اختلالات دوقطبي چيست؟ همه چیز درباره اختلالات دو قطبی و درمان آن

اختـلالـات دوقـطـبـی چيست؟ همه چیز درباره اختـلالـات دو قـطـبـی و درمان آن

نام دیگر این اختلال ، افسردگي_شيدائي اســت!
کسي که دچار اختلال دوقـطـبـی اســت دچار نوسانات خلقي  شــديد ميباشــد.اين نوسانات معمولا هفته ها يا ماها طول ميکشــد و با انچه مردم عادي در زنــدگي روزمره تجربه ميکننــد بسيارمتفاوت اســت.

خلق افسرده: احساس شــديد افسردگي

خلق شيدا: احساس شادماني بسيار و نااميدي

خلق مختلط: به عنوان مثال خلق افسرده همراه با بيقراري و فعاليت بيش از انــدازه ناشي از شيدائي.

شيوع اختـلالـات دو قـطـبـی:

در حدود يک نفر از هر 100 بزرگسال در طول زنــدگي خود دچار اين اختلال مي‌گردد. معمولا اين اختـلالـات بعد از سنين نوجواني اتفاق مي‌افتد. در سنين بالاتر از 40 سال اين اختـلالـات غير معمول اســت. مردان و زنان به يک انــدازه در معرض ابتلا به اين اختـلالـات قرار دارنــد.

اختلالات دوقطبي چيست؟ همه چیز درباره اختلالات دو قطبی و درمان آن

انواع اختلال دو قـطـبـی

انواع اختلال دو قـطـبـی

اختلال دو قـطـبـی نوع 1

حد اقل يک دوره خلق شيدا به مدت يک هفته وجود دارد.اگرچه بيشتر مبتلايان دوره افسردگي را هم تجربه مي‌کننــد ولي بعضي از انها فقط دوره شيدائي را تجربه مي‌کننــد.

دوره هاي شيدايي بدون درمان بين 3 تا 6 ماه به طول مي‌انجامنــد.دوره‌هاي افسردگي در صورتي که مداوا نشونــد 6-12 ماه ادامه پيدا مي‌کننــد.

اختلال دو قـطـبـی نوع 2

در اين نوع بيش از يک دوره افسردگي شــديد وجود دارد. در صورتي که شــدت خلق شيدايي کم اســت. اين نوع به نام شيدائي خفيف (Hypomania) ناميده مي‌شود.

اختلال دو قـطـبـی با تناوب سريع

در اين دسته بيش از 4 بار نوسان روحي در طول يکسال وجود دارد. اين نوع در حدود 10 درصد افراد مبتلا به اختـلالـات دوقـطـبـی ديده ميشود و مي‌توانــد با هر کدام از انواع 1 يا 2 همراه باشــد.

اختلال خلق ادواري (Cyclothymia)

در اين نوع شــدت نوسان خلق به انــدازه اختلال دوقـطـبـی نيست، اما مي‌توانــد زمان طولاني تري ادامه يابد. اين حالت مي‌توانــد منجر به اختـلالـات دو قـطـبـی گردد.

اختلالات دوقطبي چيست؟ همه چیز درباره اختلالات دو قطبی و درمان آن

علل اختـلالـات دوقـطـبـی

دليل قطعي براي اين اختـلالـات شناخته نشــده، اما تحقيقات نشان مي‌دهد که:

اختـلالـات دوقـطـبـی منشا ارثي دارد. به عبارتي ژنها بيشتر از تربيت در اين اختـلالـات موثرنــد.

ممکن اســت مشکل فيزيکي در قسمتي از مغز که کنترل حالات روحي را به عهده دارد عامل اين اختـلالـات باشــد. به اين دليل اســت که اين اختـلالـات با دارو قابل درمان هستنــد.

نوسانات خلقي ممکن اســت گاهي توسط اســترس و يا بيماري بوجود بياينــد.

علايم اختـلالـات دو قـطـبـی

علائم بيماري بستگي به اين دارد که خلق شما به سمت افسردگي يا شيدائي تغيير کرده باشــد.

1- افسردگي

احساس افسردگي احساسي اســت که همه ما در طول زنــدگي آنرا تجربه کرده ايم. اين احساس مي‌توانــد به ما در شناخت و برخورد با مشکلات زنــدگي کمک کنــد. اما در افسردگي باليني يا اختـلالـات دوقـطـبـی اين احساس افسردگي بسيار شــديد تر اســت. در اين حالت احساس افسردگي براي مدت طولاني باقي مي‌مانــد و حتي انجام امور عادي زنــدگي را سخت يا غير ممکن مي‌سازد. در صورتي که شما افسرده شــده باشيد متوجه اين تغييرات در خود شــده ايد:

روحي

 احساس غمگيني که از بين نمي‌رود. احساس نياز به گريستن بدون هيچ دليلي ازدست دادن تمايل و رغبت به همه چيز عدم لذت بردن از چیزهایی که قبلا لذت می بردید.  احساس بي قراري و آشفتگي از دست دادن اعتماد به نفس احساس بي ارزشي و نااميدي زودرنجي و تحريک پذيري فکرکردن به خود کشي

فکري

  • از دست دادن قدرت فکر کردن مثبت و اميدوارانه
  • از دست دادن قدرت تصميم گيري حتي در موارد ساده
  • مشکل تمرکز کردن

جسمي

  • کم شــدن اشتها و وزن
  • مشکل خوابيدن
  • بيدار شــدن زودتر از موقعاحساس خستگي کامليبوست
  • عدم تمايل به رابطه جنسي

رفتاري

مشکل در شروع و به پايان رسانــدن کارها- حتي کارهاي روزمرهگريه کردن زياد و يا احساس نياز به گريه و عدم توانايي گريستنپرهيز از مواجهه با افراد

اختلالات دوقطبي چيست؟ همه چیز درباره اختلالات دو قطبی و درمان آن

2- شيدايي يا هيجان

شيدايي يک احساس خوشحالي، افزايش انرژي و خوش بيني بيش از انــدازه اســت. اين حالت مي‌توانــد آنقدر شــديد باشــد که فکر کردن و قضاوت شما را تحت تاثير قرار دهد. ممکن اســت تفکرات عجيبي راجع به خود داشته باشيد، تصميمات بدي بگيريد و به صورت شرم آور، مضر و گاهي خطرناک رفتار کنيد.

ماننــد حالت افسردگي، در اين حالت هم زنــدگي فرد مختل مي‌شود و مي‌توانــد روابط و کار فرد را تحت تاثير قرار دهد. در حالتي که اين حالت خيلي شــديد نباشــد به آن شيدائي خفيف مي‌گوينــد.

در صورتي که شما شيدا شويد ممکن اســت حالات زير را در خود مشاهده کنيد:

روحي

بسيار شاد و مهيجعصبي و برانگيخته شــدن توسط کساني که در خوش بيني شما شريک نمي‌شونــداحساس برتر بودن بيش از انــدازه

فکري

پر از ايده هاي جديد و مهيجپريدن از يک ايده يه ايده ديگرشنيدن صداهايي که افراد ديگر نمي‌شنونــد

جسمي

بي ميل يا ناتوان از خوابيدنپر انرژيافزايش تمايل به رابطه جنسي

رفتاري

 برنامه ريزي هاي بلنــدپروازانه و غير واقعيبسيار فعال و پر جنب و جوش رفتارهاي نا معمول حرف زدن سريع – ديگران ممکن اســت متوجه صحبتهاي شما نشونــد. تصميمات عجولانه و گاهي با نتايج مصيبت بار ولخرجي احساس صميميت زياد بروز بيش از حد احساسات

اگر شما در اواسط دوره شيدايي براي اولين بار باشيد، ممکن اســت متوجه هيچ چيز غير عادي نشويد. حتي دوستان و خانواده شما نيز ممکن اســت متوجه نشونــد. حتي ممکن اســت اگر کسي سعي کنــد در اين مورد نظري ابراز کنــد ناراحت شويد. در اين حالت شما به تدریج در انجام امور روزمره و ارتباط با افراد دچار مشکل می شوید.
اختلالات دوقطبي چيست؟ همه چیز درباره اختلالات دو قطبی و درمان آن

اختـلالـات دو قـطـبـی چه علائمی دارد

علايم جنون(Psychotic)

اگر دوره هاي شيدايي و يا افسردگي خيلي جدي شود، شما ممکن اســت دچار علايم جنون شويد.

 حالت شيدايي: علايم اين حالت شامل احساس خود بزرگ بيني اســت -اينکه مسئول انجام يک ماموريت مهم بوده يا از يک قدرت بسيار زياد برخوردار اســت. حالت افسردگي: احساس گناه شــديد، احساس بدترين بودن و يا حتي احساس عدم وجود.

علاوه بر اين اعتقادات نامعقول فرد ممکن اســت دچار توهم شــده که شامل شنيدن ديدن بوييدن و يا لمس کردن چيزها يا کساني که وجود نــدارنــد.

بين دوره ها:

 قبلا بر اين باور بودنــد که اگر شما از اختـلالـات دو قـطـبـی رنج مي‌بريد، بايد در بين دوره هاي افسردگي و شيدايي خلق متعادل داشته باشنــد . اما اکنون مي‌دانيم که در اين حالت علي رغم بهبود ظاهري ممکن اســت علايم افسردگي خفيف و مشکلات ذهني ادامه پيدا کنــد.

درمان

براي پيشگيري از پيشرفت نوسانات خلقي به حالت افسردگي – شيدايي ميتوان اقداماتي انجام داد که در ادامه از انها نام برده مي‌شود .اما در اغلب موارد درمان دارويي هم مورد نياز اســت تا

خلق شما را تثبيت کنــد(پيشگيري)

درمان دوره هاي افسردگي و شيدايي

تجويز دارو براي تثبيت حالت روحي

چنــدين نوع تثبيت کننــده وجود دارد که اغلب نيز براي درمان صرع به کار مي‌رونــد. اما در بين آنها ليتيوم(که نوعي نمک معدني اســت) موثرترين آنهاســت.

ليتيوم:

ليتيوم به مدت پنجاه سال اســت که به عنوان تثبيت کننــده حالت خلقي به کار مي‌رود. اما چگونگي عملکرد آن هنوز مشخص نيست. از ليتيوم براي درمان هردونوع افسردگي و شيدايي اســتفاده مي‌شود.

درمان با ليتيوم بايد توسط روانپزشک شروع شود.تعيين مقدار دقيق ليتيوم در بدن لازم اســت. مقدار کم آن بي اثر و مقدار زياد آن سمي اســت. بناباين شما بايد به طور مرتب در چنــد هفته اول آزمايش خون دهيد تا مطمين  شويد که از مقدار مناسبي  اســتفاده مي‌کنيد. با ثابت شــدن مقدار دارو پزشک شما مي‌توانــد ليتيوم را همراه با آزمايش خون منظم براي شما  تجويز کنــد.

مقدار ليتيوم در خون به مقدار آب بدن بستگي دارد. اگر آب بدن کم شود مقدار ليتيوم در خون بالا رفته و احتمال بروز اثرات منفي آن و يا حتي اثرات سمي آن وجود دارد. بنابراين بسيار مهم اســت که:

آب بسيار بنوشيد- مخصوصا در مواقعي که هوا گرم اســت و يا فعاليت شما زياد اســت .

چايي و قهوه کمتر مصرف کنيد- چون آنها باعث افزايش ادرار مي‌گردنــد. حداقل سه ماه يا بيشتر طول مي‌کشــد تا اثرات ليتيوم پديدار شود. در اين مدت با اينکه تغيير حالت روحي شما ادامه دارد بايد به خوردن قرصهاي ليتيوم ادامه دهيد.

اثرات جانبي

اثرات زير در چنــد هفته اول شروع مصرف خود را نشان مي‌دهنــد. اين اثرات نا مطلوب هستنــد اما با گذشت زمان بهبود مي‌يابنــد.

  • احساس تشنگي
  • ادرار زيادتر از معمول افزايش وزن
  • اثرات جانبي نا معمول تر شامل:
  • تاري ديد ضعيف شــدن ماهيچه‌هاي بدناسهال لرزش ضعيف دستها احساس بيمار بودن
  • اين اثرات معمولا با کم کردن دوز بهبود مي‌يابد.

اگر سطح ليتيوم در خون شما خيلي بالا باشــد، شما حالات زير را تجربه خواهيد کرد:

  • اســتفراغ کردن
  • تلو تلو خوردن  
  • لکنت زبان

در اين حالت بايد هرچه سريعتر با پزشک تماس گرفت. 

اختلالات دوقطبي چيست؟ همه چیز درباره اختلالات دو قطبی و درمان آن

راه های مقابله با اختلال دو قـطـبـی

بهترين دارو براي من کدام اســت؟

شما بايد در اين مورد با روانپزشک خود مشورت کنيد، اما چنــد قاعده کلي وجود دارد،

 ليتيوم، سديم والپروت، اولانزاپين معمولا براي درمان طولاني مدت تجويز مي‌گردنــد. کارمازپين براي مواقعي که نوسان خلق سريعتر و متناوب تري داريد پيشنهاد مي‌گردد.     ترکيب دارويي نيز کاهي لازم اســت

بطور کلي بهترين دارو به وجود شما بستگي دارد. يک دارو ممکن اســت براي يک نفر مناسب باشــد ولي در شخص ديگري اثر خوبي نــداشته باشــد. اما براي اولين تجويز اصولا دارويي تجويز مي‌گردد که تاثير بيشتري در ديگران نشان داده اســت.
 

روشهاي درماني روانشناسي

در فاصله بين دوره هاي شيدايي يا افسردگي، درمانهاي روانشناسي مي‌توانــد موثر ابشــد. اين درمانها بايد حدود 16 جلسه يک ساعته به مدت 6 تا 9 ماه باشنــد.

اين درمانها شامل:

تربيت رواني(Psycho education)- دانستن بيشتر در مورد اختـلالـات دو قـطـبـی تحت نظر داشتن حالت روحي- کمک کردن به شما براي شناخت زمانهاي تغيير حالت روحي اســتراتژي خلقي- کمک کردن براي جلوگيري از تغيير حالت روحي به شيدايي يا افسردگي کاملکمک براي افزايش مهارتهاي سازگاري شناخت و رفتار درماني(CBT) براي افسردگي

حاملگي

شما بايد هر برنامه براي حاملگي را با روانپزشک خود در ميان بگذاريد. با هم فکري هم، شما مي‌توانيد براي کنترل حالات روحي خود در طول حاملگي و پس از تولد نوزاد برنامه ريزي کنيد.

اگر باردار هستيد، بهتر اســت براي آگاهي از قطع يا ادامه مصرف ليتيوم با روانپزشک خود مشورت کنيد. گرچه ليتيوم از ديگر تثبيت کننــده ها بي خطرتر اســت، اما بايد خطر احتمالي آن براي نوزاد با خطر احتمال بازگشت افسردگي يا شيدايي در شما مقايسه شود. اين احتمال در سه ماه اول بارداري بيشتر اســت. پس از گذشت هفته بيست و ششم، ليتيوم بي خطر اســت. اما اگر ليتيوم مصرف مي‌کنيد، نبايد به نوزاد شير بدهيد.

در طول زمان حاملگي، تمام کساني که با اين موضوع در رابطه انــد شامل: پزشک متخصص زنان- ماما- پزشک خانواده – روانپزشک و پرستار روانپزشک- بايد با هم مشورت کرد.

اختلالات دوقطبي چيست؟ همه چیز درباره اختلالات دو قطبی و درمان آن
چگونه اختـلالـات دوقـطـبـی را براي کودکان توضيح دهيم؟

بچه هاي بزرگتر ممکن اســت خود را در بروز مشکل مقصر بداننــد. بايد آنان را مطمئن ساخت که عامل اين بيماري نيستنــد و مي‌تواننــد به بهبود آن کمک کننــد. هنگامي که بچه هاي بزرگتر وظيفه مراقبت از پدر يا مادر بيمار را برعهده بگيرنــد، نياز به درک ويژه و پشتيباني عملي دارنــد.

مطلب پیشنهادی

معنی انگشت وسط دست چیست؟ فرق آن با انگشت شست

معنی انگشت وسط دست چیست؟ فرق آن با انگشت شست استفاده از دست برای بیان …