اخلاق حرفه ای و سازمانی

اخلاق حرفه ای و سازمانی

در هر حرفه و شغلی رعایت اصول اولیه اخلاقی و انسانی جزو ابتدایی ترین مسائل اســت. کسی نمی تواند ادعا کند که یک فرد حرفه ای اســت اما اخلاق حرفه ای را رعایت نکند!
در واقع اولین و اصولی ترین قانون در حرفه ای بودن، رعایت اخلاق اســت‌‌.

يكي از عمده ترين دغدغه های مديران كارآمد در سطوح مختلف، چگونگی ايجاد بسترهای مناسب بـراي عوامل انساني شاغل در تمام حرفه ها اســت تا آنها بــا حس مسئوليت و تعهد كامل به مسايل در جامعه و حرفه خود به كار بپردازند و اصول اخلاقي حاكم بر شغل و حرفه خود را رعايت كنند. اخلاق حرفه ای رشته‌اي از دانش اخلاق اســت که به مطالعة روابط شغلي مي‌پردازد. نوعی تعهد اخلاقی و وجدان کاری نسبت به هر نوع کار، وظیفه و مسئولیت اســت. اخلاقی بودن درحرفه حاصل دانستن، خواســتن، توانستن و نگرش اســت.

اخلاق حرفه ایی چیست؟

• مجموعه‌اي از قوانين كه در وهله اول از ماهيت حرفه و شغل به دست می آيد.
• اخلاق حرفه ای، يك فرايند تفكر عقلانی اســت كه مجموعه ای از کنش ها و واکنشهای اخلاقی پذیرفته شده اســت که از سوی سازمانها و مجامع حرفه ای مقرر می شود تا مطلوب ترین روابط اجتماعی ممکن را برای اعضای خود در اجرای وظایف حرفه ای فراهم آورد.
• رفتاري متداول در ميان اهل يک حرفه اســت.
• مديريت رفتار وکردار آدمی هنگام انجام‌دادن کارهای حرفه‌ای اســت.

اخلاق حرفه ای و سازمانی

اخلاق حرفه ای در گروه

هدف آموزش اخلاق حرفه ایی چیست؟

• محقق كردن اين امر اســت كه در سازمان چه ارزش هايی را چه موقع بــايد حفظ و اشاعه نمود.
• تصحیح و تقویت انگیزش
• ارتقاء مهارت
• افزایش توان وتحول نگرش

مبــانی اخلاق حرفه ای :

• وفاداری
• احساس مسؤليت اجتماعی
• صداقت و راســتگويی
• انصاف و برابری
• امانت داری

ویژگیهای افرادی که اخلاق حرفه‌ای دارند:

• مسئوليت‌پذيری

در اين مورد فرد پاسخ‌گوست و مسئوليت تصميم‌ها و پيامدهاي آن را می پذيرد؛ سرمشق ديگران اســت؛ حساس و اخلاق‌مند اســت؛ به درستکاري و خوشنامي در کارش اهميت می دهد؛ برای ادای تمام مسئوليت‌های خويش کوشاســت و مسئوليتی را که به عهده می گيرد، بــا تمام توان و خلوص نيت انجام می دهد.

اخلاق حرفه ای و سازمانی

ویژگیهای افرادی که اخلاق حرفه‌ای دارند

• برتری جویی و رقابت‌طلبی

در تمام موارد سعی می کند ممتاز بــاشد؛ اعتماد به نفس دارد؛ به مهارت بــالايي در حرفه خود دست پيدا می کند؛ جدي و پرکار اســت؛ به موقعيت فعلي خود راضي نيست و از طرق شايسته دنبــال ارتقای خود اســت؛ سعی نمی کند به هر طريقی در رقابت برنده بــاشد.

• صادق بودن

مخالف رياکاری و دورویی اســت؛ به ندای وجدان خود گوش فرا می دهد؛ در همه حال به شرافت‌مندی توجه می كند؛ شجاع و بــا شهامت اســت.

• احترام به ديگران

به حقوق ديگران احترام می گذارد؛ به نظر ديگران احترام می گذارد؛ خوش‌قول و وقت‌شناس اســت؛ به ديگران حق تصميم‌گيری می دهد؛ تنها منافع خود را مرجح نمی داند.

• رعايت و احترام نسبت به ارزش‌ها و هنجارهاي اجتماعی

براي ارزش‌هاي اجتماعي احترام قائل اســت؛ در فعاليت‌های اجتماعی مشارکت می کند؛ به قوانين اجتماعی احترام می گذارد؛ در برخورد بــا فرهنگ‌های ديگر متعصبــانه عمل نمی کند.

• عدالت و انصاف

طرفدار حق اســت؛ در قضاوت تعصب ندارد؛ بين افراد از لحاظ فرهنگی، طبقه اجتماعی و اقتصادی، نژاد و قوميت تبعيض قائل نمي‌شود.

• همدردي بــا ديگران

دلسوز و رحيم اســت؛ در مصائب ديگران شريک می شود و از آنان حمايت می کند؛ به احساسات ديگران توجه می کند؛ مشکلات ديگران را مشکل خود می داند.

• وفاداري

به وظايف خود متعهد اســت؛ رازدار ديگران اســت؛ معتمد ديگران اســت.

اخلاق حرفه ای و سازمانی

اخلاقی کردن سازمان

وظايف مديران درمورد اخلاقی کردن سازمان:

• ارزشيابي عملکرد‌هاي اخلاقي کارکنان.
• اخلاقي کردن هدف‌هاي سازمان.
• اشاعه ارزش‌ها و مسائل اخلاقي در سازمان.
• اخلاق‌ورزي در زندگي شخصي.
• اهميت دادن به اخلاق حرفه‌ای در شغل.
• برخورد عقلاني و روشمند در مواجهه بــا مشکلات اخلاقي پيش‌آمده در سازمان و اقدام برای برطرف کردن آنها.
• عنايت خاص به آموزش اخلاق حرفه‌ای.
• تهيه و تدوين منشور اخلاقی مربوط به سازمان بــا مشارکت همه اعضای سازمان.

عوامل اخلاق حرفه‌ای چیست؟

• خودمختاری حرفه‌ای اخلاق علمی

يک مدير بــايد در حرفه خود مسائلی مانند صداقت، دقت، قابل اعتماد بودن، گشوده بودن به فضای انتقاد و ارزيابی، پرهيز از جزميت، احترام به زيردستان و اطرافيان، توجه به حريم خصوصی و مسئله حفظ اسرار افراد را سرلوحه خويش قرار دهد.

• خودفهمی حرفه‌ای

افراد تنها بــا فهم از کار و فعاليت حرفه‌ای خود، فلسفه آن و نسبتش بــا زندگي مردم اســت که به درک اخلاقی از آن نائل می آيند و در نتيجه، در مناسبــات خود بــا طبيعت و جهان پيرامون خود، نوعی احساس درونی از تعهد به آن ارزش‌ها پيدا می کنند.

• بي‌طرفی و عدم جانب‌داری

فردي که اخلاق حرفه‌ای را در زندگی شغلی ش به کار می گيرد، نبــايد جانب‌داری غيرعقلانی نسبت به منبعی که دارای صفات غيراخلاقی اســت نشان دهد.

• فراتر رفتن از مفهوم معيشتی

زماني که افراد در فعاليت و کسب‌ وکار حرفه‌ای خود از سطح گذران زندگی مادی فراتر می آيند، دست‌كم سه سطح ديگر از فعاليت‌های علم و فناوری برای آنها معنا می يابد:

• احساس کارآيي
• اثربخشي و توليد کيفيت به عنوان ارزش افزوده
• احساس خدمت به مردم و مفید بودن
• احساس رهاسازی از طريق بــازتوزيع فرصت‌ها و نقد قدرت.

اخلاق حرفه ای و سازمانی

مسئولیت پذیری از ویژگی های اخلاق سازمانی

عوامل تأثيرگذار بر اخلاق حرفه‌ای چیست؟

• جنبه فردي: يعني ويژگی ها و خصوصيات فردی، ارزش‌های مذهبی، ملاک‌های شخصی، عوامل خانوادگی، بــاورها و اعتقادات و  شخصيت از جمله عوامل تأثيرگذار بر اخلاق حرفه‌اي از جنبه فردی هستند. مسلماً فردی که فاقد صلاحيت‌های اخلاقی شايسته از لحاظ فردي بــاشد، از معيار‌هاي اخلاق حرفه‌ای متناسبی نيز برخوردار نخواهد بود.
• جنبه سازماني: عواملي مثل رهبری، مديريت، ارتبــاط بــا همکاران، ارتبــاط بــا زيردستان و فرادستان، نظام تشويق و تنبيه،  انتظارات همکاران، قوانين و مقررات و رويه‌ها، جو و فرهنگ سازمانی در اين حيطه قرار می گيرند. بديهی اســت كه نا مطلوب بودن عوامل مزبور، عامل تهديدکننده اخلاق حرفه‌اي خواهد بود و بــالعکس.
• جنبه محيطي: عوامل اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سياسی و همچنين ديگر سازمان‌ها و عوامل رقابتی بين آنها، از جمله  عوامل تأثيرگذار بر اخلاق حرفه‌ای اســت.

پیامد اخلاق در رفتار افراد و گروه ها به چه صورت اســت؟

• موفقيت از اخلاق حرفه‌ اي سرچشمه می گيرد.
• اخلاق حرفه‌ اي از اعتماد آفريني ايجاد می ‌شود.
• اعتماد آفرينی از پيش‌ بينی رفتار ايجاد می ‌شود.
• پيش‌ بينی رفتار از مستمر بودن و قانونمند بودن رفتار سرچشمه می گيرد.
• مستمر بودن و قانونمندي از مسئوليت ناشی می ‌شود
• مسئوليت از قانون و بــاورهای فرد شکل می ‌گيرد.

و در آخر

رعايت اخلاق حرفه‌اي در سازمان، امری ضروري اســت تا سازمان از يک سو جامعه را دچار تعارض نکند و از سوي ديگر، بــا اتخاذ تصميمات منطقي و خردمندانه منافع بلندمدت خود را تضمين كند.
جامعه ما نيازمند آن اســت تا ويژگي‌هاي اخلاق حرفه‌اي مانند دلبستگي به كار، روحيه مشاركت و اعتماد، ايجاد تعامل بــا يكديگر و… تعريف، و براي تحقق آن فرهنگ‌سازی شود. امروزه بسياری از کشورها در جهان صنعتی به اين بلوغ رسيده‌اند که بی اعتنایی به مسائل اخلاقي و فرار از مسئوليت‌ها و تعهدات اجتماعی، به از بين رفتن بنگاه می انجامد. به همين دليل، بسياری از شرکت‌های موفق برای تدوين اســتراتژی اخلاقی احساس نياز کرده، و به اين بــاور رسيده‌اند که بــايد در سازمان يک فرهنگ مبتنی بر اخلاق رسوخ کند. از اين‌رو، كوشيده‌اند به تحقيقات دربــاره اخلاق حرفه‌ای جايگاه ويژه‌ای بدهند.

مطلب پیشنهادی

دیجیتال مارکتینگ (Digital Marketing) چیست؟ به زبان ساده

  دیـجیـتـال مـارکـتیـنگ (Digital Marketing) چیست؟ به زبان ساده یکی از مباحث برندینگ تبلیغات و …