خجسته – نام تني چند از پادشـاهان هندوستان
هما : فرخنده ، مبارک ، مرغ سعادت – نام دخـتـر گشتاسب و خواهر اسفنديار
همادخت : دخـتـر مبارک و فرخنده بخت
همدم : رفيق و مونس و همزبان
همراز : محرم اسرار
همراه : دوست و يار موافق
هنگامه : غوغا ، شلوغي ، دادوفرياد
هوتن : خوش اندام ، نام يکي از متحدان داريوش درحمله به مغان
هور : خورشيد ، آفتاب
هورتاش : همچون خورشيد
هورچهر : تابان روي ، زيبا
هورداد : فرستاده و داده خورشيد
هوردخت : دخـتـر خورشيد
هورزاد : زاده خورشيد
هورمند : شبيه خورشيد
هوروش : خورشيد مانند ، مثل خورشيد
هوشنگ : هوش و درايت – نام يکي از سلاطين پيشدادي و فرزند سيامک
هوشيار : با هوش و آگاه
هومان : نيک انديش ، نام يکي از سرداران افراسياب و نيز نام برادر پيران ويسه
هومن : نيک منش
هونام : خوشنام ، نيکنام
هويدا : آشکار و نمايان
هيتاسب : صاحب اسب بسته شده
هيرمند : يکي از القاب گستاسب ، آتش پرست
هيما : اشاره ، نامي کردي براي دخـتـران
هيوا : اميد وآرزو – نامي کردي براي دخـتـران و پـسـران

يادگار : آنچه از انسان بجاي ماند – پـسـر پادشـاه گرجستان
ياسمن ( ياسمين ) : گل زيبائي به رنگ سفيد و زرد و کبود
ياشار : عمر کننده ، نامي ترکي براي پـسـران
ياور : کمک و همدست و يار
يزدان : خداوند ، آفريدگار هستي
يگانه : بي نظير ، بي مانند
يوشيتا : پهلواني از خاندان (( فريان )) نامي اوستائي

مطلب پیشنهادی

ای یار ناسامان من از من چرا رنجیده‌ای از سعدی

ای یار ناسامان من از من چرا رنجیده‌ای از سعدی ای یار ناسامان من از …